Thứ sáu, 03/02/2023

TP HÀ NỘI _°C /_% weather

Doanh Nhân Trẻ
Doanh Nhân Trẻ

Doanh Nhân Trẻ

  • Click để copy

Các ngân hàng trung ương chực chờ tung ra tiền điện tử. Bài 2: Lo ngại về kiểm soát và quyền riêng tư

Xuân Hạo
- 07:00, 20/01/2023

(DNTO) - Ai cũng sẽ tự hỏi tại sao ta cần phải có một loại tiền điện tử quốc gia trong khi cư dân khắp nơi trên thế giới đã làm quen với việc sử dụng các dịch vụ giao dịch điện tử. Câu trả lời nằm ở động lực đằng sau các ngân hàng trung ương.

Bài 1:  Tìm định nghĩa tiền điện tử quốc gia

Đồng tiền điện tử Sand Dollar của Bahamas. Ảnh: Chính phủ Bahamas

Đồng tiền điện tử Sand Dollar của Bahamas. Ảnh: Chính phủ Bahamas

Quyền kiểm soát

Những chuyên gia kinh tế nghiên cứu chủ đề tiền tệ ảo cho biết, cuộc trỗi dậy của tiền tệ mã hoá (cryptocurrency) đang làm chính quyền các nước lo ngại.

Mục đích lớn nhất của cryptocurrency là tạo ra những đồng tiền hoàn toàn độc lập, thoát khỏi sự kiểm soát của chính phủ. Những đồng tiền “ảo” này sẽ có thể lấn át sức cạnh tranh của các loại tiền tệ truyền thống. Đây là một trong những động lực lớn nhất đằng sau việc thành lập các loại “tiền tệ điện tử ngân hàng trung ương” (Central-bank digital currency, viết tắt là CBDC).

Theo Megan Greene, nhà kinh tế toàn cầu của công ty tư vấn tài chính Kroll: “Có một lo ngại rằng nếu chúng ta không tung ra các đồng tiền điện tử tại Mỹ hay châu Âu, Trung Quốc sẽ đặt ra tất cả những tiêu chuẩn với đồng tiền của họ, và các nước khác sẽ ở thế bất lợi. Ngoài ra, các loại tiền tệ crypto thật sự đã khiến các ngân hàng trung ương vô cùng lo lắng”.

Một báo cáo hồi tháng 9 đã làm chính quyền Mỹ lo ngại, nó chỉ ra khả năng về sức mạnh của các đồng tiền ảo vượt qua khả năng in tiền của chính phủ, và thay thế hoàn toàn trong chi trả, khiến các ngân hàng trung ương không còn đủ tiền mặt để có thể lèo lái nền kinh tế.

Mối hiểm họa đó vẫn chỉ là giả thuyết, theo Eswar Prasad, một nhà kinh tế tại Đại học Cornell.

Trong cuốn sách “The Future of Money” (Tương lai của tiền tệ) của ông, Eswar Prasad liệt kê ra nhiều lý do khác khiến các ngân hàng trung ương tìm đến thể loại tiền tệ điện tử. Một trong những lý do “thiện ý” nhất là sự hoà nhập nền kinh tế.

Tại Mỹ, chỉ có 5% người dân nơi đây là không có tài khoản ngân hàng. Nhưng tại các quốc gia như Bahamas, một trong những nước đầu tiên ứng dụng đồng tiền ảo, con số đó lên đến 18%.

Điểm lợi của tiền tệ ảo là nó có thể giúp cư dân Bahamas hoà nhập vào nền kinh tế khu vực cũng như toàn cầu, nhờ vào việc họ có thể dễ dàng sử dụng tiền điện tử nằm trong một quỹ tài khoản được ngân hàng trung ương quốc gia kiểm soát, thoát khỏi quyền kiểm soát của các nhà băng.

 

Hệ thống điểm tín nhiệm xã hội của Trung Quốc có thể xếp hạng từng cư dân. Ảnh: Wired UK.

Hệ thống điểm tín nhiệm xã hội của Trung Quốc có thể xếp hạng từng cư dân. Ảnh: Wired UK.

Quyền riêng tư

Ở mặt khác, một nhược điểm vô cùng lớn của “tiền điện tử ngân hàng trung ương” lại là vấn đề về an ninh cho quyền riêng tư, tuy việc bảo vệ quyền riêng tư đã là mục tiêu chính của tiền tệ điện tử. Vấn đề này có thể dẫn đến các hệ quả khó lường, theo giáo sư Prasad.

Một đồng tiền điện tử được kiểm soát hoàn toàn bởi ngân hàng trung ương sẽ cho phép chính quyền theo dõi mọi giao dịch mà cư dân thực hiện, dù là nhỏ đến đâu.

Mức độ minh bạch của đồng tiền ảo là một “con dao hai lưỡi”, vừa cho phép khám phá tội phạm và lừa đảo, nhưng cũng là một công cụ điều khiển xã hội, đặc biệt là ở các quốc gia mà nhân quyền bị hạn chế.

Giáo sư Prasad lấy một ví dụ, chính phủ có thể ngăn cấm việc sử dụng đồng tiền điện tử của họ để mua bán các mặt hàng cấm, từ rượu, các chất gây nghiện cho đến nội dung khiêu dâm. Chính quyền cũng có thể khiến cuộc sống của một cư dân trở nên vô cùng khó khăn bằng cách điều khiển giao dịch điện tử.

Trung Quốc đã đặt ra một hệ thống điểm tín nhiệm xã hội, xếp hạng công dân theo thuật toán và có thể trừng phạt họ thông qua hệ thống chi trả tiền tệ ảo.

