Nhiều ngành bứt tốc ngay từ đầu năm

Bất chấp dự báo khó khăn tiếp tục bủa vây doanh nghiệp và nền kinh tế trong năm 2024, nhiều ngành nghề, lĩnh vực đã có bước khởi động năm 2024 khá ấn tượng.

Số liệu mới nhất được công bố từ Tổng cục Thống kê, sáng nay 29/1, chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp (IIP) tháng 1/2024 tăng 18,3%, Trong đó ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 19,3% so với cùng kỳ, đóng góp 15,1 điểm phần trăm vào mức tăng chung; sản xuất và phân phối điện tăng 21,6%, đóng góp 1,9 điểm phần trăm; cung cấp nước, hoạt động quản lý và xử lý rác thải, nước thải tăng 5,7%, đóng góp 0,1 điểm phần trăm; ngành khai khoáng tăng 7,3%, đóng góp 1,2 điểm phần trăm.

Cùng với đà phục hồi của năm 2023, hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa những ngày đầu năm 2024 tiếp tục cho thấy những tín hiệu khởi sắc. Trong nửa đầu tháng 1/2024, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam đạt 29,78 tỷ USD, tăng 5,4% so với cùng kỳ năm trước. 

Đã có 4 nhóm hàng đạt kim ngạch trên 1 tỷ USD, chiếm 53,2% tổng kim ngạch xuất khẩu. Trong đó, điện thoại và linh kiện đạt hơn 2,86 tỷ USD, tăng 6,7% so với cùng kỳ; điện tử, máy tính và linh kiện đạt 2,246 tỷ USD, tăng 22,1% so với cùng kỳ.  

Các chỉ số này cho thấy, tình hình xuất nhập khẩu hàng hóa đã có xu hướng tích cực hơn. Đặc biệt, số hợp đồng xuất khẩu gia tăng hơn so với quý đầu năm ngoái. Nhìn từ kinh tế nước Mỹ, nếu trong quý cuối năm 2023, dự báo tăng trưởng chỉ đạt 2%, nhưng kết quả là tăng trưởng 3,3%. Nên có thể nói, xuất khẩu tăng trưởng một phần nhờ vào các nền kinh tế lớn phục hồi. Vì vậy, nền kinh tế của chúng ta cũng khởi đầu một năm mới khá lạc quan, kỳ vọng tạo đà tốt cho những tháng tiếp theo.

Từ việc xuất khẩu phục hồi, đơn hàng quay trở lại khiến cho lao động khu công nghiệp nhộn nhịp hơn và tạo cú hích cho tiêu dùng. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tháng 1/2024 ước tăng 8,1% so với cùng kỳ năm trước do nhu cầu tiêu dùng các vật phẩm văn hóa, giáo dục; đồ dùng, dụng cụ, trang thiết bị gia đình và dịch vụ lưu trú, ăn uống, du lịch lữ hành tăng cao.

Doanh thu bán lẻ hàng hóa tháng 1/2024 ước đạt 407.5 ngàn tỷ đồng, tăng 7.3% so với cùng kỳ năm trước, trong đó: Nhóm hàng vật phẩm văn hoá, giáo dục tăng 22.5%; đồ dùng, dụng cụ, trang thiết bị gia đình tăng 13.4%; lương thực, thực phẩm tăng 6.2%; phương tiện đi lại (trừ ô tô) tăng 2.5%; hàng may mặc tăng 1.5%.

Năm 2024 được dự báo tiếp tục là một năm thành công của Việt Nam trong thu hút đầu tư nước ngoài. Không nằm ngoài dự đoán, ngay tháng đầu năm, tình hình đã khá khả quan, với 2,36 tỷ USD vốn đăng ký, tăng 40.2% so với cùng kỳ. Trong khi đó, vốn giải ngân đạt khoảng 1,48 tỷ USD, tăng 9,6% so với cùng kỳ năm ngoái.  

Có sự tăng tốc này, theo ông Đỗ Nhất Hoàng, Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài, chủ yếu là ngay trong tháng đầu tiên của năm đã có dự án mà Tập đoàn CapitaLand (Singapore) đầu tư tại khu vực Khu đô thị mới Tây Mỗ - Đại Mỗ - Vinhomes Park Hà Nội, với vốn đầu tư hơn 662 triệu USD. Bên cạnh đó, nhiều lĩnh vực đầu tư mới, như bán dẫn, AI, công nghệ cao… hứa hẹn có thể thu hút được các dự án đầu tư lớn.  

