Vài giờ trước khi Tổng thống Donald Trump đăng lên Truth Social thông báo lệnh ngừng bắn tạm thời với Iran vào ngày 7/4, hơn 50 tài khoản trên sàn cá cược Polymarket đồng loạt đặt cược rằng một thỏa thuận sẽ diễn ra. Cùng thời điểm đó, trên thị trường dầu kỳ hạn (Oil Futures), 950 triệu USD đổ vào các hợp đồng đặt cược rằng giá dầu sẽ giảm. Khi Trump công bố lệnh ngừng bắn, giá dầu lao dốc và tất cả những canh bạc đó đều thắng.

Đây không phải là lần đầu tiên.

Ngẫu nhiên quá hoàn hảo

Vào ngày 27/2, trước khi Mỹ và Israel tiến hành không kích Iran, khoảng 150 tài khoản bí ẩn trên Polymarket đã đặt tổng cộng 855.000 USD cược rằng cuộc tấn công sẽ xảy ra vào hôm sau, theo phân tích của tờ New York Times. Mười sáu tài khoản trong số đó thu về hơn 100.000 USD mỗi tài khoản. 

Cùng ngày, một tài khoản ẩn danh có tên "Magamyman" kiếm hơn 553.000 USD sau khi đặt cược rằng lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei sẽ bị "loại bỏ" khỏi bộ máy quyền lực Iran, chỉ vài phút trước khi một đòn không kích của Israel đánh thẳng vào nơi vị lãnh đạo và các đồng minh của ông đang họp.

Đến ngày 23/3, 580 triệu USD đổ vào thị trường dầu kỳ hạn chỉ trong vòng 15 phút trước khi Trump tuyên bố trên mạng xã hội rằng đàm phán với Iran đang "tiến triển tốt", theo Financial Times. Thị trường lao dốc ngay lập tức.

Ba sự kiện, ba lần đặt cược chính xác đến từng giờ, ba lần thắng lớn. Các chuyên gia pháp lý nhận định đây là những giao dịch "mang đặc điểm điển hình của giao dịch đáng ngờ" và cần điều tra - theo Andrew Verstein, giáo sư luật tại Đại học California Los Angeles.

Polymarket là gì?

Polymarket và đối thủ cạnh tranh Kalshi là hai nền tảng cá cược trực tuyến cho phép người dùng đặt cược vào kết quả của các sự kiện tin tức, từ bầu cử đến giá hàng hóa, thời tiết đến quyết định của Ngân hàng trung ương (Fed). Người dùng mua hợp đồng “được ăn cả, ngã về không”. Nghĩa là nếu sự kiện xảy ra thì nhận tiền thắng cược, không thì mất trắng.

Về bản chất, các nền tảng này hoạt động không khác gì sàn giao dịch chứng khoán, nơi giá trị của mỗi "hợp đồng" biến động dựa trên cung và cầu của thị trường. Thay vì mua cổ phiếu của một doanh nghiệp, người dùng mua các vị thế dựa trên xác suất xảy ra của một sự kiện. Nếu số đông tin rằng sự kiện đó chắc chắn xảy ra, giá của hợp đồng sẽ tăng lên. Nhà đầu tư có thể chốt lời bằng cách bán lại hợp đồng trước khi sự kiện kết thúc nếu nhận thấy dự báo của mình đã đạt đỉnh, giúp biến những dự đoán tin tức thuần túy thành một loại tài sản tài chính có tính thanh khoản cao.

Điểm khác biệt then chốt: các giao dịch trên Polymarket được thực hiện qua công nghệ blockchain, mã hóa hoàn toàn, cho phép người dùng ẩn danh. Đây vừa là lý do nền tảng này hấp dẫn, vừa khiến cơ quan quản lý không thể truy vết người đặt cược.

Quy mô của thị trường này đã vượt xa phạm vi "cá cược vui" ban đầu. Tổng giá trị cá cược liên quan đến cuộc chiến Iran đã vượt 1 tỷ USD - theo ước tính của Public Citizen, một tổ chức vận động chính sách đã đệ đơn khiếu nại lên Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Kỳ hạn Mỹ (CFTC - Commodity Futures Trading Commission).

