Theo ông Lê Minh Hoan, một địa phương giàu lên không chỉ từ tài nguyên hay hạ tầng sẵn có, mà từ cách kết nối các nguồn lực và mở rộng không gian tư duy. Doanh nhân phải liên tục học hỏi, ứng dụng công nghệ và am hiểu thị trường; trong khi chính quyền cần chuyển từ vai trò "quản lý" sang "kiến tạo hệ sinh thái", tạo niềm tin để cùng doanh nghiệp bước vào không gian phát triển mới.

Tự định vị và thoát khỏi "bẫy bận rộn": Doanh nhân cần mở không gian tư duy

Từ quan sát thực tế trong nhiều năm gắn bó với cộng đồng doanh nghiệp, ông Lê Minh Hoan chỉ ra một thực tế khá phổ biến: 365 ngày trong năm, người đứng đầu doanh nghiệp thường bị cuốn vào vòng xoáy lo toan: Giá nguyên liệu tăng, lãi suất ngân hàng, hay phân tích tài chính hàng ngày. Những áp lực ngắn hạn ấy vô tình chiếm hết không gian tư duy, khiến doanh nhân thiếu đi khoảng trống để quan sát thế giới đang thay đổi ra sao, đất nước đang ở đâu và địa phương mình đang đứng ở vị trí nào.

Trăn trở về điều đó, ông Lê Minh Hoan gợi mở mỗi doanh nhân hãy tự đặt câu hỏi: Từng doanh nghiệp đang đứng ở đâu trong con đường phát triển tương lai của quê hương? Khi tự định vị được mình, doanh nhân mới có sự thôi thúc nội tại để tự làm mới bản thân.

Lời khuyên đầu tiên mà ông dành cho đội ngũ doanh nhân là phải coi học tập và tự học là kim chỉ nam hàng đầu. Trong thời đại trí tuệ nhân tạo (AI) và chuyển đổi số bùng nổ, việc học không còn là điều gì quá phức tạp hay tốn kém. Theo ông Hoan, chỉ cần dành 10–15 phút mỗi ngày trước khi đi ngủ để quét tin tức, truy vấn AI hay tương tác công nghệ, doanh nhân đã có thể cập nhật xu hướng thị trường và phương thức quản trị mới. Chiếc điện thoại thông minh ngay trong túi áo hay chiếc máy tính xách tay tại quán cà phê hoàn toàn có thể trở thành "máy trạm" điều hành doanh nghiệp cơ động, gọn nhẹ và cạnh tranh. Mô hình "Doanh nghiệp một người" (One-person business) vận hành bằng công nghệ là minh chứng rõ nét cho thấy tư duy công nghệ có thể tối ưu hóa sức mạnh doanh nghiệp như thế nào.

Bên cạnh đó, ông gửi gắm lời khuyên doanh nhân cần thoát khỏi thói quen làm việc cảm tính để hướng tới am hiểu sâu sắc thị trường. Dẫn chứng từ bài học xuất khẩu sang Châu Âu đòi hỏi phải nắm rõ cả luật chung lẫn luật riêng từng quốc gia, hay câu chuyện đưa trái quýt Lai Vung ra Hà Nội (cần ép nước, không cần lá cuống) khác hoàn toàn đưa về TP.HCM (cần nguyên cuống lá để biếu tặng, cúng kính), ông nhấn mạnh: nếu không am hiểu thị trường đích, doanh nghiệp rất dễ đi sai đường và gánh chịu rủi ro thất bại.

Mở rộng không gian giá trị: Từ tài nguyên thô đến chuỗi tích hợp đa tầng

Nhìn lại dư địa phát triển địa phương, ông Lê Minh Hoan nhấn mạnh rằng khi nói đến không gian phát triển, chúng ta thường nghĩ ngay đến việc mở rộng hạ tầng, khu công nghiệp hay diện tích đất đai. Tuy nhiên, không gian tư duy mới là không gian phát triển rộng lớn nhất.

Một héc-ta đất nếu chỉ trồng cây rồi bán nông sản thô thì giá trị tạo ra rất hạn chế. Nhưng trên cùng một héc-ta đó, nếu đưa vào chế biến sâu, dịch vụ, dữ liệu, thương hiệu, du lịch trải nghiệm và kinh tế tuần hoàn, giá trị thu về sẽ tăng lên gấp nhiều lần. Tương tự, một dòng sông không chỉ là nguồn nước, mà còn là không gian sinh thái, du lịch, văn hóa và giao thông; một cửa khẩu biên giới không chỉ là nơi hàng hóa đi qua, mà là một hệ sinh thái logistics và dịch vụ thương mại.

Đối với tỉnh Đồng Tháp, địa phương đang sở hữu nhiều lớp không gian phong phú như nông nghiệp quy mô lớn, sông Tiền, Vùng Đông, kinh tế biên giới, du lịch sinh thái và bề dày văn hóa con người, ông Lê Minh Hoan khuyến nghị doanh nhân Đồng Tháp cần thay đổi tư duy làm ăn đơn lẻ để tìm cách kết nối các lớp không gian này lại với nhau.

