Dù chiến sự dịu lại, nguồn cung xăng dầu vẫn khó hạ nhiệt?
(DNTO) - Với giả định ngay cả khi Chính phủ sử dụng Quỹ bình ổn xăng dầu, giá bán lẻ nhiều mặt hàng xăng, dầu vẫn sẽ tăng trên 10 - 60% tuỳ mặt hàng so với cùng kỳ năm ngoái dù cuộc chiến Trung Đông có thể hạ nhiệt. Khi đó, theo KBSV, mức lạm phát khả năng sẽ tăng tới 4,8%, cao hơn mục tiêu kiểm soát của Chính phủ đề ra.
Căng thẳng từ cuộc chiến Trung Đông và với việc eo biển Hormuz bị phong toả đã khiến nguồn cung xăng dầu trên thế giới bị ảnh hưởng, trong đó có Việt Nam. Lạm phát trở thành yếu tố đầu tiên được quan tâm nhiều nhất khi giá xăng, dầu trong nước bật tăng cao so với cùng kỳ năm ngoái.
Tính đến hôm nay, khi Mỹ và Iran đang tiến tới các cuộc đàm phán để tìm tiếng nói chung nhưng những rủi ro từ cuộc chiến và sự căng thẳng với giá xăng, dầu vẫn còn hiện hữu.
Ảnh minh hoạ
"Nguồn cung dầu toàn cầu nhiều khả năng vẫn ở trạng thái tương đối thắt chặt trong giai đoạn 2026 - 2027, ngay cả khi căng thẳng Trung Đông hạ nhiệt trong 1, 2 tháng tới", báo cáo triển vọng vĩ mô quý 2/2026 của Chứng khoán KB Việt Nam (KBSV) cho biết. Ở kịch bản cơ sở, giá dầu Brent được kỳ vọng dao động quanh 85–95 USD/thùng.
Động thái hỗ trợ từ Chính phủ với việc sử dụng Quỹ bình ổn xăng dầu có thể giúp giá xăng, dầu dễ thở hơn, tuy nhiên theo tính toán từ KBSV, giá bán lẻ bình quân trong nước năm 2026 của RON95-III và dầu DO 0.05S-II sẽ lần lượt ở mức 22.100 đồng/lít và 29.800 đồng/lít, mức này tương ứng mức tăng 10,3% và 60% so với cùng kỳ.
Theo tính toán của các chuyên gia, điều này có thể khiến CPI tăng thêm khi nhiều yếu tố chịu tác động. Nhóm giao thông sẽ tăng giá khoảng 11% so với cùng kỳ; nhóm nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng có thể tăng khoảng 7.5% khi giá năng lượng đi lên. Nhóm lương thực thực phẩm khả năng giữ ổn định hoặc chỉ tăng nhẹ, tuy nhiên các chuyên gia khuyến cáo, giá gạo có thể đi lên khi giá phân bón, logistics biến động.
Các mặt hàng như giáo dục, y tế, điện nước nhiều khả năng được điều chỉnh theo lộ trình, thận trọng và phù hợp với biến động, đảm bảo ổn định vĩ mô và lạm phát của nền kinh tế.
Trong kịch bản cơ sở, lạm phát bình quân được dự báo ở mức 4,8%, tăng nhẹ so với mục tiêu 4,5% của Chính phủ đặt ra. "Mức này vẫn trong vùng chấp nhận được và chưa gây áp lực lớn lên ổn định vĩ mô", KBSV nhận định. Để đạt mức tăng trưởng trên 10% trong năm nay, đơn vị này kỳ vọng, Chính phủ có thể cân nhắc mức lạm phát lên 5% khi cần thiết.
Tuy nhiên, trong kịch bản tiêu cực, khi giá dầu vượt 100USD/thùng lạm phát có thể ở mức 5,4% gây áp lực không nhỏ với chính sách tiền tệ trong nước, đặc biệt chính sách lãi suất thấp hỗ trợ nền kinh tế. Thách thức cũng sẽ lan toả sang các hoạt động khác như sản xuất, tiêu dùng và đầu tư trong nước, tạo sức ép lên tăng trưởng của nền kinh tế.
Dù vậy, các chuyên gia lạc quan cho biết, tác động tiêu cực sẽ được hạn chế nhờ các chính sách đẩy mạnh đầu tư công, triển vọng xuất khẩu và dòng vốn FDI sẽ góp phần hạn chế áp lực cho nền kinh tế. Đà giảm của lãi suất sẽ rõ nét hơn để nhà điều hành thêm dư địa điều hành.
"Chúng tôi nghiêng về kịch bản xung đột giữa Mỹ và Iran sẽ có những tín hiệu hạ nhiệt rõ nét hơn trong nửa sau của quý 2/2026", nhóm nghiên cứu của KBSV dự báo.