Giới phân tích ước tính lợi nhuận ròng toàn thị trường của các công ty niêm yết trên ba sàn (HoSE, HNX, UPCoM), giảm 5,5% so với cùng kỳ, thấp hơn so với kỳ vọng về lợi nhuận phục hồi tích cực trong quý 3/2023.

Theo VNDirect, trong số 46 công ty thuộc danh mục mà họ theo dõi đã công bố kết quả kinh doanh quý 3/2023, có tới 46% không đạt kỳ vọng, 41% theo sát dự phóng, trong khi chỉ có 13% là vượt dự báo. Giới phân tích cho rằng sự lạc quan từ mùa kết quả kinh doanh quý 2/2023 đã không được lặp lại trong quý 3/2023. Lý do bởi thị trường kỳ vọng cao hơn vào kết quả kinh doanh trong nửa cuối 2023, mùa kết quả kinh doanh quý 3/2023 đã không thể kìm lại đợt bán tháo mạnh gần đây của thị trường.

Động lực tăng trưởng chính của thị trường đến từ ngành thép và dầu khí. Theo đó, tổng lợi nhuận ròng ngành thép đã tăng gấp ba lần so với quý 2/2023. Sự cải thiện mạnh mẽ này đến từ việc biên lợi nhuận gộp tăng (+0,8 điểm % so với quý trước, +8,0 điểm % so với cùng kỳ) nhờ chi phí đầu vào giảm.

Lợi nhuận ròng quý 3/2023 của nhóm dầu khí tăng 2.107% so với cùng kỳ nhờ Crack Spread tăng do nguồn cung toàn cầu thắt chặt và căng thẳng ở Trung Đông; thị trường phân phối xăng dầu trong nước trở lại hoạt động bình thường trong 9 tháng 2023.

Ngược lại, các chóm hóa chất, điện và bán lẻ gây thất vọng với lợi nhuận ròng trong quý 3/2023 của các công ty hóa chất tiếp tục xu hướng giảm, với tăng trưởng quý 2 và quý 3/2023 ghi nhận giảm 62,3/77,3% so với cùng kỳ, do giá phân bón giảm mạnh, trong khi giá khí đốt vẫn ở mức cao. Hai công ty phân bón lớn là DPM và DCM công bố lợi nhuận ròng quý 3/2023 đạt 64 tỷ đồng và 74 tỷ đồng, giảm đáng kể 94%/90% so với cùng kỳ.

Lợi nhuận ngành điện giảm mạnh 66,7% so với cùng kỳ do các nhà máy thủy điện ghi nhận lỗ do thời tiết không thuận lợi; và giá phát điện trên thị trường cạnh tranh trong quý 3/2023 giảm 30% so với cùng kỳ.

Các doanh nghiệp bán lẻ cũng ghi nhận mức sụt giảm lợi nhuận 62,4% so với cùng kỳ do cạnh tranh giá gay gắt giữa các công ty lớn. Tổng cộng, nhóm hóa chất, điện và bán lẻ đã kéo giảm 7,1% mức tăng trưởng lợi nhuận trong quý 3/2023 toàn thị trường.

Theo phân tích, chi phí lãi vay cao gây áp lực lên lợi nhuận. Mặc dù đạt mức cao nhất nhiều năm trong quý 2/2023, chi phí lãi vay đã kéo dài xu hướng đến quý 3/2023 khi tiếp tục tăng thêm 0,2 điểm % so với quý trước lên 6,8%. Do đó, tổng lợi nhuận hoạt động vẫn đang bị chi phí tài chính ăn mòn, mặc dù Ngân hàng Nhà nước đã cắt giảm lãi suất chính sách nhiều lần kể từ tháng 3 và lãi suất huy động đã trở lại mức trước Covid-19. Giới phân tích kỳ vọng chi phí lãi vay sẽ giảm trong các quý tới do các ngân hàng đã bắt đầu hạ lãi suất cho vay kể từ quý 3/2023.