Bitcoin (BTC) là một loại tiền tệ mã hóa và hệ thống thanh toán kỹ thuật số toàn cầu. Nó được gọi là đơn vị tiền tệ kỹ thuật số phi tập trung đầu tiên vì hệ thống hoạt động mà không cần thông qua bất kỳ cơ chế lưu trữ hay hệ thống quản lý trung tâm nào. Bitcoin được sáng tạo bởi một người hay một nhóm người dưới tên gọi Satoshi Nakamoto và được phát hành dưới dạng phần mềm nguồn mở trong năm 2009.

Giao dịch đầu tiên sử dụng Bitcoin để mua một mặt hàng đời thực là một chiếc pizza giá 25 USD đã được mua bằng 10.000 Bitcoin được thực hiện vào năm 2010.

Giá bitcoin quay đầu giảm sau đà tăng mạnh

Khi thị trường tài chính toàn cầu biến động vì đại dịch vào năm 2020, có thể thấy Bitcoin đã có được những bước tiến rõ ràng trên con đường trở thành xu thế chủ đạo. Hồi tháng 10, gã khổng lồ thanh toán toàn cầu PayPal đã bắt đầu cho phép khách hàng sử dụng Bitcoin để mua hàng hóa và dịch vụ. Bên cạnh đó, một số công ty tài chính cùng các quỹ đầu tư lớn cũng bắt đầu đưa thêm tiền điện tử vào danh mục đầu tư của mình.

Đồng thời, dòng tiền được các ngân hàng trung ương thế giới bơm vào hệ thống tài chính toàn cầu đã làm dấy lên cuộc tranh luận về việc liệu những động thái như vậy có khiến lạm phát gia tăng hay không - yếu tố thúc đẩy cả vàng và Bitcoin tăng giá, bởi cả hai đều là tài sản khan hiếm.

Ngày 10/1 vừa qua, giá bitcoin vượt ngưỡng 41.000 USD/ 1BTC. Nhu cầu cao với Bitcoin khiến cung không đủ cầu, thợ đào Bitcoin đã ghi nhận độ khó gia tăng đột biến, đồng thời doanh thu đào Bitcoin cũng tăng mạnh.Ở hai tuần đầu năm 2021, biên độ dao động trong ngày của Bitcoin tại 8 sàn giao dịch lớn (Bitfinex, Bitflyer, Bitstamp, Coinbase, Gemini, itBit, Kraken và Poloniex) đạt trung bình 6,1 tỷ USD mỗi ngày.

Joel Edgerton, Giám đốc Điều hành sàn giao dịch tiền điện tử BitFlyer USA cho biết trong các ngày cuối tuần, lượng giao dịch tại Mỹ sẽ giảm, trong khi mức giao dịch ở châu Á sẽ cao hơn. Nguyên nhân bởi nhiều nhà đầu tư Mỹ sẽ nghỉ 3 ngày, bao gồm cả ngày Martin Luther King Jr vào thứ hai (18/1).

“Về tổng quan, nhu cầu tích trữ Bitcoin đang gia tăng, cùng với việc nhóm đang giữ lượng lớn đồng điện tử này hiện không muốn bán ra. Việc nguồn cung hạn chế sẽ dẫn đến việc Bitcoin còn tăng giá trong thời gian dài”, Edgerton đánh giá.

Những người ủng hộ Bitcoin cho rằng đợt sụt giảm gần đây của Bitcoin không thể so sánh được với các đợt tăng mạnh mẽ khác, vì tài sản này đã có những bước tiến vượt bậc khi nhận được sự quan tâm của hàng loạt nhà đầu tư tổ chức lớn. Lợi suất thực âm đối với các tài sản truyền thống như trái phiếu chính phủ đang thúc đẩy các quỹ đầu cơ tìm kiếm các giải pháp thay thế trong bối cảnh đồng tiền kỹ thuật số này liên tiếp phá kỷ lục về giá.

Trước đó, những người từng một mực phản đối Bitcoin khi cho rằng đồng tiền này chắc chắn sẽ sụp đổ một lần nữa, thì gần đây đã phải xem xét lại, đơn giản là vì dường như đã có đủ người tin vào Bitcoin. Cũng có nhiều cuộc thảo luận hơn về Bitcoin như một hàng rào hợp pháp chống lại rủi ro lạm phát và bất kỳ sự suy yếu nào của đồng đô la Mỹ.

Giá đồng Bitcoin ghi nhận hôm nay, ngày 18/1 ở mức 36.673 USD/ 1BTC, giảm hơn 4.000 USD so với đỉnh tăng.

Bitcoin liệu có phải là “bong bóng”?

Hôm 7/1 vừa qua, lần đầu tiên tổng giá trị thị trường của tất cả các loại tiền điện tử đạt mức 1 nghìn tỷ USD. Cú bứt phá của Bitcoin trong tuần đầu tiên năm mới 2021 nhanh chóng đến nỗi xóa mờ đi tất cả các chu kỳ bùng nổ của tài sản tài chính khác trong vòng 50 năm qua. Các công ty khởi nghiệp công nghệ tài chính nổi tiếng như Robinhood và Revolut cũng đã đưa tiền điện tử trở thành một phần quan trọng trong giao dịch của họ và trong cả các ứng dụng ngân hàng.

