Trong một thời gian ngắn, chỉ tính riêng khu vực phía Nam, tổng số người phải nhập viện điều trị do ngộ độc thực phẩm đã lên tới hàng trăm người.

Vụ ngộ độc thực phẩm tại quán cơm gà Trâm Anh ở TP Nha Trang (Khánh Hòa) khiến 368 người phải nhập viện hồi cuối tháng 3 khiến dư luận bàng hoàng chưa kịp lắng xuống, thì đầu tháng 5 lại liên tiếp xảy ra 2 vụ ngộ độc thực phẩm lớn tại TP.HCM và tỉnh Đồng Nai do ăn cơm cuộn và bánh mì, khiến hơn 500 người ngộ độc. Đau lòng hơn là đã có ba người tử vong vì ngộ độc thực phẩm chỉ trong vòng quý I/2024.  

Thông thường những vụ ngộ độc tập thể do thực phẩm gây ra đều có liên quan đến kinh doanh phân phối thực phẩm. Có nghĩa là liên quan đến con người, cụ thể là người tham gia kinh doanh.

Không chỉ trong kinh doanh thực phẩm, bất kỳ cá nhân, đơn vị, doanh nghiệp nào trong kinh doanh mà có hành vi dối trá, mánh khóe, lừa đảo, vì lợi nhuận, bất chấp sức khỏe, sinh mạng và thiệt hại tài sản của người khác, cũng đều bị pháp luật nghiêm trị.

Tuy nhiên, trừng phạt chỉ là biện pháp ngăn chặn. Quan trọng là người tham gia kinh doanh phải thấm nhuần trách nhiệm xã hội và đạo đức con người, lấy đó làm kim chỉ nam trong hoạt động kinh doanh của mình.

Đề cập đến đạo đức kinh doanh, người ta thường dùng hai chữ “tử tế” để ám chỉ.

“Tử tế” là một khái niệm bao gồm nhiều đức tính tốt đẹp có liên quan đến đạo đức con người như lòng trắc ẩn, nhân ái, vị tha; Tính trung thực, công bằng; Tinh thần hượng tôn pháp luật… Để dạy con cháu làm người tử tế, ông bà ta thường tóm gọn trong cụm từ: “Sống đúng lẽ phải, không làm trái lương tâm”.  

Tử tế trong kinh doanh được đánh giá là một yếu tố quan trọng làm nên sự bền vững cho doanh nghiệp. Bởi một khi doanh nghiệp bất chấp đạo lý, làm hàng giả, hàng kém chất lượng, đầu cơ tích trữ, mua gian, bán lận… khi bị phát hiện, ngoài chịu hình phạt của pháp luật, họ sẽ bị mất uy tín, bị tẩy chay, bị đào thải khỏi quy luật của thị trường, có thể dẫn đến phá sản…

Kinh doanh không tử tế với các thương hiệu lớn đôi khi dẫn đến tổn hại nền kinh tế quốc gia, ảnh hưởng đến uy tín của dân tộc. Nhắc lại một chút các vụ đình đám đã xảy ra ở nước ta. Điển hình là việc Khải silk và một loạt thương hiệu lớn như Asanzo, SEVEN.am... đã “mập mờ xuất xứ nhãn hiệu”. Hay vụ rau Trung Quốc được “phù phép” thành rau VietGAP vào hệ thống cửa hàng, siêu thị. Hoặc việc nông sản Trung Quốc được các nhà cung cấp “hô biến” thành nông sản Việt làm nhiễu loạn niềm tin, mang lại thiệt hại cho người tiêu dùng và khiến cả nền kinh tế lao đao. Trong kinh doanh dịch vụ, “chặt chém” du khách quốc tế cũng là một cách kinh doanh không tử tế làm tổn hại đến uy tín quốc gia.

Kinh doanh không tử tế ở ngành nông sản thực phẩm, hậu quả của nó đôi khi không xảy ra tức thì mà ngấm ngầm, âm ỉ tàn phá cả một dân tộc. Thực tế chứng minh, rất nhiều căn bệnh, đặc biệt là bệnh ung thư, xảy ra ở nước ta là do thực phẩm nhiễm độc từ các loại thuốc dùng trong nông nghiệp và chất bảo quản thực phẩm. Để đạt lợi nhuận bằng mọi giá, một bộ phận người kinh doanh bất chấp tất cả, kể cả sức khỏe cộng đồng, sử dụng thuốc trừ sâu, thuốc tạo màu, thuốc kích trái… trong rau củ quả; Sử dụng chất tăng trọng, chất bảo quản trong chăn nuôi gia súc và thủy sản.

Với bà con tiểu thương, kinh doanh tử tế đơn giản hơn nhiều. Chỉ là chúng ta bỏ đi những thói quen xấu như cân thiếu, nói thách, bán hàng giả, kinh doanh thực phẩm bẩn, lạm dụng hóa chất trong chế biến và bảo quản thực phẩm.

Nếu sự tử tế ở đời thường mang đến cho chúng ta hạnh phúc trong cuộc sống, thì sự tử tế trong kinh doanh trước hết mang đến cho chúng ta lợi ích kinh tế và sự phát triển bền vững của thương hiệu.