Thứ ba, 27/02/2024

TP HÀ NỘI _°C /_% weather

Doanh Nhân Trẻ
Doanh Nhân Trẻ

Doanh Nhân Trẻ

  • Click để copy

Đón tết thời 4.0 không 'phủi sạch' nét đẹp truyền thống

Lương Gia Cát Tường
- 12:25, 28/01/2024

(DNTO) - Xã hội phát triển hình thành một lối sinh hoạt mới trong ngày tết cổ truyền, phù hợp với cuộc sống hiện đại. Nhưng với những ai còn nặng lòng với tập tục truyền thống, không tránh khỏi một chút chạnh lòng. Làm sao để đón cái tết theo phong cách văn minh hiện đại mà vẫn không "phủi sạch" truyền thống, là trăn trở của không ít người khi tết đang đến kề bên.

Người Việt xưa ăn tết

Tính theo dân gian, tết bắt đầu từ ngày 20 tháng Chạp âm lịch (20 tết) và kết thúc vào hết ngày mồng 10 tháng Giêng âm lịch năm sau (mồng 10 Tết). Vị chi là 20 ngày. Rất nhiều người thắc mắc vậy tại sao lại có câu nói “ba ngày tết”. Hai cái này có mâu thuẫn gì với nhau?

Ba ở đây không phải từ chỉ đơn vị “số ba” mà ba là một từ phiếm chỉ theo kiểu: “Mới ăn ba hột cơm” hay “Ỷ có ba cái chữ” hoặc “Nói ba điều bốn chuyện”…

Gói bánh chưng, hình ảnh đặc trưng của tết xưa. Ảnh: Internet

Gói bánh chưng, hình ảnh đặc trưng của tết xưa. Ảnh: Internet

Vì sao người xưa ăn tết lâu như vậy? Bỏ qua sự tích bên Tàu, ở nước ta, nếu lấy sự tích "Bánh chưng bánh dày" làm bằng cớ, thì người Việt đã ăn Tết từ thời vua Hùng, tức là trước khi bị 1.000 năm Bắc thuộc. Mà tết đã có lâu đời như vậy thì phải đặt nó vào bối cảnh mà nó ra đời.

Việt Nam là đất nước nông nghiệp, người dân sống chủ yếu bằng nghề trồng lúa. Nền văn minh nông nghiệp lúa nước, lối sống ngụ cư thành xóm ấp, làng xã cho ra đời những quan niệm, văn hóa sống và cả văn hóa ăn tết phù hợp với thực tế cuộc sống của người dân.

Quanh năm bán mặt cho đất, bán lưng cho trời đã vất vả khó nhọc, cuộc sống sinh hoạt lại đơn điệu quanh quẩn trong lũy tre làng, người dân có nhu cầu nghỉ ngơi, vui chơi, xem tết là dịp gặp gỡ, thắt chặt tình cảm dòng tộc gia đình bà con lối xóm. Tết rơi vào thời điểm sau mùa gặt, trong nhà bồ đầy thóc mới, ngoài đồng những thửa ruộng đã được đốt rạ dọn sạch có chỗ đất trống, bằng phẳng làm chỗ vui chơi, tổ chức lễ hội.

Để có ba ngày tết vui vẻ đầm ấm sung túc, trước tết nhiều ngày, người ta đã phải chuẩn bị lo ươm vạn thọ, cúc vàng…, tỉa cành lặt lá cho mai, sắm sửa cành đào.  Rồi nào là giặt giũ, quét dọn nhà cửa, trang trí bàn thờ; nào là chuẩn bị quết bánh phồng, tráng bánh tráng, gói bánh tét, bánh chưng, làm giò chả, thịt đông, củ kiệu, dưa hành; nào là chuẩn bị cả “họ hàng” nhà mứt… Tất cả nhựng công việc trên đây đều chiếm rất nhiều thời gian chuẩn bị,.

Đi chợ tết truyền thống. Ảnh: Internet

Đi chợ tết truyền thống. Ảnh: Internet

Không kể, những lễ nghi “tiền ăn tết” như cúng chạp mã, đưa ông Táo, dựng cây nêu, rước ông bà, “tổ chức” bữa cơm đoàn viên, cúng giao thừa… rải rác từ ngày 20 Tết cho đến đến thời khắc giao thừa.

Tiếp theo là đến “chánh tết” gồm có mồng một Tết nhà nội, mồng hai Tết nhà ngoại, mồng ba tết Thầy giáo…

Sau đó là đến “hậu tết” với nhiều lễ hội đặc biệt là các trò chơi giải trí. Phụ nữ đi lễ ở đình, chùa; Đàn ông đánh tổ tôm, chơi cờ, đánh bài, đá gà… Nhiều địa phương tổ chức các trò chơi dân gian, các cuộc thi như đua thuyền, thả diều, chọi gà, chọi trâu, đua dê, ngựa...  

