Thứ sáu, 03/02/2023

TP HÀ NỘI _°C /_% weather

Doanh Nhân Trẻ
Doanh Nhân Trẻ

Doanh Nhân Trẻ

  • Click để copy

Dấu ấn trên con đường vượt qua thời gian

Lê Minh Quốc
- 07:00, 22/01/2023

(DNTO) - Trong ký ức nhiều người sinh ra và lớn lên tại Sài Gòn - TP.HCM, hoặc với ai chỉ ghé qua nơi này, có lẽ hai con đường mà họ nhớ nhất vẫn là Nguyễn Huệ và Lê Lợi. Vì sao? Tùy mỗi người mà có cách lý giải khác nhau, tất nhiên bên cạnh đó còn có những con đường khác nữa.

Nhà hát lớn nhìn từ đường Bonard - Ảnh tư liệu.

Nhà hát lớn nhìn từ đường Bonard - Ảnh tư liệu.

1. Con đường nào ở một đô thị sầm uất bậc nhất Việt Nam lại không tạo cho ta cảm giác như nhà thơ Diệp Minh Tuyền từng nhắc đến với tình cảm trìu mến:

Con đường có lá me bay

Chiều chiều ta lại cầm tay nhau về

Âm hưởng nhịp nhàng của câu thơ gợi lên sự yên ả lạ thường. Bạn đã từng nhìn thấy? Tất nhiên là thấy cảm giác bình yên ấy ngay trong tâm hồn sâu lắng của mình. Tôi cũng thế, bởi nơi này luôn ngược xuôi xe cộ, có thể minh họa bằng câu thơ trong Truyện Kiều: “Dập dìu tài tử giai nhân/Ngựa xe như nước, áo quần như nêm”. Còn nhớ, lần đầu trong đời được đến Sài Gòn vào năm 1974, khi đi ngang qua đường Lê Lợi ở đoạn gần Nhà sách Khai Trí, tôi đã thấy trên lề đường bày rất nhiều sách “bán xôn”. Sách còn mới toanh mà bán “đại hạ giá”. Tôi - một cậu bé miền Trung, lấy làm ngạc nhiên ghê gớm và ấn tượng mãi đến bây giờ. 

Đại lộ Bonard, đoạn gần chợ Bến Thành thập niên 50 - Ảnh tư liệu.

Đại lộ Bonard, đoạn gần chợ Bến Thành thập niên 50 - Ảnh tư liệu.

Đường Lê Lợi ngày nay. Ảnh: Trần Linh

Đường Lê Lợi ngày nay. Ảnh: Trần Linh

Con đường Lê Lợi thuộc loại xưa nhất Sài Gòn, thời Pháp thuộc mang số 13, từ năm 1985 đổi thành tên đường Bonard, từ năm 1955 đổi thành Lê Lợi cho đến nay. Ai cũng thừa biết rằng, theo năm tháng thì “vật đổi sao dời”, kể cả cách gọi sự vật, sự việc cũng khác đi, vì thế, tôi nghĩ sẽ là một hữu ích khi nhắc lại nơi này còn có một vị trí gọi là “Bồn Kèn”, nay vẫn còn đó, là vị trí giao nhau giữa hai đại lộ lớn Charner (Nguyễn Huệ) và Bonard (Lê Lợi, quận 1) - nơi có nhiều khách sạn, cửa hàng kinh doanh thương hiệu lớn của một thời. Nơi ấy, có lần hai thi sĩ nổi tiếng của miền Nam là Huỳnh Mẫn Đạt và Tôn Thọ Tường đã chạm mặt nhau và làm thơ xướng họa rất hay. 

Khi Pháp sang, ông Đạt không công tác với “tân trào” mắt xanh mũi lõ, vì thế ông bộc bạch ở câu kết: 

Sự đời thấy vậy thời hay vậy,

Thà ẩn non cao chẳng biết nghe.

Ông Tường đã ra làm quan cho Pháp nên vội vàng chống chế:

Hăm hở nhạc Tây hơi trỗi mạnh.

