Tăng, giảm nhanh đến chóng mặt

Sau thông báo về thuế đối ứng của Tổng thống Donald Trump, ngày 2/4, chứng khoán trong nước sụt giảm gần 90 điểm trong sự hoang mang của nhà đầu tư, ba phiên liên tiếp sau đó, trong khi chờ đợi sự thay đổi trong chính sách của Trump, VN-Index liên tục giảm sâu. Chỉ sau 4 phiên, chỉ số mất trên 220 điểm, ghi nhận giai đoạn khủng hoảng của thị trường.

Diễn biến trên một phần được cho là đến từ hoạt động bán giải chấp, các cổ đông chịu cảnh bị "call margin" khi cổ phiếu bị giảm rất sâu do các công ty chứng khoán phải thu hồi vốn.

Tự doanh các công ty chứng khoán trong mấy phiên đầu tháng 4 có giá trị bán ròng trên 1,3 ngàn tỷ đồng, còn nhà đầu tư ngoại cũng bán ròng trên 7,6 ngàn tỷ đồng.

Một phần khác đến từ tâm lý bi quan của nhà đầu tư. Lo ngại từ chính sách thuế, những bất ổn kinh tế thế giới khiến họ tìm đến các kênh đầu tư an toàn hơn.

Tuy nhiên, ngay sáng nay, ngày 10/4, thị trường thay đổi chóng mặt. Từ trạng thái hàng hóa dư thừa, thị trường trở nên khan hiếm khi khối lượng đặt mua tăng vọt gấp nhiều lần khối lượng đặt bán. Trong khi đó, hơn 600 mã cổ phiếu đã kịch trần ngay đầu phiên. Nhiều nhà đầu tư đã không thể tham gia thị trường dù có thể nhìn thấy cơ hội. Điều này khiến thanh khoản thấp đặc biệt khi chỉ có 8 ngàn tỷ đồng trên cả ba sàn.

Sự biến động của thị trường ngày càng rõ nét, cơ hội và rủi ro khá gần nhau và điều này đòi hỏi nhà đầu tư chứng khoán càng cần bình tĩnh để nhận diện tình hình.

Theo ông Ngô Minh Đức, Giám đốc CTCP Đầu tư LCTV, phiên giao dịch hôm nay chính là nhịp hồi trong hoảng loạn. Nhà đầu tư không kịp đánh giá rủi ro. 

"Sau 4 phiên giảm sàn liên tiếp, một phiên tăng trần mất thanh khoản như hôm nay thì chưa nói lên vấn đề gì. Chúng ta đã cố gắng vượt 1.300 điểm trong vòng một tháng, tuy nhiên thị trường đã nhanh chóng bị đổ gục, kéo định giá xuống rất là thấp. Trong tính toán, tôi cho rằng thị trường chỉ ổn và tăng trưởng trở lại từ sau tháng 6 năm nay hướng tới các mục tiêu về nâng hạng và có sự ổn định trong chính sách của Mỹ và Trung Quốc", ông Đức cho biết.

Cần thích nghi với "sự bất định"

Không riêng Việt Nam, thuế quan của ông Trump đã gây ra một đợt bán tháo kéo dài nhiều ngày đã xóa sạch hàng nghìn tỷ đô la thị trường chứng khoán toàn cầu. Giá vàng tăng kỷ lục. Căng thẳng Mỹ -Trung được đẩy lên cao. Nếu Trung Quốc không chấp nhận hòa hoãn, có thể sẽ có sự leo thang tiếp theo trong mối quan hệ này. Thế giới đứng trước nhiều ẩn số bất định từ khi ông Trump lên cầm quyền nhiệm kỳ thứ 2 này.

"Chúng tôi thấy, nổi bật lên trong giai đoạn này và xuyên suốt nhiệm kỳ của Trump sẽ là sự bất định", chuyên viên phân tích vĩ mô Trịnh Viết Hoàng Minh của ACBS nhận định trong một báo cáo mới công bố.

Việc Trump đưa thời hạn tạm hoãn 90 ngày đối với chính sách thuế đối ứng để các nước có thêm thời gian đàm phán với Mỹ là tin tốt được chờ đợi, vượt xa dự đoán của hầu hết các quốc gia trong khi yêu cầu phản hồi trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, những thay đổi về chính sách của ông Trump có thể diễn ra rất đột ngột theo các chiều hướng trái ngược khó lường. Thời hạn 90 ngày chỉ đơn giản là chặng nghỉ ngơi để chuẩn bị cho những biến động mới, ông Minh chia sẻ.

Điều này cũng có nghĩa mức thuế đối ứng từ 15% đến 46% (trừ Trung Quốc) vẫn là "án treo", tạo sức ép tâm lý đáng kể trong quá trình đàm phán của các quốc gia và khiến họ phải cân nhắc cẩn thận trong các đàm phán sắp tới. Các quốc gia, trong đó có Việt Nam, phải tìm cách giải bài toán khó này trong thời gian tới để đạt được những thỏa thuận tốt nhất.

Theo đó, sự biến động của thị trường vẫn chưa có hồi kết. Việc giữ tâm lý bình tĩnh là điều cần thiết với nhà đầu tư. Các hoạt động giải ngân cần hạn chế margin và có sự tính toán cẩn trọng. Lựa chọn các doanh nghiệp có triển vọng, nền tảng tài chính tốt, chính sách cổ tức ổn định mới có thể thích nghi với bối cảnh mới.

Một khuyến nghị từ MBS gửi nhà đầu tư cho biết, công ty xem hiện tại là thời điểm để tái cơ cấu danh mục sang các nhóm ngành ít chịu tác động trực tiếp từ thương chiến, đồng thời được hưởng lợi khi các động lực tăng trưởng trong nước có cơ hội vươn lên, có thể kể đến như bất động sản dân cư, ngân hàng, phân bón, tiêu dùng thiết yếu...