Trên “nguyên tắc” thì mồng 7 Tết đã làm lễ hạ nêu, nhưng Tết Nguyên đán dường như chưa kết thúc. Người ta vẫn cho phép nhau ăn chơi đến hết tháng Giêng. Bởi vì đến tháng ba mới “cày vỡ ruộng ra, tháng tư làm mạ mưa sa đầy đồng”. Đồng thời trong tháng giêng đang tiết mùa xuân, cảnh vật tươi tốt, con người thảnh thơi nên người dân đã tận dụng thành một kỳ nghỉ dài, chuẩn bị cho một năm lao động vất vả tiếp theo.  

Biết như thế để hiểu vì sao, người Việt xưa ăn tết và nghỉ tết lâu như vậy.

Mua hàng online là sự lựa chọn của các chị em nội trợ trong việc mua sắm tết. Ảnh Internet

Mua hàng online là sự lựa chọn của các chị em nội trợ trong việc mua sắm tết. Ảnh Internet

Đón tết hiện đại nhưng không quá xa rời truyền thống

Xã hội ngày càng phát triển theo chiều hướng tiến lên công nghiệp hóa. Sự phát triển kéo theo nhiều người từ các vùng nông thôn tập trung về các khu đô thị nơi có nhiều khu công nghiệp để làm ăn sinh sống. Mô hình đại gia đình với tam tứ ngũ đồng đường cũng dần mai một, gia đình hạt nhân phát triển… các lễ nghi ngày tết trở nên đơn giản gọn nhẹ hơn.

Thu nhập tăng, đời sống người dân được nâng lên, món ăn ngày tết không còn chiếm lĩnh độc quyền khi tết đến mà hầu như có sẵn quanh năm. Nó khiến cho “ăn” ngày càng không còn là một đặc trưng của tết. Người dân nhất là các bạn trẻ có nhu cầu “chơi tết” hơn “ăn tết”.  

Ngày nay, cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đã và đang diễn ra mạnh mẽ trên quy mô toàn cầu đã và đang tác động mạnh mẽ tới mọi khía cạnh cuộc sống con người. Nước ta cũng không nằm ngoài quỹ đạo chung. Bây giờ, chỉ cần ngồi tại chỗ clik chuột máy tính hay quẹt màn hình smatphone là có nhân viên ship đến tận nhà đủ các món ăn ba miền ngày Tết. Các dịch vụ dọn dẹp, trang hoàng nhà cửa, cho thuê cây cảnh… với nhiều hạng mục, giá cả phù hợp dễ dàng cho sự lựa chọn của nhiều gia đình.

Điều này hình thành một lối sinh hoạt mới trong ngày tết. Nó đáp ứng nhu cầu chính đáng của người dân. Nhưng cũng làm chạnh lòng không ít những ai còn nặng lòng với tập tục truyền thống trong ngày tết cổ truyền.

Đón tết thời 4.0 không 'phủi sạch' nét đẹp truyền thống Ảnh: Internet

Đón tết thời 4.0 không 'phủi sạch' nét đẹp truyền thống Ảnh: Internet

Mong rằng, xã hội có phát triển, có thay đổi đến đâu thì mỗi người dân vẫn xem Tết cổ truyền là nét đẹp trong văn hóa tâm linh người Việt. Ngày tết là thời khắc thiêng liêng nhất trong năm để tưởng nhớ tổ tiên, ông bà; gắn kết tình cảm gia đình, dòng tộc, tình làng nghĩa xóm; là dịp để mọi người mở lòng bỏ qua cho nhau những vướng mắc, hiểu lầm, cùng khép lại quá khứ, hướng tới một năm mới tốt đẹp hơn.

Tùy theo hoàn cảnh điều kiện và truyền thống của từng gia đình, mỗi người cần cân nhắc sao để đón “ba ngày tết” vừa văn minh hiện đại nhưng cũng không quá lạnh lùng xa rời truyền thống, cội nguồn.

