Kể từ ngày 29/8, việc chính quyền Mỹ chính thức chấm dứt chính sách miễn thuế "de minimis" đối với các kiện hàng giá trị thấp (dưới 800 USD) đã đẩy các doanh nghiệp nhỏ, các gã khổng lồ thương mại điện tử và người tiêu dùng Mỹ vào một kỷ nguyên mới đầy bất ổn, với hệ quả trực tiếp là một làn sóng đình chỉ vận chuyển và hủy đơn hàng trên diện rộng.

"De minimis" - Trụ cột thầm lặng của đế chế bán lẻ giá rẻ

Trong nhiều năm, quy định "de minimis" là một ngoại lệ ít được biết đến nhưng đóng vai trò xương sống cho sự bùng nổ của thương mại điện tử xuyên biên giới. Nó cho phép các kiện hàng có giá trị dưới 800 USD được nhập khẩu vào Mỹ mà không phải chịu thuế quan hay các thủ tục hải quan phức tạp.

Đây chính là "lỗ hổng vàng" đã giúp các nền tảng như Shein và Temu xây dựng nên đế chế thời trang nhanh của mình, vận chuyển hàng triệu gói hàng giá rẻ trực tiếp từ các nhà máy ở châu Á đến tay người tiêu dùng Mỹ. Theo dữ liệu được Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ công bố, trong tài khóa 2024, gần một tỷ kiện hàng giá rẻ từ Trung Quốc đã vào Mỹ theo cơ chế này.

Bà Irina Vaysfeld, chuyên gia từ công ty kiểm toán KPMG, nhấn mạnh trên báo chí quốc tế: "Toàn bộ chuỗi cung ứng hiện nay được xây dựng xoay quanh de minimis. Giờ đây, mọi thứ buộc phải thay đổi".

Vì sao "đặc quyền" bị xóa bỏ?

Quyết định chấm dứt "de minimis" đến từ áp lực mạnh mẽ của các nhà sản xuất và công đoàn dệt may trong nước, những người cho rằng đây là một "đường ống dẫn" hàng hóa giá rẻ, được trợ cấp và cạnh tranh không công bằng với hàng hóa Mỹ.

Bên cạnh đó, chính quyền Mỹ cũng lo ngại về việc chính sách này bị lợi dụng để tuồn hàng giả, hàng cấm và đặc biệt là ma túy.

Trong một tuyên bố được truyền thông đăng tải, cựu cố vấn thương mại Peter Navarro khẳng định, việc xóa bỏ quy định này không chỉ giúp bảo vệ sinh mạng người dân Mỹ mà còn có thể mang về cho ngân sách quốc gia khoản thu thuế lên tới 10 tỷ USD mỗi năm.

Hiệu ứng domino: Đình chỉ vận chuyển và hủy đơn hàng

Hậu quả của quyết định này diễn ra gần như tức thời. Một loạt đơn vị chuyển phát và dịch vụ bưu chính quốc tế đã thông báo tạm dừng nhận các đơn hàng lẻ gửi tới Mỹ. Lý do rất đơn giản: quy định mới đã chuyển gánh nặng tính toán, thu và nộp thuế quan từ cơ quan hải quan sang chính các đơn vị vận chuyển. Đây là một cơn ác mộng về logistics và chi phí mà hầu hết các hệ thống bưu chính nước ngoài không được thiết kế để xử lý.

Đây chính là nguồn cơn của làn sóng hủy đơn hàng mà người Mỹ đang đối mặt: Nhiều doanh nghiệp nhỏ ở nước ngoài, sau khi nhận đơn của khách Mỹ, giờ đây phát hiện ra rằng không còn đơn vị vận chuyển nào nhận hàng của họ và buộc phải liên hệ với khách hàng để hủy đơn, hoàn tiền.

Những người tiêu dùng đã đặt hàng trước ngày 29/8 có thể sẽ nhận được "trái đắng" khi kiện hàng đến nơi. Họ sẽ đối mặt với một hóa đơn thuế bất ngờ, có thể làm tăng giá trị món hàng lên đáng kể. Theo phân tích của đài CBS News, một đôi dép đi trong nhà giá 30 USD có thể bị đội giá lên 44,37 USD (tăng 51%).

Đối mặt với "cú sốc giá" này, nhiều người mua sẽ chọn cách từ chối nhận hàng, đồng nghĩa với việc đơn hàng bị hủy.

"Hiện tại, mọi diễn đàn doanh nghiệp nhỏ đều hỗn loạn. Đây giống như một thảm họa mà chẳng ai được lợi", một họa sĩ người Anh chuyên bán hàng sang Mỹ bình luận trên một diễn đàn kinh doanh trực tuyến.

Sự thay đổi này là một đòn giáng mạnh vào các doanh nghiệp nhỏ và vừa trên toàn thế giới vốn phụ thuộc vào thị trường Mỹ. Tuy nhiên, theo các nhà phân tích, nó cũng có thể mang lại lợi thế cho các nhà bán lẻ khổng lồ nội địa như Amazon và Walmart, khi người tiêu dùng có xu hướng tìm đến họ để có được mức giá và thời gian giao hàng dễ đoán hơn.

Kỷ nguyên của những món hàng siêu rẻ được vận chuyển miễn thuế từ bên kia địa cầu đến trước cửa nhà người Mỹ dường như đã chính thức khép lại.