Thứ sáu, 10/04/2026
Doanh Nhân Trẻ

Doanh Nhân Trẻ

  • Click để copy

Văn bằng, chứng chỉ - thực lực hay 'giấy thông hành'?

Ngọc Xuân
- 15:09, 08/12/2020

(DNTO) - Chứng chỉ, văn bằng đang trở thành gánh nặng của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức. Việc rà soát lại những giấy tờ này là hết sức cần thiết, nhằm tiến tới loại bỏ dần “giấy phép con” trong công tác cán bộ và phát triển nguồn nhân lực trong bộ máy nhà nước.

PGS.TS Phạm Văn Tất (đứng) đang hướng dẫn triển khai Đề án Tạp chí Khoa học của Trường Đại học Hoa Sen TPHCM. Ảnh:VOV

PGS.TS Phạm Văn Tất (đứng) đang hướng dẫn triển khai Đề án Tạp chí Khoa học của Trường Đại học Hoa Sen TPHCM. Ảnh:VOV

“Loạn” chứng chỉ, văn bằng

Thời gian gần đây, chị Huỳnh Thị Ngọc Anh (43 tuổi), công tác tại một bệnh viện ở TPHCM hàng ngày phải sắp xếp công việc để đi học Tin học, Ngoại ngữ, nhằm đáp ứng quy định của ngạch công chức và tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp đối với viên chức về chứng chỉ ngoại ngữ, tin học theo tiêu chuẩn mới. Cụ thể là Thông tư 01 của Bộ Giáo dục Đào tạo ban hành khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam và Thông tư 03 của Bộ Thông tin và Truyền thông quy định chuẩn kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin. Chị Anh cho biết, các nội dung bồi dưỡng thi Tin học cũng chỉ ở trình độ cơ bản, nhưng phải cố gắng học đủ số ngày thì mới đủ điều kiện dự thi. 

"Theo tôi nên bỏ quy định cán bộ, công chức viên chức phải nộp chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ, bởi vì khi tuyển dụng vào làm thì phải kiểm tra trình độ đạt yêu cầu mới nhận vào. Ngoài ra, đã đi làm mà còn phải sắp xếp đi học các môn đó thì rất bất tiện, trong khi việc học này nặng về hình thức và không đảm bảo chất lượng"- chị Anh chia sẻ.

Anh Lê Nhựt Duy, sinh năm 1983, công tác hơn chục năm qua tại một đơn vị sự nghiệp ở quận 1, TPHCM cũng từng có chứng chỉ A Tin học, nhưng “không còn phù hợp với chuẩn quy định hiện tại”. Buộc lòng anh phải đi học lại để lấy bằng, trong khi công việc hàng ngày gần như không sử dụng vi tính. 

"Đối với những người làm công việc ít liên quan hoặc không liên quan Tin học văn phòng nhưng vẫn đòi hỏi, yêu cầu chứng chỉ thì điều này vô tình gây khó khăn cho người lao động. Đồng thời gây lãng phí về thời gian công sức khi mà phải quay lại học lấy chứng chỉ Tin học A, trong khi trước đây tôi đã có chứng chỉ này"- anh Duy nói.

Tin nên đọc

Liên quan đến các loại văn bằng, chứng chỉ, những người công tác trong lĩnh vực báo chí cũng gặp phải khá nhiều phiền toái. Theo Thông tư liên tịch số 11 giữa Bộ Thông tin và Truyền thông và Bộ Nội vụ quy định mã số, tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp của các biên tập viên, phóng viên..., các phóng viên hạng 3 phải có 5 loại giấy tờ. Đó là bằng tốt nghiệp đại học trở lên chuyên ngành báo chí, xuất bản; trường hợp có bằng tốt nghiệp đại học không phải là chuyên ngành báo chí, xuất bản thì phải qua lớp bồi dưỡng về nghiệp vụ báo chí, xuất bản từ 8 tuần trở lên.

Ngoài ra, phải đạt trình độ tin học đạt chuẩn kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin cơ bản theo quy định tại Thông tư 03 năm 2014 của Bộ Thông tin và Truyền thông; trình độ ngoại ngữ bậc 2 theo quy định tại Thông tư 01 năm 2014 của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Đồng thời phải đạt sơ cấp lý luận chính trị trở lên và có chứng chỉ bồi dưỡng tiêu chuẩn chức danh Biên tập viên hạng 3.

Theo quy định này, nhiều nhà báo thâm niên nhiều năm công tác, có tác phẩm đạt giải thưởng về báo chí vẫn phải tham gia bồi dưỡng nghiệp vụ cho đủ thủ tục, chỉ vì tốt nghiệp đại học không đúng chuyên ngành báo chí. Anh Công Trường, một phóng viên ở TPHCM cho hay: các nhà báo dù thường xuyên làm việc trên máy tính vẫn phải đi học, đi thi lấy chứng chỉ tin học văn phòng, chưa kể một số nội dung để thi lấy chứng chỉ này không cần thiết đối với vị trí việc làm hiện tại. 

