Doanh nghiệp, người lao động bất an vì dịch bệnh

Bên cạnh nỗi lo về lao động, nhiều doanh nghiệp hiện nay đang “đau đầu” về thị trường. Theo thông lệ, quý IV/2021 là thời điểm các doanh nghiệp phải ký được hợp đồng cho đơn hàng xuất khẩu quý I/2022. Tuy nhiên, tới nay, số doanh nghiệp chốt được hợp đồng chưa nhiều, số chốt được lại cũng chưa lấy gì làm chắc chắn. Nguyên do là dịch bệnh hoành hành không chỉ ở Việt Nam mà trên quy mô toàn cầu khiến các đơn hàng có thể bị dừng, hoãn hoặc hủy bất cứ lúc nào. 

Đại diện các doanh nghiệp cảm thán “chưa lúc nào mà sản xuất lại phập phù như lúc này”. Việc doanh nghiệp không thể dự báo được thị trường khiến kỳ vọng phục hồi sản xuất kinh doanh trở nên rất mong manh.

Theo chia sẻ của TS. Hồ Quốc Lực, nguyên Chủ tịch Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), thì từ nửa tháng nay, các tỉnh miền Tây liên tục có nhiều ca nhiễm và các ổ dịch mới, khiến các doanh nghiệp tôm cũng luôn trong tình trạng lo âu, căng thẳng. Nhiều công ty có khoảng 6% tổng số lao động đã nghỉ việc và đang phải đối mặt với vấn đề nhân công khi nhiều đơn hàng lớn bị chậm tiến độ, ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, xuất khẩu. 

"Cứ nghe tin ấp, xã nào có người nhiễm bệnh là doanh nghiệp phải rà soát lại người lao động của mình có ai liên quan hoặc chỗ ở gần…, để sàng lọc, xét nghiệm và sắp xếp chỗ ở tại chỗ. Còn trong doanh nghiệp khi tầm soát y tế phát hiện có lao động nghi dương tính, giải pháp của doanh nghiệp là nhanh chóng tăng tần suất tầm soát. Trước đây 7 ngày kiểm 20%, sau đó tăng lên 3 ngày kiểm 20%, thì nay 3 ngày phải xong một lượt kiểm cho toàn bộ người lao động. Nguyên chuyện xét nghiệm, sàng lọc đã ngốn rất nhiều thời gian vận hành của công ty"...., ông Lực trần tình. 

Những ngày gần đây, nhiều doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Đồng Nai ghi nhận nhiều ca bệnh Covid-19. Người lao động bị nhiễm bệnh sau khi về nhà lại lây nhiễm cho người thân trong gia đình và cộng đồng.

Cụ thể, trong tuần qua, số ca nhiễm Covid-19 tại các doanh nghiệp là hơn 1.200 ca, tăng gấp 6 lần so với thời gian thực hiện "3 tại chỗ" trước đây. Một số địa phương như: Trảng Bom, Cẩm Mỹ, Định Quán cũng ghi nhận các F0 liên quan đến các doanh nghiệp đóng trên địa bàn và những huyện lân cận.

Ông Wu Minh Ying, Tổng giám đốc Công ty TNHH Công nghiệp Boss (KCN Sông Mây, H.Trảng Bom), kiêm Hội trưởng Hiệp hội Thương mại Đài Loan tại Đồng Nai cho hay, trong khoảng 1 tuần qua, từ 20- 26/11, nhiều khu dân cư tại TP.Biên Hòa, các huyện vẫn liên tục xuất hiện các ca F0, khiến hàng loạt doanh nghiệp sau gần 2 tháng đề xuất Ban Quản lý các khu công nghiệp Đồng Nai chấp thuận cho lao động đi, về hằng ngày, thì giờ đây lại đề xuất cho trở lại thực hiện phương án “3 tại chỗ” để giảm bớt nguy cơ dịch có thể bùng phát trong các nhà máy.

"Nếu không may xảy ra dịch bệnh trong công ty thì rủi ro rất lớn vì ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện các đơn hàng. Nhiều doanh nghiệp trong các khu công nghiệp mới trải qua thời gian dài tạm ngừng hoạt động để phòng dịch, nhiều đơn hàng đã chậm trễ, nên việc tiếp tục chậm trễ đơn hàng sẽ ảnh hưởng rất nhiều đến uy tín với đối tác và nguy cơ mất các đơn hàng đang đàm phán rất cao", ông Wu Minh Ying cho hay.

Gần đây nhất, tại An Giang, chỉ sau thời gian tái hoạt động, Công ty TNHH An Giang Samho (Khu Công nghiệp Bình Hòa) đã phải tạm dừng hoạt động sản xuất do phát hiện nhiều ca mắc Covid-19. Cụ thể, chỉ trong 3 ngày (12 - 14/11) đã phát hiện 88 trường hợp mắc Covid-19.

