Lĩnh vực tài chính & hỗ trợ doanh nghiệp

Luật Bảo hiểm tiền gửi 2025, có hiệu lực từ 01/05/2026: Trao quyền cho tổ chức bảo hiểm tiền gửi tham gia sâu hơn vào việc xử lý các tổ chức tín dụng yếu kém (như cho vay đặc biệt, mua trái phiếu dài hạn). Thống đốc Ngân hàng Nhà nước được phép linh hoạt điều chỉnh hạn mức chi trả tối đa trong các trường hợp đặc biệt để ngăn ngừa rủi ro khủng hoảng.

Bảo lãnh vay vốn cho doanh nghiệp vừa và nhỏ (Quyết định 12/2026/QĐ-TTg, có hiệu lực từ15/05/2026): Chuẩn hóa chặt chẽ cơ chế xác định lãi suất đối với dư nợ vay bắt buộc bảo lãnh bằng USD, dựa trên lãi suất bình quân do Ngân hàng Nhà nước cung cấp. Dừng triển khai các hoạt động bảo lãnh vay vốn mới theo quy chế cũ của năm 2011.

Lĩnh vực quản trị & cạnh tranh

Vi phạm tập trung kinh tế (Nghị định 102/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ 20/05/2026): Tăng mạnh mức phạt đối với hành vi không thông báo tập trung kinh tế: Phạt từ 500 triệu - 1 tỷ đồng (doanh nghiệp có quy mô tài sản/doanh thu dưới 3.000 tỷ đồng) và từ 1 - 2 tỷ đồng (đối với quy mô từ 3.000 tỷ đồng trở lên). Bổ sung biện pháp buộc chia tách, bán lại tài sản hoặc kiểm soát giá nếu vi phạm.

Phục hồi & phá sản doanh nghiệp (Nghị định 109/2026/NĐ-CP, có hiệu lực: 18/05/2026): Áp dụng mức phạt tối đa 40 triệu đồng (đối với cá nhân) và 80 triệu đồng (đối với tổ chức) cho các hành vi như cản trở nộp đơn phá sản, tẩu tán tài sản, hoặc trục lợi từ quá trình phá sản. Bắt buộc phải khôi phục lại tình trạng tài sản ban đầu.

Lĩnh vực môi trường & phát triển nền vững

Trách nhiệm tái chế EPR (Nghị định 110/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ 25/05/2026): Bắt buộc nhà sản xuất/nhập khẩu tuân thủ tỷ lệ tái chế đối với sản phẩm, bao bì. Miễn trừ nghĩa vụ cho các doanh nghiệp có doanh thu dưới 30 tỷ đồng/năm hoặc sản phẩm dùng để xuất khẩu/nghiên cứu. (Dự kiến mở rộng sang phương tiện giao thông từ năm 2027).

Siết chặt quản lý chung: Tăng cường chế tài xử phạt hành chính đối với các vi phạm môi trường và phát thải, yêu cầu doanh nghiệp chú trọng đầu tư công nghệ sạch.

Lĩnh vực thương mại & xuất nhập khẩu

Tối ưu cấp C/O mẫu AK (Quyết định 3361/QĐ-BCT, có hiệu lực từ 01/05/2026): Đẩy mạnh số hóa qua hệ thống eCoSys (khai báo, kiểm tra, phê duyệt, trả kết quả). Nhờ đó, thời gian xử lý thủ tục được rút ngắn chỉ còn 06 giờ làm việc. 

Quy tắc xuất xứ EVFTA (Thông tư 14/2026/TT-BCT, có hiệu lực: 10/05/2026): Cho phép áp dụng các chứng từ chứng nhận xuất xứ linh hoạt. Nổi bật là hàng hóa nhập khẩu từ EU trị giá dưới 6.000 EUR có thể do bất kỳ nhà xuất khẩu nào tự chứng nhận, giúp tối ưu thời gian thông quan và chi phí.