Nghe qua thời nhớ giọng tiêu thiều

Lịch sử của một con đường không chỉ ở chiều dài của nó, mà còn cần phải biết những gì đã từng xảy ra ở đó nữa. Giai thoại văn chương này là một ví dụ, và cũng khiến ta gắn kết từ quá khứ đến hiện tại như một cách tìm hiểu về lai lịch của con đường đó. Và, chúng ta không thể không nhắc tới Bệnh viện Đa khoa Sài Gòn - gắn liền với lịch sử của nền y tế tại đây, dành cho người không đủ tài chánh, không phải là nhân viên của chính quyền. Cũng tại con đường này, lần đầu tiên người Sài Gòn có cơ hội xem phim, xem kịch tại Casino Sài Gòn ở địa chỉ số 30, sau chuyển sang số 28 - góc đường Bonard và Pellerin (Pasteur hiện nay), nhà nghiên cứu Nguyễn Đức Hiệp cho biết, đặc biệt vào mùa mưa, đây “là nơi tổ chức đánh Quyền Anh (boxe hay võ tay)” hấp dẫn đến nỗi ban tổ chức phải hạn chế số lượng người xem.

2. Bước sang thế kỷ XXI, ta thấy con đường Lê Lợi đã thay da đổi thịt với làn đường thông thoáng cùng những cao ốc, nhà hàng, cửa hiệu… cực kỳ sang trọng và hiện đại. Đáng chú ý và có tầm phát triển lâu dài nhất, có thể kể đến việc hoàn thành Tuyến Metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên, thuộc hệ thống Đường sắt đô thị TP.HCM, được đông đảo nhân dân đồng tình.

Từ các cơ quan chức năng, chúng ta vui mừng khi được biết thông tin mới nhất: Do kết nối với chợ Bến Thành và Phố đi bộ Nguyễn Huệ nên đường Lê Lợi là địa điểm rất thích hợp để du khách đi bộ, ăn uống và mua sắm khi đến TP.HCM du lịch. Mới đây, chính quyền quận 1 cũng đề xuất với UBND TP.HCM phát triển đường Lê Lợi thành phố đi bộ, giống như Phố đi bộ Nguyễn Huệ để thu hút thêm khách du lịch, đặc biệt phát triển kinh tế đêm. Những chủ trương trên đã “hé lộ” diện mạo con đường Lê Lợi trong tương lai gần.

Đại lộ Charner thập niên 50 (ảnh trái) và đại lộ Nguyễn Huệ ngày nay.

Đại lộ Charner thập niên 50 (ảnh trái) và đại lộ Nguyễn Huệ ngày nay.

Ngày xưa, từ đường Bonard (Lê Lợi) chỉ thả vài bước chân, ta sang con đường Charner (Nguyễn Huệ), nay vẫn thế. Nhà nghiên cứu Nguyễn Đức Hiệp đã nhận định chính xác: “Nguyễn Huệ là con đường chứng kiến nhiều sự thay đổi lớn lao trong lịch sử hình thành đô thị trung tâm Sài Gòn, từ khởi thủy là một con kinh di chuyển theo đường sông, sau khi bị lấp có đường hỏa xa, tramway rồi đến xe hơi đường bô đầu thế kỷ XX”. 

Bùng binh Bồn Kèn những năm 60 (ảnh trái), ngày nay là đài phun nước hiện đại.

Bùng binh Bồn Kèn những năm 60 (ảnh trái), ngày nay là đài phun nước hiện đại.

Không gì lý thú hơn nếu ta biết được sự sôi động của các con đường cận kề Bonard, Charner, Catinat phồn hoa đô hội từ thuở xa xưa ấy. Từ thập niên 1930, nhà văn hóa Phạm Quỳnh đã miêu tả như những thước phim quay chậm về các cửa hàng Tây, ta, nhà chớp chớp, nhà hát Tây: “Những trai thanh gái lịch đất Sài Gòn lấy đấy làm chốn cực phẩm phong lưu. Trên đường thì xe hơi không biết mấy trăm mấy chục mà kể, tiến lên êm như ru, như vô số làn sóng tự ngoài xa đưa lại… Đàn ông, đàn bà, con trai, con gái, người Tây, người Nam, ăn bận rạt lịch sự, ở nhà thờ ra đi dạo qua các cửa hàng, lũ lượt như ngày hội”. Chỉ đôi dòng miêu tả đã vẽ ra được nét sầm uất thi vị.

