Hiện có hơn 30 hãng hàng không nước ngoài và 4 hãng hàng không Việt Nam đang khai thác 96 đường bay quốc tế kết nối Việt Nam với 21 quốc gia/vùng lãnh thổ. Trong 9 tháng 2022, Hàn Quốc là quốc gia có lượng khách du lịch đến Việt Nam cao nhất với mức tăng gấp 21 lần so với cùng kỳ, tiếp theo là Mỹ và các nước Đông Nam Á.

Cụ thể, hầu hết sản lượng khách quốc tế là nước ngoài đến Việt Nam (chiếm 75% trong 9 tháng 2022) với tổng lượt tìm kiếm cho du lịch đến Việt Nam tăng 4,9 lần so với cùng kỳ trong 9 tháng 202. Nhu cầu du lịch nước ngoài đến Việt Nam tăng mạnh kể từ quý 3/2022, do Việt Nam đã ngừng yêu cầu xét nghiệm Covid-19 đối với du khách quốc tế và mở lại hoàn toàn đường bay quốc tế từ tháng 5/2022. Sự đóng góp từ du lịch của Việt Nam ra nước ngoài vẫn còn thấp trong 9 tháng 2022 do một vài quốc gia chưa hoàn toàn mở cửa, và người dân Việt Nam có xu hướng du lịch trong nước.

Sự phục hồi của du lịch nước ngoài của Việt Nam phụ thuộc nhiều vào yêu cầu nhập cảnh của các nước. Nhìn chung, hầu hết các quốc gia đã gỡ bỏcác yêu cầu nhập cảnh liên quan đến kiểm soát Covid-19, tuy nhiên, yếu tố tiêu cực nhất đối với sự phục hồi du lịch Việt Nam là chính sách Zero-Covid của Trung Quốc, khiến cho việc du lịch đến và đi từ Trung Quốc vẫn bị hạn chế nghiêm ngặt.

Khối phân tích của VNDirect kỳ vọng khả năng phục hồi của các thị trường hàng không quốc tế lớn của Việt Nam trong trường hợp cơ sở như sau: Hàng không giữa Việt Nam và Đông Nam Á sẽ phục hồi mạnh mẽ từ quý 3/2022 do xúc tiến du lịch đã được triển khai, tiếp theo là Hàn Quốc, châu Âu, Nhật Bản, Hoa Kỳ và Ấn Độ trong quý 4/2022; quảng bá du lịch Đài Loan và Nga có thể được thực hiện trong quý 1/2023; quảng bá du lịch Trung Quốc có thể được thực hiện trong quý 3/2023.

Do đó, tổng số khách quốc tế từ thị trường Đông Nam Á có thể phục hồi trở lại mức trước đại dịch trong quý 1/2023, tiếp theo là Hàn Quốc, Châu Âu, Nhật Bản, Hoa Kỳ trong quý 2/2023, Đài Loan và Nga trong quý 3/2023 và Trung Quốc trong quý 1/2024.

Trong kịch bản cơ sở, Khối phân tích kỳ vọng lượng khách quốc tế của Việt Nam đạt 12,5 triệu khách trong năm 2022 (so với 0,5 triệu khách trong năm 2021), và có thể tăng 195,2% so với cùng kỳ trong năm 2023 - bằng 88,5% mức trước đại dịch.

"Do kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp hàng không Việt Nam có độ phụ thuộc lớn với hàng không quốc tế, nên chúng tôi tin rằng kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp này sẽ có sự tăng trưởng vượt bậc kể từ năm 2023 nhờ sự phục hồi mạnh mẽ của thị trường quốc tế. Theo dự báo của chúng tôi, lượng khách quốc tế của Việt Nam có thể phục hồi hoàn toàn về mức trước đại dịch trong năm 2024 (bằng 105,2% mức 2019) và có thể đạt 118,9% mức 2019 trong năm 2025", Khối phân tích nhận định.

Ba rủi ro lớn có thể ảnh hưởng đến triển vọng ngành hàng không

Mặc dù hàng không Việt Nam có cơ hội lớn để phục hồi trong giai đoạn hậu đại dịch, nhưng Khối phân tích của VNDirect vẫn thấy ba rủi ro lớn có thể ảnh hưởng tiêu cực đến triển vọng ngành hàng không. 

Rủi ro thứ nhất, theo Khối phân tích, trong bối cảnh thị trường dầu thô vốn đã thắt chặt trên toàn cầu,căng thẳng giữa Nga và Ukraine đã làm trầm trọng thêm tình trạng này, thúc đẩy giá dầu Brent chạm mức cao nhất kể từ năm 2008.

Hiện tại, có nhiều yếu tố khó lường có thể khiến giá dầu vẫn duy trì ở mức cao. Giá dầu cao hơn dự kiến dẫn đến gia tăng chi phí hoạt động của các hãng hàng không, điều này có thể nâng giá vé và giảm nhu cầu đi lại bằng đường hàng không.

Thứ hai, chính sách Zero-Covid của Trung Quốc cũng ảnh hưởng tiêu cực đến sự phục hồi của ngành hàng không Việt Nam khi Trung Quốc chiếm 35% lượng khách quốc tế đến Việt Nam trong giai đoạn trước đại dịch.

"Chừng nào Trung Quốc còn tuân theo chiến lược này, chúng tôi tin rằng du lịch song phương giữa Việt Nam và Trung Quốc khó có thể phục hồi về mức trước đại dịch", theo Khối phân tích.

Thứ ba, bên cạnh việc ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh và mở rộng đội bay của các hãng hàng không hiện tại, tỷ giá USD/VND tăng và lãi suất USD tăng cũng có thể ảnh hưởng đến việc vay vốn đầu tư cơ sở hạ tầng hàng không bằng USD trong các giai đoạn tới.

Trong đó, ACV dự kiến vay 2,5 tỷ USD cho siêu dự án cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1, trong đó ACV dự kiến giải ngân lần lượt 0,37 tỷ USD/0,87 tỷ USD/1,26 tỷ USD trong 3 năm 2022/2023/2024.