Các quỹ ETF theo chỉ số thị trường Việt Nam thu hút vốn mạnh mẽ trong giai đoạn đầu năm 2023, ghi nhận dòng vốn vào ròng xấp xỉ 8.000 tỷ đồng trong quý 1/2023. Tuy nhiên, xu hướng này dần thay đổi về cuối năm.

Việc USD tăng giá trong những tháng gần đây có tác động tiêu cực tới quỹ ETF của các thị trường mới nổi và cận biên như Việt Nam. Sức trụ bất ngờ của nền kinh tế Mỹ đã củng cố kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ giữ lãi suất ở vùng cao trong thời gian dài khiến đồng USD tăng giá mạnh. Việc này sẽ thu hút dòng vốn quay trở lại Mỹ và khiến các quỹ ETF tại thị trường mới nổi và cận biên bị rút ròng.

Cụ thể, các quỹ ETF đã ghi nhận dòng vốn rút ròng khỏi Việt Nam đạt 4.425 tỷ đồng trong riêng quý 3/2023, khiến dòng vốn vào ròng trong 9 tháng của năm 2023 chỉ còn 415 tỷ đồng.

Một nguyên nhân khác dẫn đến việc rút vốn gần đây là do thị trường chứng khoán Việt Nam tăng điểm mạnh kể từ tháng 5, khiến nhà đầu tư có xu hướng chốt lời khi định giá thị trường dần trở nên bớt hấp dẫn hơn.

Kể từ đầu năm 2023, Việt Nam là một trong những thị trường có hiệu suất đầu tư cao nhất thế giới khi có thời điểm trong quý 3/2023, chỉ số VN-Index ghi nhận tăng gần 25% so với đầu năm. Trong đợt rút vốn này, các quỹ FUEVFVND (VN Diamond ETF), Fubon FTSE và E1VFVN30 bị ảnh hưởng nhiều nhất, ghi nhận dòng vốn rút ròng lần lượt là 1.734 tỷ đồng; 1.449 tỷ đồng và 880 tỷ đồng trong quý 3/2023.

Dường như nhà đầu tư không còn ưa thích VN Diamond khi một số cổ phiếu trong rổ này, vốn luôn trong tình trạng hết room ngoại và thường phải giao dịch với giá chênh lệch, đã bắt đầu có room trở lại. Chẳng hạn, MWG đã xuất hiện nhiều room ngoại trong tháng 9 do áp lực bán mạnh của nhà đầu tư nước ngoài.

Bên cạnh đó, số lượng chứng chỉ lưu ký VN Diamond ETF tại Thái Lan đã giảm còn 156,8 triệu đơn vị, giảm 17,2 triệu đơn vị (~439 tỷ đồng) so với mức đỉnh hồi tháng 7 và ở mức thấp nhất kể từ đầu năm đến nay.

HoSE sẽ thực hiện đánh giá định kỳ chỉ số VN Diamond kỳ tháng 10/2023 với những thay đổi về cơ cấu chỉ số. Kết quả sẽ được công bố vào ngày 16/10 và có hiệu lực vào ngày 6/11.

Dựa trên dữ liệu tính đến ngày 29/9, Khối phân tích của VNDirect ước tính HDB sẽ được thêm vào chỉ số do cổ phiếu đáp ứng được yêu cầu quan trọng có 95% tỷ lệ sở hữu nước ngoài. Ngược lại, DHC sẽ bị loại khỏi VN Diamond trong đợt rà soát này do không đạt về chỉ tiêu thanh khoản.

Do nhóm Tài chính vượt giới hạn ngành (40%), rổ chỉ số VN Diamond cần có ít nhất 8 cổ phiếu phi Tài chính. Theo đó, VRE sẽ được thêm vào, trong khi KDH vẫn nằm trong rổ mặc dù cả hai đều không đáp ứng tiêu chí tỷ lệ sở hữu nước ngoài.

Khối phân tích ước tính VN Diamond ETF sẽ mua mạnh VRE (~340 tỷ đồng), ACB (~331tỷ đồng) và MSB (~204 tỷ đồng). Mặt khác, FPT và MBB sẽ bị bán ròng mạnh với giá trị lần lượt là 352 tỷ đồng và 223 tỷ đồng.

Dựa trên dữ liệu giao dịch tháng trước, các cổ phiếu cần số ngày giao dịch nhiều nhất của ETF DCVFM VN Diamond trong kỳ xem xét lần này bao gồm PNJ (3,4ngày), REE (2,9 ngày) và VRE (2,6 ngày).

Để lọt vào rổ VN Diamond, một cổ phiếu phải đáp ứng các điều kiện sau: Vốn hóa thị trường đạt trên 2.000 tỷ đồng với các cổ phiếu thuộc rổ VNAllshare và trên 5.000 tỷ đồng với nhóm còn lại; giới hạn tỷ trọng vốn hóa là 15% đối với cổ phiếu riêng lẻ và 40% cho cổ phiếu cùng ngành; giá trị vốn hóa mà nhà đầu tư nước ngoài còn có thể mua tối đa 500 tỷ đồng.

Hiện tại có ba quỹ ETF đang tham chiếu theo VN Diamond và giao dịch tại HoSE bao gồm FUEVFVND, FUEMAVND và FUEBFVND, với tổng tài sản ước tính khoảng 19.120 tỷ đồng. Trong đó, DCVFM VN Diamond (FUEVFVND) có quy mô lớn nhất với giá trị 18.800 tỷ đồng (tại 8/10).

Rổ chỉ số VN-Diamond Index đóng vai trò quan trọng trong việc là cơ sở tham chiếu cho các quỹ ETF. Do tỷ lệ sở hữu tối đa của nhà đầu tư nước ngoài (room ngoại) tại hầu hết các cổ phiếu thuộc chỉ số VN-Diamond Index đều gần chạm ngưỡng tối đa, nhà đầu tư nước ngoài sẽ rất khó để sở hữu những cổ phiếu hấp dẫn này.