Theo năm tháng, ngày nay đường Nguyễn Huệ và những con đường ở khu trung tâm Sài Gòn đã có sự thay đổi lớn lao, hầu như toàn diện, theo chiều hướng ngày càng văn minh, tươi đẹp và hiện đại hơn. Trong sự thay đổi ấy, chúng ta không thể không nhắc đến Phố đi bộ Nguyễn Huệ, bắt đầu từ trụ sở UBND TP.HCM phóng tầm mắt đã có thể nhìn thấy mây trắng bay từ phía sông Sài Gòn lồng lộng gió mát. Nơi này đã trở thành một trong những điểm mà bất kỳ ai khi tới TP.HCM cũng muốn đặt chân đến. 

Có một điều lý thú nữa là chính tại con đường này, mỗi dịp Xuân về Tết đến là rực rỡ muôn sắc hoa tiêu biểu của vùng đất phương Nam. Sau năm 1975, dịp Tết Giáp Thân (2004), lần đầu tiên Đường hoa Nguyễn Huệ chính thức ra mắt với chủ đề: “Thành phố Hồ Chí Minh - Thành phố tôi yêu”. Không những thế, cũng tại các góc đường cận kề nơi này, vào dịp Tết còn có thêm Đường Sách. Thử hỏi, đã được ngắm hoa lại đọc sách nữa, còn gì lý thú hơn. Văn hóa tinh thần của người Sài Gòn-TP.HCM có thể nhìn thấy các hoạt động tích cực và sôi nổi này. Nhà thơ Chế Lan Viên có câu thơ mà nhiều người yêu thích:

Khi ta ở, chỉ là nơi đất ở

Khi ta đi, đất đã hóa tâm hồn

Nhớ về câu thơ này, tôi mạo muội nghĩ rằng những con đường tại Sài Gòn, trong đó có đường Lê Lợi, Nguyễn Huệ, không chỉ là “nơi đất ở” mà bản thân nó đã hoà nhập vào tâm hồn chúng ta tự bao giờ rồi. Và, đã trở thành một sự gắn bó thân thiện, lâu dài trong tình cảm của đất và người. Nói như thế, vì tôi biết rằng vào dịp vui Xuân đón Tết, đã ở TP.HCM thì không ai bảo ai cũng phải tạt qua nơi này như một sự đón lấy và cảm nhận không khí tươi vui, hiếu khách vốn đặc trưng của vùng đất này.