Dẫu vậy, đầu tư vào tiền điện tử vẫn được coi là khá rủi ro vì các công cụ phần lớn vẫn là tài sản không được kiểm soát và có sự biến động mạnh, phụ thuộc vào những thay đổi bất thường của thị trường.

Trong vài năm qua, hành lang pháp lý của thị trường tiền kỹ thuật số đã có nhiều bước tiến đáng kể. Các dịch vụ lưu ký và giao dịch - với giấy phép và thông tin xác thực phù hợp - được phục vụ riêng cho các nhà đầu tư lớn. Có thể kể đến như việc Bộ Tài chính Mỹ đã đề xuất yêu cầu các ngân hàng và các tổ chức trung gian khác lưu trữ hồ sơ và gửi báo cáo để xác minh danh tính khách hàng cho các giao dịch tiền điện tử nhất định.

Một số ngân hàng trung ương, bao gồm Cục Dự trữ Liên bang Mỹ và Ngân hàng Trung ương Châu Âu, đang nghiên cứu việc số hóa các loại tiền tệ có chủ quyền dựa trên nền tảng Bitcoin. Tuy nhiên, có nhiều lo ngại rằng Bitcoin và các loại tiền điện tử khác có liên quan đến lừa đảo, rửa tiền, trốn thuế, khủng bố và nhiều hơn thế nữa. 

 Song, Bitcoin chưa bao giờ thực sự hoạt động như một loại tiền tệ. Ngay từ đầu, chỉ có tỷ lệ nhỏ các giao dịch dành cho hàng hóa và dịch vụ thực tế, phần lớn lại bất hợp pháp như ma túy và cờ bạc trực tuyến. Hầu hết giao dịch Bitcoin chỉ đơn giản là việc người ta mua và bán nó.

Phân tích của công ty Blockchain Chainalysis phát hiện trong bốn tháng đầu năm 2019, chỉ 1,3% số giao dịch dùng Bitcoin để trao đổi hàng hóa.

Đáng chú ý, dù cơn cuồng đầu cơ đã bao trùm lấy Bitcoin, tổng số giao dịch chỉ tăng nhẹ trong 2 năm qua. So với tổng giao dịch của các ngân hàng điện tử lẫn thẻ tín dụng, số giao dịch Bitcoin là rất nhỏ. Trung bình một ngày có khoảng 325.000 giao dịch Bitcoin, bao gồm cả các lệnh "lướt sóng" của nhà đầu tư. Trong khi đó, có khoảng một tỷ giao dịch thẻ tín dụng mỗi ngày.

Sự chuyển đổi của Bitcoin từ tiền tệ thành tài sản đầu cơ đã được tiên đoán ngay từ đầu. Dù nó có thể được thiết kế như hệ thống thanh toán hay phương tiện trao đổi, sức hấp dẫn thực sự của Bitcoin là điều các nhà kinh tế học gọi bằng “giá trị lưu trữ”, một dạng "vàng kỹ thuật số".

Giống như vàng, Bitcoin khiến mọi người nghĩ nó có giá trị: bạn mua vì nghĩ ai đó sẽ trả nhiều tiền hơn cho nó trong tương lai. Ngoài ra, giá trị của Bitcoin cũng không chịu ảnh hưởng bởi ngân hàng trung ương.

Thực tế, đồng tiền này đã không còn giá trị nội tại như cổ phiếu. Song, không có nghĩa Bitcoin hoàn toàn vô giá trị. Nó chỉ đơn giản đã hoàn toàn thoát khỏi sự ràng buộc với mục đích ban đầu.

Giấc mộng “cách mạng hóa” ngành tài chính thế giới giờ đây đã trở thành cách làm giàu nhanh chóng, hoặc trắng tay sau một đêm. Ngoài ra, một lần nữa cũng như vàng, Bitcoin như cách để người ta lưu giữ tài sản của mình trước tình hình lạm phát diễn ra sau dịch bệnh.

Thực vậy, Bitcoin bắt đầu sứ mệnh của mình là loại tiền điện tử, và "kết thúc" như tài sản để tích trữ.

Việc sử dụng bitcoin như là một loại tiền tệ hoặc phương tiện thanh toán, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam nhấn mạnh: Theo các quy định của pháp luật hiện hành về tiền tệ và ngân hàng, bitcoin không phải là tiền tệ và không phải là phương tiện thanh toán hợp pháp tại Việt Nam. Do vậy, việc sử dụng bitcoin làm phương tiện thanh toán không được pháp luật thừa nhận và bảo vệ. Các tổ chức tín dụng không được phép sử dụng bitcoin như một loại tiền tệ hoặc phương tiện thanh toán khi cung ứng dịch vụ cho khách hàng.

Việc sở hữu, mua bán, sử dụng bitcoin như là một loại tài sản tiềm ẩn rất nhiều rủi ro cho người dân và không được pháp luật bảo vệ. Do vậy, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam khuyến cáo các tổ chức, cá nhân không nên đầu tư, nắm giữ, thực hiện các giao dịch liên quan đến bitcoin và các loại tiền ảo tương tự khác.