Trong năm 2022, xuất khẩu nông nghiệp tiếp tục là “điểm sáng” thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Dự báo các mặt hàng trên 3 tỉ USD như gỗ và sản phẩm gỗ, tôm, hạt điều, rau quả, lúa gạo, cao su… tiếp tục đưa xuất khẩu nông, lâm, thủy sản lập kỷ lục mới.

Bà Nguyễn Thị Hương, Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê cho rằng, năm 2022, Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng GDP từ 6-6,5% và có nhiều tín hiệu lạc quan bởi thời gian qua chúng ta đã có sự chuẩn bị rất tốt về nguyên, nhiên vật liệu đầu vào để phục vụ cho sản xuất, xuất khẩu và trong năm nay, nông nghiệp sẽ phát huy nhiều thế mạnh. 

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính cũng kỳ vọng rất cao vai trò của ngành nông nghiệp trong năm 2022 khi "đặt hàng" xuất khẩu đạt trên 50 tỷ USD, bởi trong năm 2021, ngành đã về đích ngoạn mục với 48,6 tỷ USD - là mức cao kỷ lục, vượt 6,6 tỷ USD so với chỉ tiêu được giao, thặng dư thương mại toàn ngành đạt hơn 6,4 tỷ USD, góp phần quan trọng vào xuất siêu của cả nước…

Mục tiêu này càng lạc quan hơn khi ngay từ đầu năm mới, nhiều hợp đồng thương mại xuất khẩu nông sản đã được các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam ký kết thành công. 

Giám đốc kinh doanh Công ty TNHH Sybil Agri Việt Nam Phạm Văn Vũ chia sẻ, đầu năm 2022, công ty đã ký được hợp đồng xuất khẩu 10 tấn hồ tiêu, đồng thời, tiếp tục thương lượng cho 3 hợp đồng xuất khẩu hoa hồi, hỗn hợp sản phẩm hồ tiêu, cơm dừa, hạt điều và cung cấp tiêu nguyên năm, số lượng lên tới 500 tấn tại thị trường Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất với tín hiệu rất khả quan.

Tương tự, ngay đầu năm 2022, Công ty TNHH Liên kết thương mại Toàn Cầu (quận Gò Vấp, thành phố Hồ Chí Minh) đã xuất khẩu 2 container cà phê thương hiệu Meet More đi thị trường châu Âu (EU).

Gần đây nhất, ngày 9/2, ông Nguyễn Duy Thuận, TGĐ Công ty Cổ phần Tập đoàn Lộc Trời, thông tin, Lộc Trời chính thức công bố ký kết hợp tác với các đơn vị cho vay và triển khai thực hiện các kế hoạch sản xuất và mua bán 2 triệu tấn lúa.

“Hiện tại doanh nghiệp đã đạt các chứng nhận an toàn chất lượng của 3 nhóm thị trường chính là Mỹ, EU và Nhật-Hàn Quốc. Chúng tôi đã "chốt" một đơn hàng ở Mỹ với số lượng khá lớn và kéo dài ổn định trong hai năm tới”, ông Thuận cho biết.

Còn theo các tham tán thương mại tại nhiều nước, thị trường, người tiêu dùng châu Âu và châu Mỹ, người dân châu Á cũng dần biết đến và ưa thích các loại nông sản chủ lực của Việt Nam như: Cà phê, trái cây tươi. Điều này cho thấy cơ hội xuất khẩu của mặt hàng này trong năm 2022 vẫn rất lạc quan.

Phân tích về thị trường xuất khẩu nông sản Việt Nam năm 2022, Cục trưởng Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản Nguyễn Quốc Toản cho biết, xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam năm 2022 nhiều lạc quan bởi nhu cầu của thế giới tăng sau dịch Covid-19.

Đơn cử như mặt hàng cao su trong giai đoạn 2022-2024, cao su thế giới có thể bước vào chu kỳ tăng giá khá mạnh do nguồn cung đang giảm dần. Vì thế, xuất khẩu cao su của Việt Nam có thể tiếp tục được hưởng lợi về giá, tổng giá trị kim ngạch xuất khẩu cao su năm 2022 có thể vượt mốc 3,6 tỷ USD.