Tin khác

Văn hoá - Xã hội
Mặc dù Bộ quy tắc ứng xử của người hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật đã được ban hành từ năm 2021 với những quy định cụ thể. Nhưng tình trạng nghệ sĩ lợi dụng mạng xã hội để thu hút người theo dõi, thu hút dư luận bằng hành vi, lời nói không chuẩn mực, thiếu kiểm soát, thậm chí là thô tục vẫn tiếp diễn.
6 giờ
Văn hoá - Xã hội
Cang Nguyễn (Nguyễn Quốc Cường) hiện là cái tên đã ghi được dấu ấn mạnh mẽ trong giới đạo diễn Việt khi thực hiện nhiều sản phẩm đạt thành tích nổi bật và thu hút nhiều sự quan tâm từ công chúng như MV Xóa tên anh đi, Thiên lý ơi, Đồng vàng, Em là ai, Cưới vợ miền Tây…
6 giờ
Văn hoá - Xã hội
Với những bài hát kinh điển suốt 20 năm, nữ ca sĩ Đoan Trang – 'Thỏi socola biết hát' đã trở thành thần tượng và thanh xuân của biết bao khán giả. Chia sẻ về hành trình gầy dựng của mình, Đoan Trang cho biết chìa khoá làm nên tất cả chính là sự bình tĩnh.
23 giờ
Văn hoá - Xã hội
Là vở kịch ra mắt dịp Tết Nguyên đán, Mặt đối mặt của Sân khấu nhỏ 5B mang đến những tràng cười sảng khoái cho khán giả. Không chỉ dừng lại ở mục đích giải trí, vở kịch đã giúp khán giả chiêm nghiệm những bài học không bao giờ cũ về giá trị thật của cuộc sống.
23 giờ
Bất động sản
Lễ hội Vibe Fest lần đầu tiên được tổ chức đã thu hút gần 180.000 lượt khách đến tham quan, trải nghiệm, vui chơi, giải trí tại NovaWorld Phan Thiet trong 6 ngày từ mùng 3 đến mùng 8 Tết Giáp Thìn 2024. Nhiều du khách cho biết sẽ sớm quay lại đô thị trong một ngày gần nhất.
1 ngày
Văn hoá - Xã hội
Tác phẩm đưa bạn đọc đi xuyên qua hai thế kỷ của cuộc đời thăng trầm một con người, từ cậu bé xuất thân từ làng quê Thanh Chi (Thanh Chương, Nghệ An) đến nhà nghiên cứu bình dân ở tuổi bách niên.
1 ngày
Văn hoá - Xã hội
Đêm mở màn chương trình Storii concert 2- Người giữ mùa xuân tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia Hà Nội đã khiến 3.000 khán giả thích thú khi đâu đó tưởng chừng được nghe một ca khúc mới khá “lạ tai” nhưng vẫn có thể say sưa hoà giọng theo người nghệ sĩ đang trình diễn.
1 ngày
Văn hoá - Xã hội
Từ lâu, trong tâm thức người Việt, giá trị văn hóa, tâm linh mà ngày Rằm tháng Giêng mang đến quan trọng không kém gì Tết Nguyên đán. Sự sum họp, niềm tin vào đức Phật và lễ hội nghệ thuật đáo của ngày tết Nguyên tiêu giúp người dân vững tin bước vào một năm mới học tập, lao động, sinh sống với tâm thế lạc quan, phấn chấn, nhận được nhiều tài lộc, may mắn, an vui 
2 ngày
Văn hoá - Xã hội
Hồ Ngọc Hà có mặt tại Milan để tham dự Tuần lễ thời trang (Milan Fashion Week) tại Fashion show của Gucci với vai trò ‘Friend of House’ (bạn thân thương hiệu). Cô là đại diện Việt Nam đầu tiên và duy nhất tham dự fashion show của Gucci từ khi thay đổi giám đốc sáng tạo.
3 ngày
Văn hoá - Xã hội
Sau một thời gian âm thầm, dự án phim sinh tồn mang tên Móng vuốt hé lộ hình ảnh gay cấn. Phim có sự tham gia của dàn diễn viên Tuấn Trần, Thảo Tâm, NSƯT Công Ninh, Gi A Nguyễn, Quốc Khánh, Naomi, Ceri, Hồng Thanh, Rocker Nguyễn...
3 ngày
Văn hoá - Xã hội
Ra mắt sản phẩm mới Khước từ trên nhiều nền tảng âm nhạc, Hà Nhi cho thấy giọng hát truyền cảm ngày càng thăng hạng. Đây là sản phẩm đầu tiên đánh dấu cú bắt tay giữa Miêu Quý Tộc và Voi Bản Đôn, 2 vocalist thực lực đến từ 2 mùa The Masked Singer được khán giả yêu mến.
3 ngày
Văn hoá - Xã hội
Ngoài quyết định tài trợ vương miện cho Mrs Globe Vietnam 2024 Nguyễn Ngọc Trang để tiếp sức cho cô trong hành trình chinh chiến nhan sắc quốc tế tại đảo Hải Nam, Trung Quốc vào tháng 3 tới, Hoa hậu Hoàng Thanh Nga đã động viên người em, tiếp thêm động lực để cô đạt thành tích tốt nhất.
3 ngày
Văn hoá - Xã hội
Vừa qua, Hoa hậu Mai Phương đã có màn chào sân ấn tượng tại lễ khai mạc Miss World. Song, trong những ngày nhập cuộc đầu tiên, Hoa hậu Mai Phương đã nhanh chóng ghi điểm với khả năng ngoại giao ấn tượng.
5 ngày
Văn hoá - Xã hội
Đơn vị Sen Vàng chính thức sở hữu bản quyền cuộc thi 'Nam vương Thế giới Việt Nam' (Mr World Viet Nam), nhằm tìm ra đại diện có đủ tài năng, thể lực và bản lĩnh để tham dự cuộc thi Mr World 2024.
5 ngày
Văn hoá - Xã hội
Là gương mặt nổi tiếng thành công với dòng nhạc dân gian đương đại, nữ ca sĩ Ngọc Khuê sau một thời gian im tiếng đã chính thức trở lại với đường đua âm nhạc, chuẩn bị ra mắt album mới với sự đồng hành của Bamboo Artist Agency, mở ra một chương mới trên hành trình mang âm nhạc Việt Nam ra quốc tế.
5 ngày