Nỗ lực của thành phố

Nước ngập, cây ngã đổ không chỉ là nỗi bất an của người dân khi đi đường trong những lúc trời mưa giông. Đó còn là tâm tư, là trách nhiệm nặng nề của nhà chức trách, mà đứng mũi chịu sào là  Công ty TNHH MTV Công viên Cây xanh TP.HCM.

Theo khảo sát của Trung tâm Quản lý hạ tầng kỹ thuật (Sở Xây dựng TP.HCM) ước tính khu vực trung tâm TP.HCM hiện có khoảng 8.000 cổ thụ cao 20-50m, có tuổi đời từ 60 đến 150 năm, phổ biến gồm sao đen, dầu, xà cừ và me tây, đang đối mặt với nhiều nguy cơ suy yếu, gãy đổ trong mùa mưa bão. 

Công ty TNHH MTV Công viên Cây xanh TP.HCM là doanh nghiệp nhà nước hoạt động công ích, chuyên quản lý, duy tu và phát triển mảng xanh đô thị trên địa bàn thành phố. Với tư duy quản lý cây xanh như một hạ tầng sống, có dữ liệu, tiêu chuẩn, quy trình và trách nhiệm rõ ràng phù hợp với sự phát triển của một đô thị hiện đại, doanh nghiệp đang nỗ lực đánh giá sức khỏe cây xanh đô thị bằng công nghệ; thiết bị theo dõi, chăm sóc, cắt tỉa chuyên nghiệp, xác định tình trạng cây, nhằm quyết định giữ, gia cố, giảm tán hay thay thế.

Đồng thời, doanh nghiệp còn thực hiện song song việc lựa chọn giống cây phù hợp với hạ tầng và biến đổi khí hậu toàn cầu nói chung và nước ta nói riêng, nhằm thay thế những cây đã bị đốn hạ, tiếp nối duy trì bóng mát và cảnh quan xanh của thành phố.      

Yêu cây bằng một "tình yêu mới"

Con đường với những hàng cây cổ thụ rợp bóng có tuổi đời hàng trăm năm là một khoảng trời ký ức của biết bao người Sài Gòn. Cứ mỗi lần có một hàng cây bị đốn hạ, người Sài Gòn lại ngẩn ngơ tiếc nuối, xót xa hờn trách.

Cũng bởi vì yêu cây bằng cảm xúc và hoài niệm, nên người thành phố thường rất khó chấp nhận việc phải thay thế, đốn hạ, loại bỏ một hàng cây mà ít khi suy xét đến sự chuyển dịch cần thiết cho một không gian đô thị hiện đại. Đặc biệt là dưới bóng những hàng cây ấy còn là sự an toàn cho con người.

Ngoài sự già cỗi, mắc bệnh của cổ thụ trăm tuổi, không gian đô thị hiện đại ngày càng trở nên chật chội, nhánh cây xanh phủ kín vỉa hè, chồm ra dải phân cách, phủ bóng trong sân nhà dân… Đồng thời quá trình đô thị hóa khiến vỉa hè bị đào bới thường xuyên, hệ rễ của cây bị bó hẹp, thiếu đất xốp và oxy…cũng là tác nhân khách quan làm cho cây dễ trốc gốc, đổ ngã, nhất là khi gặp giông lốc.

Trong những năm gần đây, tại TP.HCM, nhiều trường hợp cây xanh hoặc nhánh cây lớn gãy đổ trong mưa giông đã gây ra hậu quả thương tâm cho người đi đường. Mới đây nhất là vụ gãy nhánh cây vào tối 18/9/2026, đè trúng xe máy gây thương vong cho một cặp vợ chồng đang lưu thông trên đường An Dương Vương, TP.HCM.  

Đã đến lúc người thành phố cần có một “tình yêu mới” dành cho những hàng cây. Đời cây cũng giống như đời người, có tuổi ấu thơ, có thời xuân sắc, có hồi già nua; có mạnh khỏe, tốt tươi, rồi cũng có khi bệnh tật, héo úa… Tức là ngoài tuổi đời và vẻ đẹp, cây cần được đánh giá bằng sức khỏe, cấu trúc, điều kiện sinh trưởng và mức độ rủi ro. 

Với “tình yêu mới” này, chúng ta sẽ yêu cây không chỉ bằng trái tim chứa chan cảm xúc, mà còn yêu cây bằng sự thấu hiểu vai trò sinh thái của cây trong sinh tồn và phát triển bền vững. Đặt biệt là tránh rủi ro đáng tiếc cho sức khỏe và sinh mệnh con người.