Thứ hai, 25/05/2026

Doanh Nhân Trẻ

  • Click để copy

Văn bằng, chứng chỉ - thực lực hay 'giấy thông hành'?

Ngọc Xuân
- 15:09, 08/12/2020

(DNTO) - Chứng chỉ, văn bằng đang trở thành gánh nặng của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức. Việc rà soát lại những giấy tờ này là hết sức cần thiết, nhằm tiến tới loại bỏ dần “giấy phép con” trong công tác cán bộ và phát triển nguồn nhân lực trong bộ máy nhà nước.

PGS.TS Phạm Văn Tất (đứng) đang hướng dẫn triển khai Đề án Tạp chí Khoa học của Trường Đại học Hoa Sen TPHCM. Ảnh:VOV

PGS.TS Phạm Văn Tất (đứng) đang hướng dẫn triển khai Đề án Tạp chí Khoa học của Trường Đại học Hoa Sen TPHCM. Ảnh:VOV

“Loạn” chứng chỉ, văn bằng

Thời gian gần đây, chị Huỳnh Thị Ngọc Anh (43 tuổi), công tác tại một bệnh viện ở TPHCM hàng ngày phải sắp xếp công việc để đi học Tin học, Ngoại ngữ, nhằm đáp ứng quy định của ngạch công chức và tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp đối với viên chức về chứng chỉ ngoại ngữ, tin học theo tiêu chuẩn mới. Cụ thể là Thông tư 01 của Bộ Giáo dục Đào tạo ban hành khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam và Thông tư 03 của Bộ Thông tin và Truyền thông quy định chuẩn kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin. Chị Anh cho biết, các nội dung bồi dưỡng thi Tin học cũng chỉ ở trình độ cơ bản, nhưng phải cố gắng học đủ số ngày thì mới đủ điều kiện dự thi. 

"Theo tôi nên bỏ quy định cán bộ, công chức viên chức phải nộp chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ, bởi vì khi tuyển dụng vào làm thì phải kiểm tra trình độ đạt yêu cầu mới nhận vào. Ngoài ra, đã đi làm mà còn phải sắp xếp đi học các môn đó thì rất bất tiện, trong khi việc học này nặng về hình thức và không đảm bảo chất lượng"- chị Anh chia sẻ.

Anh Lê Nhựt Duy, sinh năm 1983, công tác hơn chục năm qua tại một đơn vị sự nghiệp ở quận 1, TPHCM cũng từng có chứng chỉ A Tin học, nhưng “không còn phù hợp với chuẩn quy định hiện tại”. Buộc lòng anh phải đi học lại để lấy bằng, trong khi công việc hàng ngày gần như không sử dụng vi tính. 

"Đối với những người làm công việc ít liên quan hoặc không liên quan Tin học văn phòng nhưng vẫn đòi hỏi, yêu cầu chứng chỉ thì điều này vô tình gây khó khăn cho người lao động. Đồng thời gây lãng phí về thời gian công sức khi mà phải quay lại học lấy chứng chỉ Tin học A, trong khi trước đây tôi đã có chứng chỉ này"- anh Duy nói.

Tin nên đọc

Liên quan đến các loại văn bằng, chứng chỉ, những người công tác trong lĩnh vực báo chí cũng gặp phải khá nhiều phiền toái. Theo Thông tư liên tịch số 11 giữa Bộ Thông tin và Truyền thông và Bộ Nội vụ quy định mã số, tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp của các biên tập viên, phóng viên..., các phóng viên hạng 3 phải có 5 loại giấy tờ. Đó là bằng tốt nghiệp đại học trở lên chuyên ngành báo chí, xuất bản; trường hợp có bằng tốt nghiệp đại học không phải là chuyên ngành báo chí, xuất bản thì phải qua lớp bồi dưỡng về nghiệp vụ báo chí, xuất bản từ 8 tuần trở lên.

Ngoài ra, phải đạt trình độ tin học đạt chuẩn kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin cơ bản theo quy định tại Thông tư 03 năm 2014 của Bộ Thông tin và Truyền thông; trình độ ngoại ngữ bậc 2 theo quy định tại Thông tư 01 năm 2014 của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Đồng thời phải đạt sơ cấp lý luận chính trị trở lên và có chứng chỉ bồi dưỡng tiêu chuẩn chức danh Biên tập viên hạng 3.

Theo quy định này, nhiều nhà báo thâm niên nhiều năm công tác, có tác phẩm đạt giải thưởng về báo chí vẫn phải tham gia bồi dưỡng nghiệp vụ cho đủ thủ tục, chỉ vì tốt nghiệp đại học không đúng chuyên ngành báo chí. Anh Công Trường, một phóng viên ở TPHCM cho hay: các nhà báo dù thường xuyên làm việc trên máy tính vẫn phải đi học, đi thi lấy chứng chỉ tin học văn phòng, chưa kể một số nội dung để thi lấy chứng chỉ này không cần thiết đối với vị trí việc làm hiện tại. 

