Nhà ở xã hội là gì ?

Để giải quyết nhu cầu nhà ở cho người dân có thu nhập trung bình - thấp - công nhân, viên chức, đồng thời thực hiện chính sách an sinh xã hội của Chính phủ, nhà ở xã hội ra đời.

Đặc điểm chính của nhà ở xã hội: Trước hết là mức giá: Giá  bán, thuê, hoặc thuê mua nhà ở xã hội luôn thấp hơn so với giá thị trường. Không chỉ có giá cả hợp lý, nhà ở xã hội còn được hỗ trợ từ Nhà nước về đất đai, tài chính và chính sách và nhiều chính sách ưu tiên khác. Đồng thời được vay vốn ưu đãi từ ngân hàng.

Nhà ở xã hội tại Việt Nam bao gồm hai loại chính: 1. Nhà ở do Nhà nước giải phóng mặt bằng thường được phát triển trên quỹ đất công. Nhà nước sẽ giải phóng mặt bằng, quy hoạch và giao đất cho chủ đầu tư để xây nhà ở xã hội. 2. Nhà ở do doanh nghiệp tự mua đất: Các doanh nghiệp tự bỏ vốn để mua hoặc thuê đất - có thể đất tư nhân hoặc đất nhà nước giao. Tuy nhiên cả hai loại hình này đều tuân thủ quy định của pháp luật Việt Nam về diện tích, mật độ xây dựng và các điều kiện ưu đãi khác.

Nhà ở xã hội tại đô thị thường là chung cư. Hình thức sở hữu/sử dụng bao gồm bán, cho thuê, hoặc thuê mua (Là việc người thuê mua trả trước một phần giá trị căn nhà, phần còn lại trả hằng tháng trong một thời hạn nhất định. Sau khi thanh toán đủ, người thuê mua sẽ được sở hữu căn nhà).

Chính sách mới về nhà ở xã hội năm 2025  

Năm 2025 là thời điểm các chính sách mới về nhà ở xã hội tiếp tục được hoàn thiện nhằm mở rộng cơ hội cho nhiều người dân hơn. Cụ thể theo Luật Nhà ở 2023 và Nghị định 100/2024/NĐ-CP các quy định có nới lỏng hơn so với trước.  

Mục tiêu và kế hoạch: Trong năm 2025, chính phủ đặt mục tiêu hoàn thành ít nhất 100.000 căn hộ nhà ở xã hội hướng tới việc hoàn thành ít nhất 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội trong giai đoạn 2021-2030. 

Đối tượng: Đối tượng được mua nhà ở xã hội chủ yếu là người lao động, người có thu nhập thấp, người nghèo, viên chức nhà nước và các đối tượng chính sách khác theo quy định của pháp luật.

Cụ thể tại khu vực đô thị là công nhân, người lao động có thu nhập thấp; Công chức, viên chức, sĩ quan quân đội, quân nhân chuyên nghiệp.

Tại khu vực nông thôn cũng là người có thu nhập thấp; Các đối tượng thuộc hộ nghèo, cận nghèo, gia đình chính sách và người có công. Hộ gia đình thuộc vùng thường xuyên bị ảnh hưởng bởi thiên tai, biến đổi khí hậu; 

Điều kiện mua nhà: Không yêu cầu phải có hộ khẩu hoặc KT3 tại địa phương có dự án. Chỉ cần chưa sở hữu nhà tại nơi đó, nếu có thì diện tích bình quân đầu người rơi vào tình trạng dưới mức tối thiểu theo quy định. Về thu nhập: Với người độc thân, không quá 15 triệu đồng/tháng; Với cặp vợ chồng: Tổng thu nhập không vượt quá 30 triệu đồng/tháng. Đặc biệt, người dưới 35 tuổi là một trong những đối tượng được ưu tiên nếu đáp ứng các điều kiện về nhà ở và thu nhập tương tự như trên.

Thủ tục hành chính và cơ chế đặc thù: Các dự án nhà ở xã hội có thể được miễn thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng; Đơn giản hóa và lược bỏ nhiều thủ tục pháp lý phức tạp.

Thành lập quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách để hỗ trợ tài chính cho các dự án nhà ở xã hội, hoạt động không vì lợi nhuận.

Ngoài ra, nhiều ngân hàng tham gia gói tín dụng với lãi suất vay ưu đãi cho vay mua nhà ở xã hội. Thời hạn vay đến 25 năm.  

Bên mua - thuê mua nhà ở xã hội tối thiểu sau 5 năm được bán lại khi thanh toán hết tiền mua – thuê. Tuy nhiên chủ hộ có nhu cầu bán căn hộ, chỉ được bán lại cho đơn vị quản lý nhà ở xã hội đó, hoặc bán cho đối tượng thuộc diện đủ điều kiện mua nhà ở xã hội.

Có nên mua nhà ở xã hội không?

Với việc nới lỏng các chính sách và đơn giản hóa thủ tục mua – thuê nhà ở xã hội bắt đầu từ 2025, đây là cơ hội vàng cho những người có thu nhập thấp muốn có nhà ở ổn định với giá cả vừa túi tiền. 

Tuy nhiên bạn cần hiểu rõ những hạn chế của loại hình nhà ở này. Hạn chế lớn nhất bao gồm chất lượng không cao, tiện ích thấp, vị trí xa trung tâm, mật độ dân cư cao ảnh hưởng đến sự thoải mái và an ninh;  Thủ tục mua bán phức tạp, hạn chế quyền và đối tượng chuyển nhượng… Đồng thời không được thế chấp ngân hàng (ngoại trừ việc dùng để mua chính căn hộ đó).