"Nếu một người đang làm việc tốt ở vị trí của mình thì việc đòi hỏi thêm những văn bằng nào đó thì cũng không cần thiết. Thứ hai là chưa chắc những người có văn bằng đó sẽ làm được việc. Thành ra phải xem xét cụ thể, chứ không thể bắt buộc mọi công chức, viên chức phải theo quy định cứng nhắc như vậy"- anh Trường cho hay.

Rà soát, loại bỏ các “thủ tục” không cần thiết

Không chỉ chứng chỉ ngoại ngữ, tin học mà còn nhiều loại chứng chỉ, giấy tờ khác khiến cán bộ, công chức, viên chức bất bình, mệt mỏi vì sự phi lý. PGS.TS Phạm Văn Tất, công tác tại Đại học Hoa Sen TPHCM rất bức xúc vì ông đã từng giảng dạy suốt 30 năm qua cho sinh viên Cao đẳng, Đại học và đào tạo cả bậc Tiến sĩ; các học trò của ông cũng đã trở thành Phó Giáo sư, Tiến sĩ. Nhưng giờ đây thầy và trò phải ngồi cùng lớp, để học chứng chỉ “phương pháp sư phạm giảng dạy đại học” theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo. PGS.TS Phạm Văn Tất cho biết đây cũng là tình cảnh của rất nhiều giảng viên ở các trường đại học khác, kể cả những giảng viên chính sắp nghỉ hưu. 

“Chứng chỉ này chỉ phù hợp với những giảng viên trẻ, chưa bao giờ kinh qua việc giảng dạy. Còn tôi đã đi dạy và đã học chứng chỉ về phương pháp giảng dạy ở nước ngoài 3-4 tháng. Bây giờ bắt tôi trở lại học một chứng chỉ, tôi không học. Bởi vì tôi đã là Phó Giáo sư, giảng viên cao cấp mà lại đi học lớp phương pháp giảng dạy nghiệp vụ sư phạm”- PGS Phạm Văn Tất cho biết. 

Thực trạng phải đi học để có văn bằng chứng chỉ theo quy định thực chất chỉ làm mất thời gian, tốn tiền của công chức, viên chức. Nhiều ý kiến cũng cho rằng việc buộc phải có văn bằng này, chứng chỉ kia dễ dẫn đến "lợi ích nhóm", tạo điều kiện cho các học viện, các trung tâm đào tạo bồi dưỡng có thêm lợi nhuận, mà không tính đến lợi ích chung của xã hội. Do đó cần phải xem xét lại những quy định liên quan xem có thực sự cần thiết hay không, nếu đã lỗi thời cần điều chỉnh phù hợp, thậm chí xóa bỏ. Bởi cơ man các loại văn bằng, chứng chỉ như vậy liệu có chứng minh được năng lực thực sự không, hay chỉ là hình thức?

Thời gian qua, cơ quan chức năng đã nỗ lực dẹp bỏ các chứng chỉ, văn bằng không cần thiết gây khó khăn cho công chức, viên chức, nhất là đội ngũ giáo viên, nhân viên y tế... Mới đây Bộ GD-ĐT thống nhất được với Bộ Nội vụ sẽ bỏ chứng chỉ tin học và ngoại ngữ cho giáo viên các trường công lập, dự kiến từ tháng 2/2021. Đây quả là một tin vui. Nếu như vậy thì hơn 1 triệu giáo viên công lập trên cả nước sẽ thoát cảnh lo chứng chỉ tin học và ngoại ngữ cho đủ chuẩn, vừa đỡ hao tốn công sức, vừa đỡ hẳn một khoản tiền nong. Việc bãi bỏ các văn bằng, chứng chỉ không cần thiết cần sớm được thực thi, giúp công chức, viên chức giảm bớt gánh nặng bằng cấp, an tâm công tác, nhất là giảm chi phí xã hội.