"Nếu một người đang làm việc tốt ở vị trí của mình thì việc đòi hỏi thêm những văn bằng nào đó thì cũng không cần thiết. Thứ hai là chưa chắc những người có văn bằng đó sẽ làm được việc. Thành ra phải xem xét cụ thể, chứ không thể bắt buộc mọi công chức, viên chức phải theo quy định cứng nhắc như vậy"- anh Trường cho hay.

Rà soát, loại bỏ các “thủ tục” không cần thiết

Không chỉ chứng chỉ ngoại ngữ, tin học mà còn nhiều loại chứng chỉ, giấy tờ khác khiến cán bộ, công chức, viên chức bất bình, mệt mỏi vì sự phi lý. PGS.TS Phạm Văn Tất, công tác tại Đại học Hoa Sen TPHCM rất bức xúc vì ông đã từng giảng dạy suốt 30 năm qua cho sinh viên Cao đẳng, Đại học và đào tạo cả bậc Tiến sĩ; các học trò của ông cũng đã trở thành Phó Giáo sư, Tiến sĩ. Nhưng giờ đây thầy và trò phải ngồi cùng lớp, để học chứng chỉ “phương pháp sư phạm giảng dạy đại học” theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo. PGS.TS Phạm Văn Tất cho biết đây cũng là tình cảnh của rất nhiều giảng viên ở các trường đại học khác, kể cả những giảng viên chính sắp nghỉ hưu. 

“Chứng chỉ này chỉ phù hợp với những giảng viên trẻ, chưa bao giờ kinh qua việc giảng dạy. Còn tôi đã đi dạy và đã học chứng chỉ về phương pháp giảng dạy ở nước ngoài 3-4 tháng. Bây giờ bắt tôi trở lại học một chứng chỉ, tôi không học. Bởi vì tôi đã là Phó Giáo sư, giảng viên cao cấp mà lại đi học lớp phương pháp giảng dạy nghiệp vụ sư phạm”- PGS Phạm Văn Tất cho biết. 

Thực trạng phải đi học để có văn bằng chứng chỉ theo quy định thực chất chỉ làm mất thời gian, tốn tiền của công chức, viên chức. Nhiều ý kiến cũng cho rằng việc buộc phải có văn bằng này, chứng chỉ kia dễ dẫn đến "lợi ích nhóm", tạo điều kiện cho các học viện, các trung tâm đào tạo bồi dưỡng có thêm lợi nhuận, mà không tính đến lợi ích chung của xã hội. Do đó cần phải xem xét lại những quy định liên quan xem có thực sự cần thiết hay không, nếu đã lỗi thời cần điều chỉnh phù hợp, thậm chí xóa bỏ. Bởi cơ man các loại văn bằng, chứng chỉ như vậy liệu có chứng minh được năng lực thực sự không, hay chỉ là hình thức?

Thời gian qua, cơ quan chức năng đã nỗ lực dẹp bỏ các chứng chỉ, văn bằng không cần thiết gây khó khăn cho công chức, viên chức, nhất là đội ngũ giáo viên, nhân viên y tế... Mới đây Bộ GD-ĐT thống nhất được với Bộ Nội vụ sẽ bỏ chứng chỉ tin học và ngoại ngữ cho giáo viên các trường công lập, dự kiến từ tháng 2/2021. Đây quả là một tin vui. Nếu như vậy thì hơn 1 triệu giáo viên công lập trên cả nước sẽ thoát cảnh lo chứng chỉ tin học và ngoại ngữ cho đủ chuẩn, vừa đỡ hao tốn công sức, vừa đỡ hẳn một khoản tiền nong. Việc bãi bỏ các văn bằng, chứng chỉ không cần thiết cần sớm được thực thi, giúp công chức, viên chức giảm bớt gánh nặng bằng cấp, an tâm công tác, nhất là giảm chi phí xã hội.

