Gần 55.600 tỷ đồng trái phiếu được hâm nóng

Sau thời gian dài "án binh bất động", thị trường trái phiếu đã ấm dần khi các doanh nghiệp bất động sản triển khai phương án phát hành trái phiếu có giá trị nghìn tỷ đồng. Trong báo cáo mới cập nhật, Công ty Chứng khoán VNDirect cho biết, xét về cơ cấu, giá trị trái phiếu phát hành riêng lẻ của nhóm nhóm bất động sản tính từ đầu năm đến nay thành công đạt khoảng 55.600 tỷ đồng. Xét riêng trong quý 3, có hơn 10 doanh nghiệp bất động sản hoàn thành các đợt phát hành trái phiếu riêng lẻ thu hút gần 31.400 tỷ đồng. 

Trong đó, Công ty TNHH Capitaland Tower là đơn vị phát hành thành công nhiều trái phiếu riêng lẻ nhất với tổng giá trị 12.240 tỷ đồng. Doanh nghiệp này đã phát hành 4 lô trái phiếu đều vào 25/7, kỳ hạn 60 tháng và lãi suất cố định 1%/năm. Ngay sau Capitaland Tower, Công ty TNHH Đầu tư và Phát triển Đô thị Hưng Yên cũng huy động thành công 7.200 tỷ đồng trái phiếu kỳ hạn 1 năm, lãi suất 0%/năm.

Những cái tên khác huy động được trên 4.000 tỷ đồng trái phiếu như Đầu tư và Kinh doanh Nam An, Đầu tư Kinh doanh và Phát triển Đô thị Ngôi sao Phương Nam, Bất động sản Lan Việt, Tiếp vận và Bất động sản Tân Liên Phát Tân Cảng. Các lô trái phiếu có lãi suất từ 10% đến 13.3%/năm.

Mới nhất, trong tháng 9, nhóm doanh nghiệp thuộc Becamex IDC đã hoàn tất chào bán 4.000 tỷ đồng trái phiếu. Becamex IDC phát hành 2.000 tỷ đồng (lãi 12%/năm, kỳ hạn 4 năm) và Công ty Liên doanh TNHH Khu công nghiệp Việt Nam – Singapore (VSIP) phát hành 2.000 tỷ đồng (lãi 10,5%/năm, kỳ hạn 7 năm).

Tương tự, ngày 25/9, CTCP Sàn giao dịch Bất động sản Sài Gòn Anpha đã công bố thông tin huy động thành công 1.050 tỷ đồng từ phát hành trái phiếu riêng lẻ. Theo đó, Công ty Cổ phần Bất động sản Sài Gòn Anpha đã phát hành 10.500 trái phiếu với mệnh giá 100 triệu đồng/trái phiếu, huy động được 1.050 tỷ đồng...

Về kế hoạch phát hành sắp tới, có 2 đơn vị đã công bố thông tin thực hiện là Công ty cổ phần Đầu tư Nam Long (HoSE: NLG) và Công ty cổ phần Đầu tư Văn Phú – Invest (HoSE: VPI). Cụ thể, Nam Long sẽ chào bán 500 tỷ đồng trái phiếu riêng lẻ, kỳ hạn 5 năm, lãi suất trong 6 tháng đầu 9,6%/năm, các năm sau thả nổi với biên độ 2,5%/năm. Đây là trái phiếu không chuyển đổi, không kèm chứng quyền và có tài sản đảm bảo.

Ở một diễn biến khác, hoạt động đàm phán gia hạn kỳ hạn trái phiếu vẫn diễn ra sôi động. Tính đến ngày 3/10, hơn 50 tổ chức phát hành đã đạt được thỏa thuận gia hạn kỳ hạn trái phiếu với các trái chủ và báo cáo chính thức lên HNX. Tổng giá trị trái phiếu đã được gia hạn kỳ hạn hơn 95,2 nghìn tỉ đồng.

VNDirect kỳ vọng sàn giao dịch trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) riêng lẻ sẽ sôi động và có sự bùng nổ về thanh khoản sau khi toàn bộ các TPDN còn dư nợ được đăng ký và giao dịch qua sàn vào cuối tháng 10/2023, bởi khi ấy theo quy định, toàn bộ TPDN riêng lẻ còn dư nợ sẽ bắt buộc phải đăng ký, lưu ký và phải thực hiện thông qua sàn giao dịch. "Dự kiến sẽ có khoảng 1.600 mã TPDN riêng lẻ được niêm yết và giao dịch trên sàn", ông Nguyễn Bá Khương, Chuyên viên phân tích tại VNDirect, cho hay.