Ngoài ra, các mặt hàng như rau quả, gỗ và lâm sản, thủy sản… đều dự báo có dư địa tăng trưởng lớn trong xuất khẩu.

Mặc dù đạt được những kết quả tích cực, song Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Lê Minh Hoan cho rằng, giá trị xuất khẩu nông sản của Việt Nam những năm qua tăng cao nhưng thiếu bền vững, còn mang tính tự phát, nghĩa là chủ yếu do sự năng động của doanh nghiệp kết nối với thị trường nước ngoài để đưa hàng sang, chứ chưa có đề án chiến lược cho từng loại thị trường.

"Bước sang năm 2022, toàn ngành nông nghiệp sẽ tập trung thực hiện quyết liệt cơ cấu lại theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững gắn với chuyển đổi mô hình tăng trưởng và xây dựng nông thôn mới nhằm hướng tới xây dựng nền “nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh”, tư lệnh ngành nông nghiệp nói.

Đồng thời, thúc đẩy phát triển sản xuất nông nghiệp quy mô lớn theo chuỗi giá trị, đáp ứng nhu cầu thị trường, ứng dụng công nghệ cao, gắn với bảo quản, chế biến và tiêu thụ sản phẩm đi vào chiều sâu, hiệu quả, bền vững. 

Đưa ra giải pháp xuất khẩu một số mặt hàng chiến lược, Bộ trưởng Lê Minh Hoan cho biết, đối với mặt hàng thuỷ sản, bộ sẽ thực hiện đồng bộ, hiệu quả khuyến nghị Ủy ban châu Âu (EC) đưa ra để rút “thẻ vàng” của EC, hướng tới phát triển thủy sản biển bền vững, hiệu quả. Đối với cà phê, hồ tiêu, hạt điều, cao su, ngành nông nghiệp hỗ trợ các doanh nghiệp đẩy mạnh chế biến sâu để các sản phẩm hấp dẫn thị trường có tiêu chuẩn cao như EU, Mỹ, Nga, Nhật Bản...

Đặc biệt, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn sẽ phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, đẩy nhanh tiến độ đàm phán mở rộng thị trường xuất khẩu sang các nước EU theo FTA Việt Nam - EU.

"Cục sẽ phối hợp chặt chẽ với doanh nghiệp, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong chế biến, xuất khẩu, phân tích thị trường trên cơ sở khoa học để xây dựng chiến lược dài hạn và ngắn hạn trong từng bối cảnh để xuất khẩu nông sản giữ được thế chủ động", Bộ trưởng Lê Minh Hoan cho hay.

Bên cạnh đó, để tạo dư địa cho ngành nông nghiệp tăng trưởng và đột phá, TS. Đặng Kim Sơn, nguyên Viện trưởng Viện Chính sách Chiến lược Phát triển Nông nghiệp Nông thôn, cho rằng, việc làm cần thực hiện ngay trong năm 2022 là thúc đẩy hình thành các vùng chuyên canh quy mô lớn, đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu của các thị trường. 

"Chúng ta cần xây dựng các trung tâm công nghiệp và dịch vụ phục vụ sản xuất nông nghiệp kết nối với hệ thống logistics hoàn chỉnh. Các vùng chuyên canh chiến lược cần được số hóa và áp dụng các tiêu chuẩn đồng bộ", ông Sơn nhấn mạnh.

Cũng theo ông Sơn, tại các vùng này, nông dân được tập hợp trong các hợp tác xã và gắn kết với các doanh nghiệp để hình thành chuỗi giá trị hoàn chỉnh. Nếu chúng ta làm được như vậy sẽ tạo ra sức bật để nông nghiệp vực dậy sau đại dịch và mở ra một hướng phát triển mới cho nông nghiệp Việt Nam trong giai đoạn tới.