                                                                                                       Ngọc Xuân /VOV

Tin khác

Sự Kiện
APEC nhấn mạnh thúc đẩy hội nhập kinh tế khu vực, cải cách Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), tăng cường hợp tác thương mại số và phát triển xanh.
1 giờ
Sự Kiện
Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (sửa đổi), trong đó đáng chú ý là đề xuất thay đổi tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa theo hướng đơn giản, dễ áp dụng và phù hợp với thực tiễn.
1 ngày
Sự Kiện
Theo cơ quan thuế, qua rà soát trên phạm vi cả nước đã phát hiện hơn 400 doanh nghiệp có doanh thu từ 1.000 tỷ đồng mỗi năm nhưng vẫn kê khai lỗ.
1 ngày
Sự Kiện
Mặt bằng lãi suất thị trường thời gian qua liên tục có xu hướng giảm. Tuy nhiên, những ngày gần đây, xuất hiện hiện tượng cá biệt một số tổ chức tín dụng điều chỉnh tăng lãi suất.
1 ngày
Sự Kiện
Dự thảo Luật Đô thị đặc biệt gồm 9 chương, 45 điều, đề xuất nhiều cơ chế mang tính đột phá nhằm tạo động lực để TPHCM phát triển vượt trội. Dự thảo đang được Thành phố khẩn trương hoàn thiện, trong đó đề xuất phân quyền triệt để với gần 300 thẩm quyền được giao trực tiếp cho HĐND, UBND và Chủ tịch UBND Thành phố.
2 ngày
Sự Kiện
Việc triển khai xăng sinh học E10 đang được xem là bước chuyển quan trọng trong lộ trình chuyển đổi năng lượng xanh tại Việt Nam. Theo các chuyên gia và doanh nghiệp trong ngành xăng dầu, hơn 90% phương tiện sử dụng động cơ xăng hiện nay có thể vận hành bình thường với xăng E10 mà không cần cải tạo động cơ.
3 ngày
An toàn thông tin
Cục Thuế vừa ban hành Công văn số 3078/CT-NVT về việc xác thực sinh trắc học người đại diện theo pháp luật khi đăng ký, thay đổi thông tin đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử.
3 ngày
Sự Kiện
Khi những vi phạm về sở hữu trí tuệ (SHTT) không còn co cụm ở những sạp hàng ẩn khuất nơi chợ truyền thống mà đã "hóa thân" tinh vi thành những phiên livestream nghìn đơn, những kho hàng online ẩn danh trên không gian số, mạng lưới quản lý thị trường buộc phải thay đổi tư duy chiến lược.
4 ngày
Sự Kiện
Theo báo cáo Tình hình và triển vọng kinh tế thế giới giữa năm 2026 do LHQ công bố ngày 19/5, mức tăng trưởng GDP toàn cầu được điều chỉnh giảm từ 2,7% (dự báo hồi tháng 1) xuống còn 2,5%.
4 ngày
Sự Kiện
TP Hồ Chí Minh đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm tổ chức khám sức khỏe định kỳ cho toàn dân trong năm 2026, trên cơ sở huy động toàn bộ hệ thống y tế công lập và ngoài công lập tham gia, góp phần bảo đảm việc tiếp cận dịch vụ y tế thuận lợi và rộng khắp.
5 ngày
Sự Kiện
Cục Thuế vừa phát động chiến dịch toàn quốc nhằm xử lý dứt điểm hàng loạt hồ sơ thuế tồn đọng, ngăn chặn tình trạng doanh nghiệp "mất tích" và rút ngắn thủ tục giải thể. Đây được xem là bước đi chiến lược trong bối cảnh chuyển đổi số, giúp làm sạch dữ liệu và tạo lập môi trường kinh doanh minh bạch.
5 ngày
Sự Kiện
Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 66.17/2026/NQ-CP về cắt giảm, sửa đổi ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Theo đó, từ ngày 1/7/2026, số ngành nghề kinh doanh có điều kiện sẽ giảm mạnh từ 198 xuống còn 142, hướng tới xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, thông thoáng và giảm gánh nặng thủ tục cho doanh nghiệp.
5 ngày
Sự Kiện
Ngày 19/5, UBND Thành phố Hà Nội và Tập đoàn Vingroup phối hợp khởi công Dự án trục không gian Quốc lộ 1A gắn với chỉnh trang và tái thiết đô thị - đoạn từ đường vành đai 1 đến nút giao Cầu Giẽ. Dự án dự kiến hoàn thành vào năm 2027 với quy mô 16 làn xe hiện đại bậc nhất Việt Nam, mở ra không gian phát triển hoàn toàn mới cho Thủ đô trong kỷ nguyên đô thị hóa và kết nối liên vùng.
5 ngày
Sự Kiện
VIFC-HCMC định hướng phát triển một hệ sinh thái tài chính gắn với hàng hải và logistics. Hiện tổng giá trị hàng hóa lưu chuyển qua hệ thống cảng khu vực TP. Hồ Chí Minh ước vượt 1.000 tỷ USD mỗi năm.
1 tuần
Sự Kiện
Hai ngày đàm phán tại Bắc Kinh khép lại cho Tổng thống Trump mà không mang đến bước ngoặt nào về thương mại hay chiến tranh Iran, ngoại trừ lời cảnh báo cứng rắn về Đài Loan của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.
1 tuần
Xem thêm