Vẫn cần không gian 'dễ thở' hơn cho trái phiếu 

Thực tế cho thấy, trong khi các doanh nghiệp bất động sản vẫn miệt mài đàm phán gia hạn nợ với các nhà đầu tư thì danh sách chậm thanh toán gốc và lãi trái phiếu vẫn chưa co hẹp lại. Số liệu tổng hợp từ Hiệp hội Thị trường Trái phiếu Việt Nam (VBMA), cho thấy, 33% giá trị trái phiếu sắp đáo hạn từ nay đến cuối năm thuộc nhóm Bất động sản với hơn 29.644 tỷ đồng. Điều này đồng nghĩa với việc, trong 3 tháng còn lại của năm nay, trung bình mỗi tháng doanh nghiệp bất động sản sẽ phải thanh toán 10.000 tỷ đồng trái phiếu. 

Đáng chú ý, giá trị trái phiếu doanh nghiệp mua lại trước hạn năm nay tăng khá mạnh so với cùng kỳ. Trong đó, các công ty cổ phần đại chúng mua lại gần 99 ngàn tỷ đồng tăng gần 61% so với cùng kỳ. Nhóm doanh nghiệp chưa đại chúng mua lại hơn 54 nghìn tỷ đồng, tăng 16%. Nhóm công ty trách nhiệm hữu hạn mua 12,3 ngàn tỷ đồng, tăng 13%.

Các chuyên gia cho rằng, sự sụt giảm nêu trên ứng với những biến động trên thị trường trái phiếu trong 2 năm vừa qua, tình hình năm 2023 cho thấy nhà đầu tư dường như vẫn chưa sẵn sàng quay lại thị trường. Trong khi đó, các giải pháp hiện tại mang tính ngắn hạn, thiên về hỗ trợ cho các tổ chức phát hành sẽ khó có thể ngay lập tức khôi phục được niềm tin của nhà đầu tư.

Đưa giải pháp khôi phục niềm tin thị trường, Chủ tịch HĐQT Fiin Group Nguyễn Quang Thuận nhận định, thị trường TPDN nên được tiếp tục hoàn thiện khung chính sách theo hướng phân luồng với các điều kiện được thiết kế theo các loại hình phát hành và đối tượng nhà đầu tư khác nhau.

"Kênh trái phiếu chào bán đại chúng nên được tập trung phát triển theo hướng minh bạch hơn và thông thoáng hơn. Tôi cho rằng, nên xem xét áp dụng miễn trừ phê duyệt với trái phiếu chào bán ra công chúng của các doanh nghiệp niêm yết tốt như thông lệ một số thị trường trong khu vực", ông Thuận đề xuất.

Đặc biệt, sang năm 2024, giá trị TPDN đáo hạn sẽ lên đến 329.500 tỷ đồng, là năm cao điểm nhất trong 3 năm gần đây (năm 2022 chỉ có 144.500 tỷ đồng, năm 2023 là 271.400 tỷ đồng). Theo đó, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA , cho rằng, rất cần thiết tiếp tục thực hiện đầy đủ các quy định của Nghị định số 08 trong năm 2024. 

Ông Châu nhấn mạnh, để từng bước xây dựng hoàn thiện thị trường TPDN dần tiệm cận với các chuẩn mực quốc tế như việc xác định tư cách nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp thì cần phải có thời gian và thông qua một quá trình chuyển đổi phù hợp. Tuy nhiên, Điều 3 Nghị định số 08 quy định “ngưng hiệu lực thi hành” đối với các quy định của Nghị định số 65 chỉ có hiệu lực đến hết ngày 31/12/2023 đang là cản trở lớn.

"Do vậy, Hiệp hội đề nghị Bộ Tài chính và Thủ tướng Chính phủ xem xét chấp thuận cho gia hạn việc áp dụng Điều 3 Nghị định số 08 đến hết ngày 31/12/2024, để bảo đảm sự phù hợp với tình hình thực tiễn của nước ta hiện nay", Chủ tịch HoREA vừa gửi kiến nghị.