Thay vì chỉ hỏi "Đồng Tháp có gì?", ông Hoan gợi ý cộng đồng doanh nghiệp hãy cùng hỏi "Đồng Tháp có thể tạo ra điều gì?". Một Đồng Tháp của tương lai phải là nơi không chỉ bán trái xoài, hạt gạo, con cá, mà bán cả câu chuyện vùng đất, tiêu chuẩn chất lượng, thương hiệu, dữ liệu và niềm tin cho người tiêu dùng.

Từ "quản lý hành chính" sang "kiến tạo hệ sinh thái": Bước chuyển dịch cần thiết của chính quyền

Không chỉ đưa ra lời khuyên cho giới doanh nhân, ông Lê Minh Hoan còn dành nhiều tâm huyết khuyến nghị đối với bộ máy chính quyền địa phương. Ông cho rằng sự phát triển của đội ngũ doanh nghiệp không thể tách rời vai trò định hướng và đồng hành của chính quyền. Hợp tác công - tư không nên dừng lại ở các cuộc họp giải quyết khó khăn mang tính sự vụ như thuế, đất đai hay thủ tục hành chính, vốn là nhiệm vụ mặc định của bộ máy nhà nước. Điều quan trọng hơn là chính quyền phải khơi mở động lực mới và kiến tạo hệ sinh thái cho doanh nghiệp phát triển.

Thay vì chỉ quản lý hay "làm thay" doanh nghiệp, ông Lê Minh Hoan tư vấn chính quyền tỉnh Đồng Tháp cần đóng vai trò là nền tảng kết nối các nguồn lực. Khi doanh nghiệp kêu thiếu nguồn lực, không chỉ là thiếu vốn tiền mặt. Cái doanh nghiệp cần hôm nay còn là "vốn tri thức", "vốn công nghệ", "vốn dữ liệu", "vốn thị trường" và "vốn niềm tin".

Trăn trở về bài toán này, ông đề xuất chính quyền kiến tạo cần tập trung vào các giải pháp đột phá. Mở ra các không gian giao lưu, tương tác thường xuyên. Chính quyền địa phương và Hội Doanh nhân trẻ tỉnh nên tạo ra các không gian kết nối định kỳ hàng tuần, hàng tháng để các doanh nghiệp ngồi lại cùng nhau, trao đổi ý tưởng và tương tác hỗ trợ lẫn nhau.

Triển khai các chương trình nâng tầm tri thức cho doanh nghiệp. Chính quyền tỉnh cần chủ động phối hợp tổ chức các buổi nói chuyện, hội thảo chuyên sâu, mời các chuyên gia hàng đầu về AI, phân tích thị trường, pháp lý... đến chia sẻ, trang bị thêm tri thức cho lực lượng doanh nhân địa phương.

Khơi thông kết nối chuỗi giá trị. Chính quyền đóng vai trò cầu nối tích cực giữa doanh nghiệp nhỏ với các tập đoàn dẫn dắt, giữa hợp tác xã với hệ thống phân phối hiện đại, giữa trường đại học và chuyên gia công nghệ với bài toán thực tiễn của thị trường.

Minh bạch hóa và tối ưu hóa môi trường đầu tư. Xây dựng môi trường kinh doanh bình đẳng với luật chơi minh bạch, thủ tục đơn giản, hạ tầng logistics thuận lợi và dữ liệu thông tin dễ tiếp cận.

Cùng đứng về một phía: “Doanh nghiệp dám gõ cửa, chính quyền dám mở cửa”

Theo ông Lê Minh Hoan, một nền kinh tế địa phương chỉ thực sự khỏe mạnh khi chính quyền và cộng đồng doanh nhân cùng đứng về một phía để giải bài toán phát triển địa phương.

Muốn vậy, sự hợp tác công - tư phải dựa trên tinh thần "Doanh nghiệp dám gõ cửa - Chính quyền dám mở cửa".

Ông Hoan mong muốn doanh nhân Đồng Tháp chủ động, tự tin gõ cửa chính quyền bằng những ý tưởng đổi mới sáng tạo, những dự án hợp tác công - tư thiết thực và khát khao vươn ra thị trường lớn. Về phía chính quyền tỉnh Đồng Tháp, "mở cửa" không chỉ dừng lại ở việc giải quyết hồ sơ đúng hạn, mà là mở rộng lòng lắng nghe, đồng hành, chia sẻ rủi ro và sẵn sàng tháo gỡ cơ chế để đón nhận những tư duy phát triển mới.

Gửi gắm niềm tin vào tương lai, ông Lê Minh Hoan tin rằng khi từng doanh nhân luôn thôi thúc học tập, tự làm mới mình và từng cán bộ chính quyền sẵn lòng đồng hành kiến tạo, cánh cửa phát triển của Đồng Tháp sẽ hoàn toàn rộng mở. Sự kết hợp giữa tư duy đột phá của doanh nhân và quyết tâm đổi mới của chính quyền sẽ là chìa khóa khơi thông mọi nguồn lực, biến tiềm năng đất Sen Hồng thành những giá trị kinh tế thực chất, xây dựng tỉnh Đồng Tháp ngày càng giàu mạnh, hiện đại và văn minh.