14 năm trước, khi Nisha Kotwal, 41 tuổi, còn là bác sĩ thực tập sinh nội trú ở bang Maharashtra, Ấn Độ, bố mẹ cô phải thường xuyên gọi điện cho cô trước mỗi ca làm việc để xác nhận con gái có đến bệnh viện an toàn hay không.

Hơn một thập kỷ sau, chủ nghĩa phân biệt giới tính vẫn tồn tại ở Ấn Độ. Các chuyên gia kinh tế cảnh báo rằng nước này sẽ cần phải giải quyết vấn đề này nếu họ muốn đạt được các mục tiêu kinh tế.

Trong tháng vừa qua, vụ hãm hiếp và sát hại nữ bác sĩ thực tập sinh 31 tuổi tại một trường cao đẳng y tế ở Kolkata đã dấy lên làn sóng bất bình khắp Ấn Độ. Tòa án Tối cao quốc gia Ấn Độ phải thành lập một lực lượng đặc biệt để đưa ra các giải pháp đảm bảo cho sự an toàn của phụ nữ tại nơi làm việc.

Trong năm 2023, tỷ lệ tham gia lực lượng lao động của phụ nữ ở Ấn Độ là 33%, tăng từ 27% một thập kỷ trước. Mặc dù con số đó đang có xu hướng tăng dần nhưng quốc gia này vẫn kém xa Mỹ với tỷ lệ 56,5%, Trung Quốc - 60,5%, Nhật Bản - 54,9% và Đức - 56,5, bốn nền kinh tế mà Ấn Độ đang tìm cách đuổi kịp.

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi đã đưa ra mục tiêu đầy tham vọng là đưa quốc gia này trở thành nền kinh tế trị giá 5 nghìn tỷ USD vào cuối thập kỷ này và đạt chuẩn quốc gia phát triển (developed country) vào năm 2047. Tuy nhiên, các nhà kinh tế cho rằng ông sẽ gặp khó khăn để đạt được mục tiêu đó nếu Ấn Độ không nỗ lực thúc đẩy số lượng phụ nữ trong lực lượng lao động.

“Ấn Độ có tỷ lệ phụ nữ biết đọc, biết viết đang tăng lên, tỷ lệ sinh giảm, quá trình đô thị hóa được thúc đẩy và nền kinh tế đang phát triển. Nhưng những yếu tố này lại không mấy đóng góp vào tăng mức tham gia của phụ nữ vào lực lượng lao động” - Sunaina Kumar, thành viên cấp cao tại Tổ chức Nghiên cứu Observer có trụ sở tại Delhi cho biết.

Kumar tin rằng tình trạng thiếu an toàn cho phụ nữ ở những nơi công cộng đã góp phần khiến họ không muốn tham gia vào lực lượng lao động.

Bà nói, một số phụ nữ thậm chí không được phép đi xa nhà để tham gia các trường học đào tạo, chứng tỏ nỗi sợ hãi và bất an về việc bị tấn công tình dục vẫn là một rào cản lớn. Bà cho biết:  “Nhiều phụ nữ trẻ được phép đến thăm các khu chợ hoặc cơ sở gần đó nhưng không thể đi xa vì nguy cơ bị quấy rối tình dục”.

Trong một bài nghiên cứu năm 2021, Nhà kinh tế Girija Borker của Ngân hàng Thế giới đã báo cáo về cách các sinh viên nữ ở Delhi chọn theo học “các trường đại học chất lượng thấp hơn”, gần nhà hơn, để tránh bị quấy rối tình dục trên đường đến trường và rời khỏi khuôn viên trường. Những hạn chế như vậy có thể ngăn cản phụ nữ tạo sự nghiệp.

Eliana La Ferrara, giáo sư chính sách công tại Trường Harvard Kennedy cho biết: “Thanh niên có tay nghề cao sẽ trở thành động lực tăng trưởng trong những năm tới. Nhưng những bậc cha mẹ đã biết đến các vụ việc gần đây sẽ nghĩ đầu tư tất cả vào việc giáo dục con gái thì liệu có ích gì nếu những chuyện như thế có thể xảy ra?'".

Vụ scandal xảy ra vào ngày 9/8, khi cái chết của một bác sĩ thực tập được phát hiện, với dấu hiệu xâm hại bởi một cảnh sát tình nguyện. Vụ việc đã gây náo động cả Ấn Độ, dẫn đến các cuộc biểu tình rầm rộ của các bác sĩ và nhà hoạt động. Hiệp hội Y khoa Ấn Độ đã đình chỉ các dịch vụ y tế không khẩn cấp trong 24 giờ vào tuần trước.

Theo Jayati Ghosh, giáo sư kinh tế tại Đại học Jawaharlal Nehru ở New Delhi, bất bình đẳng giới về mặt xã hội và hệ thống tiếp tục là một trở ngại mà Ấn Độ cần phải vượt qua nếu muốn đạt được các mục tiêu kinh tế của mình.

“Sự tồn tại của chế độ gia trưởng và kỳ thị phụ nữ sâu sắc trong xã hội Ấn Độ cần phải được khắc phục trước khi đất nước phát triển hơn. Hình ảnh của một đất nước Ấn Độ tiên tiến sẽ mờ nhạt khi nói đến vấn đề về giới tính”, Ghosh nói.

Theo Chỉ số khoảng cách giới tính toàn cầu năm 2024 của Diễn đàn kinh tế thế giới, Ấn Độ xếp thứ 129 trên 146 về bình đẳng giới, xếp sau các nền kinh tế lớn hơn như Mỹ, 43; Trung Quốc, 106; Nhật Bản, 118; và Đức, 7.

La Ferrara của Harvard cho biết: “Lao động nữ có hai vai trò: Giúp nền kinh tế phát triển thông qua sản xuất và đảm bảo bình đẳng trong gia đình”.

Bác sĩ phụ khoa Kotwal cho biết việc khuyến khích phụ nữ tham gia lực lượng lao động bằng cách áp đặt các biện pháp bảo vệ sẽ giúp thúc đẩy nền kinh tế Ấn Độ đến gần mục tiêu của Thủ tướng Narendra Modi.

“Toàn bộ hệ thống và văn hóa của Ấn Độ coi phụ nữ là công dân hạng hai và điều này sẽ phải mất nhiều thập kỷ nỗ lực để thay đổi. Chúng ta cần nỗ lực cải thiện tâm lý của trẻ trai nhỏ tuổi chứ không phải nam giới nói chung", Kotwal nói.