Vùng xám pháp lý

Các nền tảng cá cược như Polymarket nằm trong một vùng xám pháp lý, với khá nhiều nghi vấn. Tại quốc gia này, chúng nằm dưới sự kiểm soát của CFTC, cơ quan quản lý và giám sát thị trường phái sinh. Nhưng ủy ban này hiện chỉ có một ủy viên duy nhất, Michael Selig, người được Tổng thống Trump bổ nhiệm cuối năm 2025 và được biết đến là có thiện cảm với thị trường dự đoán. 

Trong khi đó, tồn tại một mối liên hệ giữa Polymarket và gia đình Tổng thống Trump. Con trai ông, Donald Trump Jr., là thành viên hội đồng cố vấn và gián tiếp đầu tư vào nền tảng này thông qua quỹ 1789 Capital. Đáng chú ý là tin của thương vụ đầu tư này diễn ra chỉ vài tháng sau khi CFTC đột ngột đình chỉ cuộc điều tra kéo dài nhắm vào Polymarket và dỡ bỏ lệnh cấm nền tảng này hoạt động tại Mỹ.

Tổ chức giám sát Citizens for Responsibility and Ethics in Washington (CREW) đã lên tiếng cảnh báo rằng đây là "vấn đề ảnh hưởng đến toàn bộ bộ máy chính phủ", dù thừa nhận các quy định hiện hành chưa đủ để buộc con cái của quan chức phải khai báo các mối quan hệ tài chính. Không có bằng chứng trực tiếp nào cho thấy có sự can thiệp không đúng mực, nhưng sự trùng hợp về thời điểm đã đặt ra câu hỏi mà giới quan sát cho rằng cần được giải đáp công khai.

Nghiên cứu được công bố trong tháng 4 năm nay, do giáo sư Joshua Mitts của Đại học Columbia chủ trì, đã sàng lọc hơn 200.000 tài khoản đáng ngờ trong giai đoạn 02/2024 đến 02/2026 và phát hiện nhóm này đạt tỷ lệ thắng gần 70%, thu về 143 triệu USD từ cá cược được đặt đúng thời điểm, trải dài từ việc bắt giữ cựu lãnh đạo Venezuela Nicolás Maduro đến hôn ước của Taylor Swift.

Cơ hội hay cạm bẫy?

Đối với nhà đầu tư cá nhân tinh vi, các nền tảng dự đoán như Polymarket có thể đóng vai trò như một kênh thông tin báo trước. Một số quỹ đầu cơ quốc tế đã bắt đầu theo dõi dòng tiền trên Polymarket như một chỉ số dự báo địa chính trị, tương tự cách họ đọc thị trường quyền chọn (options market) để đo lường kỳ vọng biến động. Khi dòng tiền lớn đột ngột đổ vào một sự kiện cụ thể, đó có thể là tín hiệu đáng chú ý, dù nguồn gốc của thông tin đó là gì.

Nhưng đọc tín hiệu và tham gia trực tiếp là hai việc hoàn toàn khác nhau. Tham gia trực tiếp vào thị trường này nghĩa là chấp nhận ba rủi ro cùng lúc: rủi ro pháp lý khi khung quản lý có thể thay đổi bất ngờ, rủi ro thanh khoản khi thị trường còn non trẻ và mỏng, và rủi ro thông tin khi đối thủ ở phía bên kia có thể đang nắm giữ dữ liệu mà bạn không bao giờ có thể tiếp cận hợp pháp.

Điển hình là vào hồi đầu 2026, sau khi Mỹ bắt giữ cựu Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro, hơn 10,5 triệu USD tiền cược trên Polymarket bị đóng băng vì nền tảng này tuyên bố chiến dịch bắt giữ không đáp ứng định nghĩa "xâm lược" trong điều khoản hợp đồng. Các nhà đầu tư cáo buộc Polymarket thay đổi tiêu chí sau khi sự kiện đã xảy ra. 

Rủi ro thứ ba là nghiêm trọng nhất. Trên một thị trường truyền thống như thị trường chứng khoán, các thông tin như kết quả kinh doanh, các vụ kiện tụng,... đều được công bố cởi mở. Trên Polymarket, nhà đầu tư phải cạnh tranh với những người có thể đã biết trước kết quả, và không có cách nào để phân biệt giữa thông tin thao túng sự thật và thông tin có thật.

Sự thật là trong môi trường địa chính trị bất ổn, sự bất đối xứng thông tin giữa những kẻ trong cuộc và nhà đầu tư bên ngoài không còn là rủi ro lý thuyết. Nó đang được định giá và giao dịch công khai hàng ngày, trong khi cơ quan quản lý vẫn đang chật vật tìm cách theo kịp.