Khi bàn về các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi sản xuất kinh doanh, lấy lại đà tăng trưởng  hậu Covid-19, ông Phan Đức Hiếu, Uỷ viên Thường trực Uỷ ban Kinh tế của Quốc hội khoá XV, bày tỏ rằng: Trong khâu phân bổ nguồn lực phát triển kinh tế, chính sách phân bổ nguồn lực cho các ngành, lĩnh vực địa bàn chưa hiệu quả và đúng mục tiêu. Vẫn còn quan điểm cho rằng chưa có sự bình đẳng giữa các thành phần doanh nghiệp trong tiếp cận nguồn lực, giữa các doanh nghiệp có quy mô khác nhau, hạn chế hoặc khó tiếp cận chính sách hỗ trợ.

“Đã đến lúc phải bàn rất chi tiết rằng, các chính sách và biện pháp hỗ trợ của Chính phủ áp dụng cho đối tượng cụ thể nào, có đúng nhu cầu hay không? Chúng ta đừng cào bằng, đừng chung chung. Không thể có chuyện cào bằng các khoản vay cho các doanh nghiệp. Có doanh nghiệp khó khăn ít, có doanh nghiệp khó khăn nhiều, như vậy, không thể doanh nghiệp nào cũng nhận được khoản vay giống nhau”.

Đặc biệt, theo ông Hiếu, với những nguồn lực hỗ trợ có định hướng không đúng còn có thể dẫn đến tình trạng “zombie” doanh nghiệp (công ty xác sống) - là những doanh nghiệp không sống bằng hoạt động sản xuất kinh doanh, mà sống bằng việc tận dụng những chính sách hỗ trợ của nhà nước để làm nguồn lợi.

Ông Hiếu cho rằng, trong bối cảnh hiện nay, nếu cứ cào bằng các khoản hỗ trợ thì những công ty xác sống có thể làm sụt giảm lợi nhuận, năng suất và các nguồn đầu tư, gây nguy hại cho bối cảnh kinh doanh. Đó là một tín hiệu xấu cho nền kinh tế, lây lan sang các công ty vừa và nhỏ đang phát triển.

Chính vì vậy, theo ông Hiếu, xu hướng hiện nay là tạo ra sự sàng lọc mạnh mẽ, làm mới lại các khu vực doanh nghiệp, phương châm là không gượng dậy trên con đường cũ mà phục hồi mạnh mẽ trên con đường mới, khi đó mới có sự đào thải, thanh lọc doanh nghiệp. Bởi theo quy luật cạnh tranh giữa các doanh nghiệp, bất cứ công ty nào làm ăn hiệu quả sẽ trở thành người chiến thắng trên cuộc chiến thương trường. Mặt khác, kết quả của những kẻ thua cuộc là sự đào thải và diệt vong.

“Hiện tại Việt Nam đang diễn ra điều này. Một lần nữa tôi nhấn mạnh rằng, chúng ta cần xác định chính xác đối tượng cần hỗ trợ lúc này, chỉ doanh nghiệp mạnh mới có thể tiếp tục. Thứ hai, phải sử dụng tối đa cơ chế thị trường, hạn chế tối đa thủ tục mang tính chất hành chính để phân bổ, hỗ trợ tốt nhất cho đối tượng cần hỗ trợ. Còn nếu cứ áp dụng cơ chế hành chính thì các chính sách, gói kích thích kinh tế... sẽ không hiệu quả”, ông Hiếu nói.

Bên cạnh đó, theo ông Hiếu, bản thân các doanh nghiệp cũng buộc phải thay đổi, kèm theo đó phải có phương án kinh doanh, phải gắn với tăng trưởng bền vững...

Cũng liên quan đến câu chuyện các gói hỗ trợ cho doanh nghiệp sao cho đúng, trúng và đủ liều lượng, TS. Lê Xuân Nghĩa, chuyên gia kinh tế, thẳng thắn nói: Trong đại dịch, Việt Nam là một trong những nước phục hồi chậm nhất. Các nước coi dịch bệnh này là tai nạn chứ không phải là một cuộc khủng hoảng cấu trúc, vì thế khủng hoảng xuống rất nhanh và phục hồi rất nhanh theo hình chữ V. Còn Việt Nam có vẻ như đang là chữ U.

“Có thể Việt Nam có cả vấn đề về cấu trúc chứ không đơn thuần là tai nạn y tế. Điều đó cũng đúng, vì chúng ta đang trong giai đoạn tái cấu trúc nền kinh tế. Chính sách của chúng ta có vẻ lúng túng, chính sách tài khóa 2021 không có mục nào là chống Covid-19. Cả giai đoạn tới đây cũng không có mục nào là tài chính dành cho Covid-19, mà chỉ dùng ngân sách dự phòng để xử lý. Điều đó cho thấy chúng ta không có quy định rõ ràng về tình trạng khẩn cấp của thảm họa như các nước. Cơ quan hành pháp của Việt Nam không có đủ quyền lực để điều hành như trong tình trạng khẩn cấp”, ông Nghĩa bày tỏ.

Từ kinh nghiệm của thế giới và bài học xương máu năm 2009, TS. Lê Xuân Nghĩa cho rằng, cần thực hiện gói kích thích về lãi suất nhanh, quy mô đủ rộng, đừng như muối bỏ biển. Biện pháp đưa ra cần đơn giản, tiện lợi để nhanh chóng hỗ trợ doanh nghiệp thời điểm này. Diễn biến dịch Covid-19 có thể kéo dài hết năm 2022, chưa lường trước những nguy hiểm của các biến thể mới nên cần gói hỗ trợ đủ dài, tạo sức bật cho các doanh nghiệp phục hồi nhanh.

“Cần tính toán kéo dài gói hỗ trợ này trong vòng bao lâu, để sau khi kết thúc thì giải tán quy chế này. Ngân sách và các ngân hàng thương mại cũng phải thanh toán món này cho sòng phẳng, chứ không phải trừ vào thuế doanh nghiệp, chẳng khác đi “đem đá ném xuống ao bèo”, không đâu vào đâu”, ông Nghĩa nói