Ngay sau khi phát hiện chuỗi lây nhiễm phức tạp này, ông Trần Anh Thư, Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang đã ký quyết định tạm dừng hoạt động sản xuất để công ty thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch Covid-19. Trong khi đó, UBND các tỉnh Vĩnh Long, Sóc Trăng đã ban hành các quyết định nâng cấp độ dịch toàn tỉnh từ cấp 2 - nguy cơ trung bình (vùng vàng) lên cấp 3 - nguy cơ cao (vùng cam) để ứng phó với diễn biến dịch trong tình hình mới...

Tương tự, tại công ty may M.P ở TP Thủ Đức, dù các phân xưởng đã được giãn cách, công nhân chia theo nhóm, làm việc theo ca và tuân thủ 5K nhưng F0 vẫn xuất hiện. Có những ngày tới vài chục F0 trong công ty được phát hiện sau khi test nhanh dẫn đến dây chuyền sản xuất phải tạm ngưng để khử khuẩn.

"Phải chấp nhận thay đổi chuỗi sản xuất để thích ứng nhưng tình hình phức tạp hơn chúng tôi nghĩ. Nếu không có biện pháp khắc phục, doanh nghiệp, người lao động có khả năng mất Tết," ông Đào Duy Huy, Giám đốc nhân sự công ty M.P trăn trở.

Tiếp sức cho giai đoạn “nước rút” cuối năm

Trước thực tế F0 tại các doanh nghiệp trong các Khu chế xuất - Khu công nghiệp tăng cao trong những ngày gần đây trong khi các cơ sở cách ly, điều trị tại đây còn hạn chế, bà Nguyễn Thị Huỳnh Mai, Chánh văn phòng Sở Y tế TP.HCM, cho biết: Liên quan đến việc doanh nghiệp phát hiện có F0 trong cơ sở sản xuất, Sở đã có văn bản hướng dẫn xử lý F0 tại khu vực sản xuất. Theo đó, các khu vực cách ly trong các khu công nghiệp mở ra để hỗ trợ F0 là công nhân đã tiêm đủ 2 mũi vaccine, không có triệu chứng hoặc triệu chứng nhẹ, không đủ điều kiện cách ly tại nhà.

"Việc mở khu cách ly sẽ tùy thuộc nhu cầu của doanh nghiệp và liên quan đến quỹ đất. Nếu đảm bảo an toàn, đủ điều kiện thì sẽ hình thành. Về quy chế phối hợp giữa khu cách ly này với y tế địa phương, bệnh viện quận, huyện, trung tâm y tế, trạm y tế với các khu cách ly có sự thông báo, kết hợp xử lý", bà Mai cho hay.

Theo ông Lê Văn Danh, Phó trưởng phụ trách Ban Quản lý các Khu công nghiệp Đồng Nai, tỉnh vẫn tiếp tục nới lỏng quy định giúp doanh nghiệp thuận lợi hơn trong tình hình mới để phục hồi sản xuất, kinh doanh. Doanh nghiệp đã được trao quyền chủ động trong phòng, chống dịch, phục hồi sản xuất nên doanh nghiệp có thể cùng lúc áp dụng nhiều phương án cho phù hợp như: để lao động đi, về hằng ngày, thực hiện “3 tại chỗ”, áp dụng cùng lúc 2 phương án trên.

Tỉnh cũng “tăng tốc” cho tiêm vaccine mũi 2 cho người lao động để giảm nguy cơ dịch bệnh bùng phát và lây lan. Trong đó cũng quy định rõ những trường hợp không may xuất hiện F0 trong nhà máy và cách xử lý.

Ông Nguyễn Văn Bé, Chủ tịch Hiệp hội các doanh nghiệp Khu chế xuất - Khu công nghiệp TP.HCM (HBA), cho biết, Hiệp hội cũng có kiến nghị thành phố cho phép thành lập các khu thu dung điều trị trong Khu công nghiệp để điều trị tại cho công nhân bị nhiễm Covid-19. Theo đó, các nhà đầu tư tham gia cơ sở y tế ban đầu cho khu thu dung, bệnh viện dã chiến. Phần còn lại là nhân viên và chính sách điều trị thì Nhà nước "gánh" cùng doanh nghiệp nhằm đảm bảo an toàn sản xuất. 

Bên cạnh đó, để đảm bảo duy trì sản xuất trong điều kiện bình thường mới, ông Bé cũng kiến nghị TP.HCM sớm tiêm vaccine mũi 3 cho 320.000 công nhân nhằm đảm bảo hoạt động sản xuất kinh doanh lâu dài, ổn định. Tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi và phát triển sản xuất, phối hợp các đơn vị theo dõi, kiểm soát, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát phòng chống dịch tại các doanh nghiệp nhằm hạn chế đến mức thấp nhất số ca nhiễm, chăm lo đời sống người lao động.

"Các doanh nghiệp luôn sẵn sàng các phương án vừa phòng chống dịch bệnh, vừa duy trì sản xuất ngay khi có F0. Điều này không chỉ cần doanh nghiệp tuân thủ tốt quy trình phòng, chống dịch mà cần có sự hỗ trợ của cơ quan y tế và chính quyền địa phương", đại diện HBA nhận định.