Tin khác

Văn hoá - Xã hội
Từ ngày 10-14/3 tới, Lễ hội Cà phê Buôn Ma Thuột lần thứ 8, với chủ đề “Buôn Ma Thuột - Điểm đến của cà phê thế giới”, sẽ được tổ chức tại TP. Buôn Ma Thuột và một số địa phương trong tỉnh. Đây cũng là lần thứ 2 Hoa hậu H’Hen Nie làm đại sứ truyền thông cho sự kiện quan trọng này.
3 ngày
Văn hoá - Xã hội
Trần Đặng Đăng Khoa được biết đến như một travel blogger có tiếng khi hành trình xuyên các châu lục của mình đã được viết thành sách: 1111 Nhật ký sáu vạn dặm trên yên xe cà tàng. Cuốn sách nhanh chóng thành hiện tượng xuất bản năm 2022, chỉ sau hai tháng đã tái bản đến lần thứ 4 và in 10 nghìn cuốn.
3 ngày
Văn hoá - Xã hội
Mỗi cuối tuần, một phiên chợ mang tên “Phiên chợ xanh tử tế” họp lại trong một không gian nhỏ xinh trên đường Pastuer (quận 3, TP.HCM). “Tiếng lành đồn xa”, người mua người bán háo hức chờ đợi, sau nhiều năm, không gian phiên chợ vẫn vậy, nhưng nhiều thương hiệu nông sản Việt đã vươn tầm thế giới.
4 ngày
Văn hoá - Xã hội
Iran là một quốc gia đáng đi để tìm hiểu về lịch sử, khảo cổ, kiến trúc Hồi giáo cũng như ý chí tự lực tự cường mạnh mẽ của dân tộc này. Với 7.000 năm lịch sử, từng là một đế quốc Ba Tư hùng mạnh, Iran có nhiều di tích hút hồn khách tham quan.
4 ngày
Văn hoá - Xã hội
Từ đam mê làm nông nghiệp, với tấm bằng thạc sĩ về Tài nguyên - Môi trường, chị Lê Thị Ngọc Hiền (Vĩnh Long) đã quyết định nghỉ việc tại cơ quan nhà nước, để tập trung đầu tư công nghệ cao vào canh tác vườn dưa lưới. Chỉ sau ba tháng, mô hình nông nghiệp sạch của chị đã cho kết quả tốt.
6 ngày
Văn hoá - Xã hội
Gen Z (sinh năm 1997 - 2012) xứng đáng được cổ vũ, động viên thay vì chỉ trích là “làm việc cảm tính”, “dễ dàng nghỉ việc”.
1 tuần
Văn hoá - Xã hội
Con tàu trên tuyến đường sắt Cát Linh – Hà Đông chậm rãi quanh co, đưa tôi qua ga Yên Lãng, rồi đến Láng… từ cửa sổ nhìn xuống, phố xá đua chen bên dòng Tô Lịch đen nhánh như mực tàu, chợt lặng lòng khi ký ức xưa ùa về.
1 tuần
Văn hoá - Xã hội
Song hành cùng thành công trên sân cỏ, những ngôi sao 9X như: Lương Xuân Trường, Nguyễn Văn Toàn, Bùi Tiến Dũng, Đoàn Văn Hậu hay Nguyễn Hoàng Đức dấn thân vào kinh doanh, họ có hàng loạt thành công nhưng cũng lắm thất bại nhớ đời…
1 tuần
Văn hoá - Xã hội
Vừa qua, bộ sưu tập ''Hồi sinh'' của hai nhà thiết kế Việt Nam Huỳnh Hải Long và Đặng Thế Huy đã xuất hiện đầy ấn tượng tại Tuần lễ thời trang New York - NewYork Fashion Week.
1 tuần
Văn hoá - Xã hội
Với khí hậu mát mẻ quanh năm, thành phố Bảo Lộc (Lâm Đồng) được xem là nơi thích hợp với nghề trồng dâu nuôi tằm. Sau nhiều thăng trầm, Bảo Lộc dần khẳng định vị trí là thủ phủ tơ lụa Việt Nam, đồng thời phát triển kế hoạch nâng cao giá trị thương hiệu trên thị trường quốc tế.
1 tuần
Văn hoá - Xã hội
Tháng 4/2023, tơ lụa Bảo Lộc sẽ chính thức được giới thiệu ở Como - nơi mệnh danh là “thành phố của tơ lụa thế giới” trong chương trình biểu diễn và triển lãm tơ lụa Việt Nam nhân kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Italia (1973-2023).
1 tuần
Văn hoá - Xã hội
Mới đây, Nhà Khăn quàng đỏ đã được trao cho em Nguyễn Huỳnh Quốc Bảo, học sinh lớp 6B, Trường TH-THCS Thanh Phú, ngụ tại tổ 3B, ấp 17, xã Thanh Phú (TX. Bình Long, Bình Phước).
1 tuần
Văn hoá - Xã hội
Một giấc mơ đã trở thành hiện thực. Vẫn còn thời gian để chúng ta hằng tin hiện thực ấy sẽ lung linh, tỏa sáng hơn bởi nét đẹp hiện đại, văn minh, như vẫn luôn tin và ấp ủ về một thành phố phía Đông, thành phố Thủ Đức trong lòng TP.HCM.
1 tuần
Văn hoá - Xã hội
Trong ký ức nhiều người sinh ra và lớn lên tại Sài Gòn - TP.HCM, hoặc với ai chỉ ghé qua nơi này, có lẽ hai con đường mà họ nhớ nhất vẫn là Nguyễn Huệ và Lê Lợi. Vì sao? Tùy mỗi người mà có cách lý giải khác nhau, tất nhiên bên cạnh đó còn có những con đường khác nữa.
1 tuần
Thời sự - Chính trị
Sau hai năm chịu ảnh hưởng bởi dịch bệnh, năm nay sân khấu kịch Tết tại TP.HCM có sự khởi sắc về chất lượng cũng như có sự xuất hiện của điểm diễn mới. Kịch mục được các nghệ sĩ chuẩn bị đa dạng, mang đến cho khán giả nhiều sự lựa chọn hấp dẫn.
1 tuần