Chính số doanh nghiệp FDI thành lập mới tăng mạnh đã đẩy số doanh nghiệp thành lập mới trên cả nước trong tháng đầu năm cũng tăng vọt cả về số lượng lẫn số vốn đăng ký. Cụ thể, trong tháng 1 có đến 13.536 doanh nghiệp đăng ký mới, tăng gần 25% so với cùng kỳ năm 2023; tổng số vốn đăng ký thành lập đạt 151.451 tỉ đồng, tăng gần 53% so với cùng kỳ. Đặc biệt, có đến 13/17 ngành có số lượng doanh nghiệp thành lập mới tăng mạnh. Chẳng hạn, ngành vận tải kho bãi tăng hơn 44%; ngành nghệ thuật, vui chơi và giải trí tăng gần 48,7%; công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 32%; khai khoáng tăng 25,5%; xây dựng tăng hơn 23%...

Những con số cho thấy hoạt động của doanh nghiệp trong tháng 1 có dấu hiệu phục hồi tích cực.  Chuyên gia kinh tế, PGS-TS Đinh Trọng Thịnh nhận xét xu hướng tăng trưởng về FDI và số doanh nghiệp thành lập mới khởi động từ tháng 11/2023 và kéo dài đến nay.

"Kinh tế Việt Nam đang có những tín hiệu phục hồi tích cực rất rõ nét. Điều đó cho thấy môi trường đầu tư được cải thiện, độ thẩm thấu của các chính sách đã có hiệu quả. Quan sát cho thấy các doanh nghiệp trong nước quay lại sản xuất kinh doanh nhiều hơn, trước mắt phục vụ tiêu dùng trong nước, khởi đầu một năm mới khá lạc quan, kỳ vọng tạo đà tốt cho những tháng tiếp theo", PGS-TS Đinh Trọng Thịnh nhận định.

 Tận dụng mọi nguồn lực để tạo đà phát triển

Đã xuất hiện những tín hiệu "thuận buồm xuôi gió" cho khởi đầu một năm được dự báo chưa hết khó khăn. Đó là độ "ngấm" chính sách hỗ trợ doanh nghiệp của Chính phủ tiếp tục phát huy hiệu quả tốt. Số doanh nghiệp thành lập mới tăng vọt cho thấy nguồn tiền có sự lưu thông, được đưa vào hoạt động sản xuất, kinh doanh nhiều hơn. 

Cùng với đó, trong bối cảnh lạm phát ở nhiều nền kinh tế tăng cao, Việt Nam vẫn ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát giá tiêu dùng đạt mục tiêu đề ra, đây là nỗ lực rất lớn. Đồng thời, tốc độ giải ngân vốn đầu tư công năm nay cũng được cải thiện, từ đó tạo tác động lan tỏa tới toàn nền kinh tế.

Các chuyên gia cho rằng, để tạo đà phát triển, trong những tháng tới cần tận dụng mọi cơ hội và dồn mọi nguồn lực “thúc” tăng trưởng kinh tế, để năm 2024 thực sự là năm “bứt phá, về đích”. Muốn vậy, phải tiếp tục có chính sách nhằm đẩy mạnh đưa dòng tiền vào lưu thông nhiều hơn. 

Năm 2024 được dự báo kinh tế đỡ áp lực hơn, lạm phát giảm, lãi suất không tăng. Tuy vậy, những rủi ro bên ngoài về địa chính trị, biến đổi khí hậu, rủi ro tài chính… vẫn cần lưu ý. Nền kinh tế Việt Nam đã trải qua giai đoạn khó khăn nhất sau đại dịch và hy vọng áp lực từ các yếu tố quốc tế sẽ giảm đi trong thời gian tới.

Việt Nam đang có chiến lược thu hút đại bàng tới làm tổ trong các lĩnh vực công nghệ, chip bán dẫn… nên các chính sách thu hút đầu tư phải bám sát mục tiêu này, không được lơ là. Phải tận dụng cơ hội mới bằng cách hoàn thiện khung pháp lý để thúc đẩy nền kinh tế mới sang tuần hoàn.

"Năm nay, lần đầu tiên, Tổng cục Thống kê công bố tỷ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số trong GDP, GRDP. Đây là một chỉ số quan trọng, sẽ giúp chúng ta định lượng được những đóng góp của kinh tế số - một động lực tăng trưởng mới - tới nền kinh tế. 

Cùng với đó, các chính sách trợ lực cho doanh nghiệp bằng "tiền tươi thóc thật" cần được tiếp tục được duy trì như giảm thuế, khoanh nợ, không chuyển nhóm nợ, giữ mặt bằng lãi suất thấp… Quan trọng là tầm nhìn dài hạn và sớm có hành động nhằm giảm bớt những nhọc nhằn trước mắt", chuyên gia kinh tế Võ Trí Thành nhận định.