Theo đó, dự án có tổng chiều dài tuyến khoảng 1.541 km; điểm đầu tại ga Ngọc Hồi (Thủ đô Hà Nội), điểm cuối tại ga Thủ Thiêm (Thành phố Hồ Chí Minh), đi qua địa phận 20 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương gồm: Thủ đô Hà Nội, Hà Nam, Nam Định, Ninh Bình, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Huế, Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên, Khánh Hòa, Ninh Thuận, Bình Thuận, Đồng Nai, TP.HCM.

Về quy mô, nghị quyết xác định đầu tư mới toàn tuyến đường đôi khổ 1.435 mm, tốc độ thiết kế 350km/h, tải trọng 22,5 tấn/trục; 23 ga hành khách, 5 ga hàng hóa; phương tiện, thiết bị; đường sắt tốc độ cao vận chuyển hành khách, đáp ứng yêu cầu lưỡng dụng phục vụ quốc phòng, an ninh, có thể vận tải hàng hóa khi cần thiết. Hình thức đầu tư được xác định là đầu tư công.

Sơ bộ tổng nhu cầu sử dụng đất của dự án khoảng 10.827 ha, số dân tái định cư khoảng 120.836 người. Sơ bộ tổng mức đầu tư của Dự án là 1.713.548 tỷ đồng. Nguồn vốn ngân sách nhà nước bố trí trong các kỳ kế hoạch đầu tư công trung hạn và nguồn vốn hợp pháp khác. Về tiến độ thực hiện, nghị quyết yêu cầu lập báo cáo nghiên cứu khả thi từ năm 2025, phấn đấu cơ bản hoàn thành dự án năm 2035.

Nghị quyết nêu rõ, để triển khai dự án, Quốc hội cũng đồng ý dự án được áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt. Cụ thể, trong quá trình thực hiện dự án, Thủ tướng Chính phủ được quyết định phát hành trái phiếu Chính phủ để bổ sung dự toán và kế hoạch đầu tư hằng năm cho Dự án trong trường hợp dự toán ngân sách nhà nước bố trí hằng năm không đáp ứng tiến độ;

Chính phủ cũng được huy động vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA), vốn vay ưu đãi nước ngoài để thực hiện dự án và không phải lập Đề xuất dự án sử dụng vốn ODA, vốn vay ưu đãi nước ngoài; áp dụng theo quy định của nhà tài trợ nước ngoài trong trường hợp pháp luật Việt Nam chưa có quy định hoặc đã có quy định nhưng khác với quy định của nhà tài trợ nước ngoài;

Cùng với đó sử dụng nguồn tăng thu, tiết kiệm chi ngân sách trung ương hằng năm (nếu có) và các nguồn vốn hợp pháp khác cho Dự án trong trường hợp dự toán ngân sách nhà nước bố trí hàng năm không đáp ứng tiến độ. Việc sử dụng nguồn tăng thu, tiết kiệm chi không phải thực hiện theo thứ tự ưu tiên theo quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước.

Dự án được bố trí vốn qua các kỳ kế hoạch đầu tư công trung hạn, mức vốn bố trí mỗi kỳ kế hoạch đầu tư công trung hạn phù hợp với tiến độ thực hiện dự án và không giới hạn phần vốn chuyển tiếp của dự án sang kỳ kế hoạch đầu tư công trung hạn tiếp theo. Thủ tướng Chính phủ quyết định điều chỉnh kế hoạch đầu tư công trung hạn và hằng năm vốn ngân sách trung ương giữa các Bộ, cơ quan trung ương và địa phương để bố trí vốn cho dự án.

Dự án không phải thực hiện việc thẩm định khả năng cân đối vốn theo quy định của Luật Đầu tư công.

Sau khi dự án được thông qua, đại biểu Hồ Thị Minh (đoàn ĐBQH Quảng Trị) bày tỏ, đây là dự án mang tầm vóc thế kỷ của đất nước và Quảng Trị có vinh dự khi là một trong 20 địa phương dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đi qua.

Theo đại biểu, thiết kế đường sắt tốc độ cao về cơ bản ít tốn diện tích đất hơn là đường bộ, nhưng không vì thế mà công việc giải phóng mặt bằng sẽ dễ dàng. Do đó, cần phải có sự quyết tâm chính trị của các địa phương mà dự án đi qua.

Bà Minh cho biết, lãnh đạo tỉnh đã cam kết với trung ương sẽ quyết tâm cao nhất trong công tác phối hợp thực hiện dự án, đặc biệt là khâu giải phóng mặt bằng. Bà kỳ vọng, với quyết tâm chính trị của địa phương và trung ương, đặc biệt là những cơ chế, chính sách đặc thù được Quốc hội cho phép áp dụng, dự án này sẽ rút ngắn thời gian triển khai từ 10 năm xuống 7 năm.

Đại biểu Quốc hội Mai Văn Hải, Ủy viên Ủy ban Kinh tế của Quốc hội nhận định, việc đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng đường sắt tốc độ cao sẽ tạo ra rất nhiều cơ hội phát triển, vừa thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, giải quyết việc làm trong ngắn hạn cũng như vừa tạo không gian phát triển mới trong dài hạn.

Trong thời gian qua, việc triển khai một số dự án trọng điểm quốc gia đã thể hiện sự quyết tâm chính trị rất lớn, trong đó có việc quyết tâm xây dựng đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam đồng bộ, hiện đại mang tầm quốc tế. Theo ông Hải, điều này rất cần thiết và khả thi trong giai đoạn hiện nay.