                                                                                                       Ngọc Xuân /VOV

Tin khác

Thời sự - Chính trị
Sáng 9/4, thị trường năng lượng thế giới chứng kiến một đợt đảo chiều đầy kịch tính, xóa sạch đà giảm sâu nhất trong 6 năm qua chỉ trong vài giờ giao dịch sớm sau những biến động địa chính trị nghẹt thở.
17 giờ
Thời sự - Chính trị
Sáng ngày 8/4/2026, tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI đã phê chuẩn bổ nhiệm ông Ngô Văn Tuấn giữ chức Bộ trưởng Bộ Tài chính, nhiệm kỳ 2026 - 2031.
1 ngày
Thời sự - Chính trị
Trong bối cảnh Mỹ tái cấu trúc toàn diện chuỗi cung ứng bằng hàng rào thuế đối ứng, Việt Nam đang nổi lên như một điểm đến thay thế hàng đầu, nhưng cũng đồng thời bước vào tầm ngắm phòng vệ thương mại khắt khe nhất từ trước đến nay.
1 ngày
Thời sự - Chính trị
Mỹ và Iran đã đạt được một thỏa thuận ngừng bắn vào tối 7/4, chỉ vài giờ sau khi Tổng thống Trump đe dọa sẽ “xóa sổ toàn bộ nền văn minh” của Iran nếu nước này không cho phép tàu thương mại đi lại an toàn qua eo biển Hormuz.
1 ngày
Thời sự - Chính trị
Việc dựng lên các rào cản thuế đối ứng đã buộc các tập đoàn đa quốc gia phải khai tử mô hình chuỗi cung ứng tối ưu chi phí để chuyển sang mô hình ưu tiên tính an toàn và nội địa hóa.
2 ngày
Thời sự - Chính trị
Sau một năm triển khai các dòng thuế đối ứng nhắm vào hàng hóa nhập khẩu, nền kinh tế Mỹ đang chứng kiến sự dịch chuyển phức tạp giữa nguồn thu ngân sách tăng vọt và áp lực chi phí đè nặng lên vai người tiêu dùng nội địa.
2 ngày
Thời sự - Chính trị
Chiều 7/4, tại Kỳ họp thứ Nhất, với 495/495 đại biểu có mặt tán thành, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Nghị quyết bầu Thủ tướng Chính phủ nhiệm kỳ 2026 - 2031 đối với ông Lê Minh Hưng.
2 ngày
Thời sự - Chính trị
Với 495 đại biểu Quốc hội có mặt tham gia biểu quyết tán thành, đạt 99%, sáng 7/4/2026 Quốc hội đã thông qua Nghị quyết bầu Tổng Bí thư Tô Lâm giữ chức Chủ tịch nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam nhiệm kỳ 2026 - 2031.
2 ngày
Thời sự - Chính trị
Với 491/491 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội đã biểu quyết thông qua dự thảo Nghị quyết bầu Chủ tịch Quốc hội khóa XVI đối với đồng chí Trần Thanh Mẫn, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội khóa XV.
3 ngày
Thời sự - Chính trị
Bất chấp các lệnh trừng phạt khắc nghiệt nhất từ phương Tây, xuất khẩu dầu mỏ của Iran đã chạm mức cao nhất trong 6 năm qua, mang về nguồn ngoại tệ khổng lồ để duy trì nền kinh tế. Sự trỗi dậy của dòng tiền này, thông qua một mạng lưới hậu cần và tài chính "bóng tối" tinh vi, đang tạo ra những biến số mới cho thị trường năng lượng toàn cầu và áp lực điều hành giá tại Việt Nam.
4 ngày
Thời sự - Chính trị
Trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu biến động dưới tác động của các yếu tố địa chính trị, nhiều quốc gia, đặc biệt tại Đông Nam Á, đang đẩy mạnh các giải pháp tiết kiệm nhiên liệu và giảm tải hệ thống năng lượng. Xu hướng làm việc linh hoạt, giảm di chuyển và tối ưu tiêu thụ điện đang được xem là một trong những giải pháp hiệu quả.
5 ngày
Thời sự - Chính trị
Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu năm 2026 nhiều biến động địa chính trị phức tạp và sự đứt gãy khó lường của các chuỗi cung ứng, hoạt động xuất khẩu của Việt Nam vẫn nổi lên như một điểm sáng.
5 ngày
Thời sự - Chính trị
Hiện nay, công tác giải phóng mặt bằng đối với dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 đã hoàn thành giai đoạn kiểm kê, xác minh nguồn gốc đất với 835/835 hộ, đạt 100%, tổ chức niêm yết phương án bồi thường đợt 4 với 5,3ha; dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2, cũng hoàn thành công tác kiểm kê và xác định nguồn gốc đất 534/534 hộ (đạt 100%) và hoàn thành việc áp giá bồi thường với 534 hộ dân...
1 tuần
Thời sự - Chính trị
Trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông đẩy giá xăng dầu thế giới biến động phức tạp, Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư miễn một số khoản phí, lệ phí trong lĩnh vực hàng không và hàng hải. Đây được xem là phản ứng chính sách kịp thời nhằm giảm áp lực chi phí, bảo vệ chuỗi cung ứng và ổn định kinh tế vĩ mô.
1 tuần
Thời sự - Chính trị
Tại Lễ công bố Hàng Việt Nam chất lượng cao 2026 diễn ra vào ngày 31/3/2026, lãnh đạo TP.HCM đã gửi đi thông điệp đanh thép về một chương mới của hàng nội địa: không dừng lại ở việc vận động người dân ưu tiên dùng hàng Việt, mà phải buộc doanh nghiệp tự nâng mình lên những chuẩn mực toàn cầu để giữ vững sân nhà và vươn xa.
1 tuần
Xem thêm