Để tăng thu ngân sách 14.600 tỷ đồng, phải có chính sách ưu đãi hơn cho "đại bàng"

Nêu quan điểm tại phiên thảo luận tại hội trường Quốc hội về dự thảo Nghị quyết áp dụng thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung theo quy định chống xói mòn cơ sở thuế tối thiểu toàn cầu, chiều 20/11,  đại biểu Nguyễn Quang Huân, Đoàn ĐBQH tỉnh Bình Dương, cho rằng, hiện Chính phủ chưa có đánh giá tác động toàn diện khi thực hiện, và nguy cơ các nước thứ ba có thể thu hoàn thuế bổ sung. Đại biểu cho rằng, nếu như chúng ta không kịp thời ban hành Nghị quyết này trong bối cảnh chưa sửa được Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp thì việc ban hành Nghị quyết này là hết sức cần thiết.

"Việc thực hiện Nghị quyết sớm chúng ta sẽ thu được tới 14.600 tỷ đồng tiền thuế, bổ sung được 122 tập đoàn và tránh cạnh tranh không công bằng, ưu đãi quá mức cho các doanh nghiệp cơ sở của các tập đoàn đa quốc gia. Đồng thời cũng là một hình thức giúp cho các nước OECD giữ chân được các nhà sản xuất và tạo công ăn việc làm cho chính nước của họ. Qua đó, Việt Nam cũng thực hiện các nghĩa vụ quốc tế", ông Huân nhấn mạnh và cho rằng, song song với việc ban hành Nghị quyết này, chúng ta cần nhìn trước các rủi ro, có thể thị trường Việt Nam sẽ kém hấp dẫn hơn so với các nhà đầu tư FDI thì chúng ta cần phải có chính sách hỗ trợ bổ sung.

Theo đại biểu Vũ Tiến Lộc, Trung tâm Trọng tài Thương mại Quốc tế, Đoàn ĐBQH TP. Hà Nội, phân tích việc ban hành Nghị quyết này sẽ có tác động rất lớn làm giảm sức hấp dẫn của môi trường đầu tư kinh doanh ở nước ta, đặc biệt là với các nhà đầu tư chiến lược trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt trong thu hút đầu tư nước ngoài như hiện nay.

Để giảm thiểu những tác động bất lợi, ông Lộc nhận định, song song việc ban hành nghị quyết về thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung theo quy định chống xói mòn cơ sở thuế toàn cầu, Quốc hội cũng cần phải ban hành thêm nghị quyết về các chính sách ưu đãi, hỗ trợ.Việc này sẽ đảm bảo duy trì môi trường đầu tư hấp dẫn, đáp ứng cùng một lúc cả hai mục tiêu là thúc đẩy được dòng vốn đầu tư chất lượng cao vào nền kinh tế nước ta mà không vi phạm các cam kết quốc tế, không đi ngược với xu thế hội nhập.

Ông Lộc cho rằng, việc ban hành các chính sách khuyến khích và hỗ trợ đầu tư mới phải dựa trên quan điểm đây không phải là một biện pháp để bù đắp thiệt hại cho các nhà đầu tư, do họ phải nộp thuế bổ sung, vì điều này là vi phạm các nguyên tắc của OECD.

"Chính sách hỗ trợ đầu tư cần bảo đảm một nguyên tắc công bằng với tất cả các doanh nghiệp, không phân biệt đó có thuộc đối tượng phải chịu thuế bổ sung hay không", ông Lộc nhấn mạnh.

Để tiếp tục thu hút các nhà đầu tư nước ngoài vào Việt Nam, đại biểu Trần Hoàng Ngân, ĐBQH TP.HCM đề xuất, bên cạnh việc ban hành chính sách nhằm thu hút đầu tư cần tiếp tục đầu tư nâng cao hệ thống hạ tầng kết cấu hạ tầng kinh tế xã hội quốc gia, hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực hay tháo gỡ khó khăn về thủ tục hành chính cho các nhà đầu tư nước ngoài.

"Việc đầu tư nhiều nữa cho hạ tầng về giao thông góp phần giảm chi phí logistics, chi phí sản xuất kinh doanh cho doanh nghiệp. Ngoài ra, vấn đề thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao hay việc thực hiện các thủ tục hành chính cũng là điều mà các doanh nghiệp đầu tư nước ngoài rất lo ngại", ông Ngân cho biết, và nhận định, cần xem xét có chính sách ưu đãi nhất là vấn đề về hỗ trợ tài chính trực tiếp như nội dung được đề cập trong nghị quyết 98 của TP.HCM với 3 ưu đãi, có thể cho phép áp dụng các ưu đãi này trên toàn quốc.

'Chắc chắn các công ty xuyên quốc gia muốn nộp thuế tại Việt Nam'

Về ý kiến của nhiều đại biểu Quốc hội lo ngại các công ty xuyên quốc gia (TNCs) có thể nộp thuế tại nước ngoài thay vì chấp nhận nộp thuế ở Việt Nam, Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc khẳng định: Nếu họ trả thuế ở nước mẹ, quy trình rà soát thuế tại Việt Nam và các nước cũng rất phức tạp, thậm chí mất thêm chi phí. Chính vì vậy, chắc chắn TNCs muốn nộp thuế tại Việt Nam vì chi phí thấp hơn và có thể ngành Thuế sẽ hỗ trợ doanh nghiệp để giảm bớt các thủ tục, khâu trung gian nhằm giúp họ thuận lợi kinh doanh.

Về băn khoăn các doanh nghiệp sẽ khởi kiện khi Việt Nam áp sắc thuế tối thiểu toàn cầu 15%, Bộ trưởng Tài chính cho biết, khi Quốc hội ban hành nghị quyết, Bộ Tài chính sẽ làm việc với 122 doanh nghiệp thuộc diện chịu thuế để "chuẩn bị tinh thần".

"Tôi nghĩ rằng việc dẫn đến khiếu kiện là rất ít khả năng. Vì ở đây nếu doanh nghiệp không đóng thuế tại Việt Nam thì cũng phải đóng thuế tại nước ngoài. Mà đóng thuế nước ngoài thì phức tạp hơn rất nhiều vì cơ quan thuế nước ngoài cũng phải sang Việt Nam thu thuế…", ông Phớc nhận định.

Liên quan đến chính sách ưu đãi đầu tư mới song hành cùng việc bổ sung thuế tối thiểu toàn cầu, Bộ trưởng Bộ Tài chính cho biết, Chính phủ đã phân công cho Bộ KH&ĐT và bộ này đã báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội. "Ủy ban Thường vụ Quốc hội đang yêu cầu chỉnh sửa lại trong thời gian rất ngắn ban hành đảm bảo quyền lợi cho nhà đầu tư".