Cú sốc bắt đầu khi lệnh ngừng bắn vừa thiết lập tại Trung Đông lung lay dữ dội trước các cuộc tấn công của Israel vào Lebanon. Trên sàn Bloomberg, tâm lý nhà đầu tư ngay lập tức xoay trục từ trạng thái chấp nhận rủi ro (Risk-on) sang phòng thủ cực đoan. Sự lạc quan trước đó vốn dựa trên kỳ vọng hòa bình đã nhanh chóng bị thay thế bởi lệnh mua đuổi để bảo hiểm rủi ro, đẩy giá dầu Brent và WTI lấy lại toàn bộ những gì đã mất sau khi ghi nhận mức giảm ngày lớn nhất kể từ tháng 4/2020.

Tình hình càng trở nên trầm trọng khi Iran thông báo đình chỉ lưu thông của các tàu chở dầu qua Eo biển Hormuz với lý do các đợt không kích tại Lebanon đã vi phạm thỏa thuận chung. Dữ liệu theo dõi tàu biển thời gian thực cho thấy một thực tế khắc nghiệt: sáng nay chỉ có 3 con tàu rời khỏi vùng Vịnh, thay vì hàng chục tàu như thường lệ.

Việc phong tỏa "yết hầu" chiếm hơn 20% lượng dầu thô toàn cầu này đã biến Hormuz thành một quân bài mặc cả địa chính trị đầy quyền lực, đẩy phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh tại London lên mức cao nhất kể từ đầu năm.

Hệ lụy từ Lebanon đã tạo ra một hiệu ứng domino lan rộng tới các sàn tài chính. Theo các nhà phân tích tại Bloomberg Economics, sự mơ hồ về phạm vi của lệnh ngừng bắn - liệu có bao gồm chiến trường Lebanon hay không - đã phá vỡ niềm tin của các thuật toán giao dịch tự động. Không chỉ dầu mỏ, chỉ số tương lai của S&P 500 cũng đồng loạt giảm điểm khi triển vọng cắt giảm lãi suất trong năm 2026 bị đe dọa bởi bóng ma lạm phát năng lượng quay trở lại.

Tại Việt Nam, biến động "hình chữ V" này đang gây áp lực cực lớn lên công tác điều hành giá xăng dầu trong nước. Chỉ mới hôm qua, kỳ vọng về một đợt giảm giá sâu theo đà rơi của thế giới còn hiện hữu, thì đến sáng 9/4, kịch bản đã đảo ngược hoàn toàn. Các doanh nghiệp đầu mối xăng dầu nội địa đang phải thận trọng rà soát lại các hợp đồng nhập khẩu từ Trung Đông. Nếu tình trạng phong tỏa kéo dài quá 72 giờ, áp lực nhập khẩu lạm phát sẽ trở nên hiển hiện, trực tiếp đe dọa đến mục tiêu giữ ổn định chỉ số giá tiêu dùng (CPI).

Sự bế tắc tại Hormuz và xung đột tại Lebanon đã xác lập một "ngưỡng sàn" mới cho giá dầu trong ngắn hạn. Trong kịch bản xấu nhất, nếu eo biển này bị đóng cửa hoàn toàn và chiến sự tại Lebanon leo thang, giá dầu có thể không dừng lại ở mức 97 USD mà sẽ hướng tới mốc 150 USD/thùng - một viễn cảnh thảm họa cho chuỗi cung ứng toàn cầu.

Cuộc khủng hoảng sáng nay là lời nhắc nhở đắt giá rằng trong một thế giới đa cực, mọi thỏa thuận ngừng bắn đều cực kỳ mong manh nếu những điểm nghẽn chiến lược như Hormuz vẫn bị sử dụng làm công cụ gây áp lực chính trị.