Môi trường kinh doanh tốt nhưng ít nhà đầu tư biết đến

Khai mạc Diễn đàn quốc tế Thương hiệu quốc gia Việt Nam 2023 sáng 20/4, Thứ trưởng Bộ Công thương Trần Quốc Khánh nhấn mạnh Việt Nam là Thương hiệu quốc gia có tốc độ tăng trưởng giá trị nhanh nhất thế giới trong giai đoạn 2020-2022.

Theo Brand Finance, giá trị Thương hiệu quốc gia Việt Nam tăng dần qua các năm từ mức 319 tỷ USD năm 2020, lên 388 tỷ USD năm 2021 và đạt 431 tỷ USD năm 2022.

Năm 2018, có 14 doanh nghiệp Thương hiệu quốc gia Việt Nam nằm trong Top 50 Thương hiệu giá trị nhất Việt Nam, chiếm 28%. Con số này hiện đã tăng lên 21, chiếm 42%.

“Các doanh nghiệp đã tăng cường đầu tư vào giá trị thương hiệu để bắt kịp xu thế toàn cầu, coi đây là “chìa khóa” giúp tăng giá trị sản phẩm, giá trị doanh nghiệp. Thương hiệu doanh nghiệp tăng trưởng góp phần đáng kể trong việc gia tăng giá trị Thương hiệu quốc gia Việt Nam”, Thứ trưởng Trần Quốc Khánh chia sẻ.

Nhấn mạnh về tầm quan trọng của thương hiệu, ông Alex Haigh, Giám đốc Điều hành Brand Finance khu vực châu Á – Thái Bình Dương cho rằng xây dựng thương hiệu và hình ảnh quốc gia Việt Nam là “sức mạnh mềm” giúp Việt Nam phát triển. Trong khu vực, dù Việt Nam được xếp ở tầm trung về kinh tế và sự ổn định, nhưng tiềm năng phát triển kinh tế được đánh giá rất cao, ngang bằng với Singapore.

Do vậy, để “sức mạnh mềm” tiếp tục phát huy, theo ông Alex, Việt Nam cần phải tạo được một câu chuyện hấp dẫn và lời hứa, để tạo sự thân thuộc, tin tưởng với thương hiệu. Muốn vậy, cần đầu tư tạo ra hệ sinh thái với các trụ cột như môi trường kinh doanh, thương mại, ngoại giao, văn hóa, di sản, văn hóa và giáo dục…

“Thực tế chúng tôi nhận thấy môi trường kinh doanh tại Việt Nam rất thuận lợi. Người dân, quốc gia Việt Nam có tinh thần khởi nghiệp rất mạnh mẽ. Điều đó thuận lợi nhưng không nhiều nhà đầu tư biết đến. Vì vậy, cần tập trung xây dựng hình ảnh Việt Nam là nơi có môi trường kinh doanh dễ tiếp cận với các doanh nghiệp quốc tế”, ông Alex Haigh nói.

Mặt khác, đại diện của Brand Finance cũng phân tích, Top 10 thương hiệu doanh nghiệp giá trị nhất Việt Nam hiện vẫn chỉ tập trung trong nước chưa thoát khỏi vùng an toàn để vươn ra tầm quốc tế. Trong khi thế mạnh của Việt Nam là sản xuất chế tạo, cần coi đây là yếu tố then chốt để xây dựng hình ảnh và thương hiệu quốc gia Việt Nam.

Khả năng “ra biển lớn” của thương hiệu Việt vẫn hạn chế

Việt Nam hiện đã tham gia 15 Hiệp định thương mại tự do (FTA) đa phương và song phương, để hội nhập kinh tế khu vực và quốc tế. Trong đó, có nhiều FTA với quan trọng như CPTPP, EVFTA, RCEP giúp mở ra con đường thuận lợi hơn đến các thị trường lớn như EU, châu Á – Thái Bình Dương...

Theo ông Trần Lê Hồng, Phó Cục trưởng, Cục Sở hữu trí tuệ, Bộ Khoa học và Công nghệ, khi hội nhập quốc tế, các doanh nghiệp, thương hiệu Việt còn rất yếu trong vấn đề đảm bảo sở hữu trí tuệ và bảo hộ nhãn hiệu tại nước ngoài.

Thực tế, Việt Nam đã có tới 48.000 nhãn hiệu đăng ký trong nước, nhưng chưa đến 300 nhãn hiệu đăng ký ở nước ngoài. Con số khiêm tốn này cho thấy khả năng hoạt động của doanh nghiệp Việt Nam trong môi trường kinh doanh quốc tế còn rất hạn chế.

“Những doanh nghiệp đăng ký thành công nhãn hiệu trong nước và nước ngoài đã khẳng định được thương hiệu trong môi trường cạnh tranh khốc liệt. Do đó, doanh nghiệp cần hiểu rõ tầm quan trọng và có cách tiếp cận chuyên nghiệp trong việc bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, đặc biệt là ở nước ngoài”, ông Hồng nhấn mạnh.

Bà Đặng Thuý Hà, Giám đốc khu vực miền Bắc NielsenIQ Việt Nam cho biết khách hàng đưa ra quyết định mua sắm dựa vào thương hiệu và sẽ chi tiền nhiều hơn cho các thương hiệu họ yêu thích. Vì vậy, xây dựng một thương hiệu mạnh giúp doanh nghiệp tăng thị phần từ việc tăng dấu ấn sản phẩm. Đặc biệt, nhiều nhà đầu tư chia sẻ rằng nhận diện thương hiệu là yếu tố quan trọng trong các quyết định đầu tư của họ.

Đại diện NielsenIQ Việt Nam khuyến nghị doanh nghiệp cần kết nối và tạo thiện cảm với khách hàng bằng việc “thấu cảm”, thông qua những hành động vì xã hội và phát triển bền vững. Cần truyền thông cho cả khách hàng bên ngoài và bên trong (nhân viên) đều hiểu đúng vị thế của thương hiệu, sứ mệnh của thương hiệu để gia tăng sự tin yêu và trung thành với thương hiệu.

Hiện kinh tế thế giới và nhu cầu người tiêu dùng đã có sự thay đổi sau đại dịch. Trong đó, tăng trưởng xanh được xem là chìa khóa giúp kinh tế thế giới và Việt Nam phục hồi, phát triển bền vững. Do vậy, ông Hoàng Minh Chiến, Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến Thương mại (Bộ Công Thương) khuyến nghị doanh nghiệp phải chú trọng chuyển dịch sản xuất, dịch vụ theo hướng “xanh”. Bởi đây sẽ là một trong những lợi thế để doanh nghiệp quảng bá, nâng cao giá trị thương hiệu. Đặc biệt, sản xuất xanh còn là yêu cầu của nhiều thị trường lớn trên thế giới, nhất là các thị trường có FTA với Việt Nam.

“Các doanh nghiệp xanh sẽ có nhiều cơ hội xuất khẩu hàng hoá, mở rộng thị phần, phát triển ổn định tại các thị trường khó tính như Mỹ, châu Âu, Nhật Bản. Với yêu cầu trên, doanh nghiệp cần tiến tới tạm dừng sản xuất sản phẩm có phát thải lớn, ô nhiễm môi trường và thay thế bằng các dòng sản phẩm thân thiện, tiết kiệm năng lượng”, ông Hoàng Minh Chiến nhấn mạnh