“Trong lịch sử, tôi nghĩ đã có nhiều ví dụ khi công nghệ dù lành tính, nhưng lại bị lợi dụng cho các mục đích xấu”, giáo sư Prasad nói.

 Bài 3: Hiểm họa không thể tránh khỏi

Tin khác

Tài chính - Thị Trường
Cục Dự trữ Liên bang Mỹ thừa nhận lạm phát đã chậm lại nhưng vẫn sẽ theo đuổi chiến dịch tăng lãi suất cho vay vào tháng 3.
19 giờ
Tài chính - Thị Trường
AMD công bố lợi nhuận quý 4/2022 vượt kỳ vọng của các chuyên gia. Phố Wall thở phào nhẹ nhõm sau đợt báo cáo doanh số tệ hại của Intel. Tuy nhiên, dự đoán ngành máy tính cá nhân vẫn còn đang đi xuống ít nhất trong quý 1/2023.
1 ngày
Tài chính - Thị Trường
Vào lúc 10 giờ sáng nay, bất ngờ khi lần đầu 100 cổ phiếu của Kỳ lân VNG được bán và ngay lập tức đẩy giá cổ phiếu này nhảy vọt 40%, đưa giá trị vốn hoá của doanh nghiệp tăng gần 3.000 tỷ đồng chỉ trong một phiên.
1 ngày
Tài chính - Thị Trường
Paypal vào ngày 31/1 vừa qua đã có thông báo về kế hoạch sa thải 2,000 nhân viên, tương đương khoảng 7% tổng số nhân lực của công ty.
1 ngày
Tài chính - Thị Trường
Ba năm sau khi Anh Quốc rời khỏi EU, nền kinh tế nước này đang phải đối mặt với một viễn cảnh đáng ngại. Đầu tư kinh doanh tại Anh yếu dần, vấn đề thiếu hụt việc làm càng trở nên trầm trọng.
1 ngày
Tài chính - Thị Trường
Nhiều chuyên gia kinh tế mong đợi sự hồi phục của nền kinh tế Trung Quốc có thể "thổi lửa" vào kinh tế thế giới, vốn đang chững lại.
2 ngày
Tài chính - Thị Trường
Chủ tịch UBCKNN nhấn mạnh, năm 2023, UBCKNN, các Sở Giao dịch Chứng khoán, Tổng Công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam sẽ kiên trì bám sát 5 mục tiêu trọng điểm. Trong đó, đưa vào vận hành dự án công nghệ thông tin và việc đẩy mạnh hoạt động để được nâng hạng thị trường…
2 ngày
Tài chính - Thị Trường
Vào dịp đầu năm mới, việc mua vàng đã gần như trở thành phong tục không thể thiếu bởi vàng là tượng trưng cho sự giàu sang, phú quý. Không chỉ đợi vào ngày vía Thần Tài, bắt đầu từ mùng 8 (âm lịch), các cửa hàng của PNJ đã nhộn nhịp đón tiếp khách hàng đến mua sắm.
2 ngày
Tài chính - Thị Trường
Thông thường, giá vàng tăng mạnh khoảng một tuần trước ngày vía Thần Tài, rồi mới quay đầu giảm ngay sau khi "thắng lớn". Ngược với xu hướng này, giá vàng năm nay lại biến động giảm khi cả khi ngày Thần Tài đã đến.
2 ngày
Tài chính - Thị Trường
VNDirect đánh giá, năm 2023 triển vọng ngành vận tải biển yếu đi do cung vượt cầu, trong khi đó nhóm cảng biển, triển vọng tươi sáng hơn nhờ giá cước vận tải đường biển giảm và giải tỏa ùn tắc tại các cảng lớn.
2 ngày
Tài chính - Thị Trường
Giá xăng Ron 95 sau khi tăng đã chạm ngưỡng hơn 23.000 đồng/lít. Các loại xăng dầu khác cũng tăng mạnh. 
3 ngày
Tài chính - Thị Trường
Các doanh nghiệp ngành thép tiếp tục ghi nhận một quý làm ăn thua lỗ, đặc biệt là Hoà Phát với mức lợi nhuận sau thuế âm gần 2.000 tỷ đồng, tiếp tục trượt xuống đáy mới so với quý 3. Mặc dù vậy, bất chấp thực tế này, cổ phiếu thép lại "ngược chiều" giữ đà tăng tốt.
3 ngày
Tài chính - Thị Trường
Bước sang năm 2023, áp lực tỷ giá đã phần nào bớt sóng gió, nhưng theo các chuyên gia, thách thức vẫn không nhỏ với nhà điều hành khi vẫn còn nhiều nguy cơ tiềm ẩn, nhiều áp lực nằm ngoài kiểm soát không thể chủ quan. 
4 ngày
Tài chính - Thị Trường
Cổ phiếu Intel lao dốc sau bản báo cáo doanh thu thất vọng, mất 8 tỷ đô la giá trị trên thị trường chứng khoán. Sự kiện này cảnh báo cho viễn cảnh thị trường máy tính cá nhân.
4 ngày
Tài chính - Thị Trường
Nền kinh tế Mỹ đã tăng trưởng vượt mức mong đợi trong quý 4/2022 vừa qua, nhưng đó không thể là kết luận chính xác. Mức tăng nhu cầu tiêu thụ nội địa Mỹ đã là chậm nhất trong vòng 2 năm rưỡi qua, cho thấy sự ảnh hưởng của mức lãi suất cho vay cao.
6 ngày