Áp lực tăng trưởng tín dụng của các nhà băng

Tăng trưởng tín dụng của nền kinh tế trong nửa đầu năm nay tương đối thấp. Theo số liệu của Ngân hàng Nhà nước (NHNN), tín dụng 2 tháng đầu năm của ngành ngân hàng tăng trưởng âm và chỉ bắt đầu tăng trưởng từ quý 2/2024.    

Chia sẻ tại Hội nghị tín dụng mới đây, ông Nguyễn Thanh Tùng, tổng giám đốc Vietcombank, cho hay tăng trưởng tín dụng tại Vietcombank đến hết tháng 6 mới chỉ tăng 2,4% so với cuối năm 2023. Nguyên nhân tăng trưởng tín dụng chậm là do tình hình kinh tế thế giới, đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu dẫn đến nhu cầu mua hàng trên toàn cầu sụt giảm. Qua đó, nhu cầu tín dụng của nhóm khách hàng FDI, doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu… bị ảnh hưởng.

Bên cạnh đó, dư nợ tiêu dùng cho vay bất động sản chiếm phần lớn. Thời gian qua, khó khăn về pháp lý, cung bất động sản ra thị trường hạn chế, thu nhập người dân bị giảm... dẫn đến người dân e dè trong việc đầu tư mua sắm.  

Ông Trịnh Bằng Vũ, Trưởng khối khách hàng cá nhân Ngân hàng Shinhan Việt Nam nhận định, một số yếu tố vĩ mô quan trọng có ảnh hưởng đến ngành ngân hàng như các chỉ số lạm phát, tỷ giá, tăng trưởng GDP… của nền kinh tế vẫn còn nhiều biến động khó lường làm cho việc duy trì mức lãi suất thấp như hiện nay hoặc tiếp tục giảm trong thời gian tới sẽ rất khó khăn.  

"6 tháng đầu năm nay, lãi suất cho vay bình quân trên thị trường đã rất thấp so với các giai đoạn trước, nhưng tăng trưởng toàn hệ thống mới đạt gần 5%. Trong bối cảnh đó, ngân hàng nào có mức tăng trưởng tín dụng thấp trong 6 tháng đầu năm sẽ muốn đẩy mạnh trong các tháng còn lại, và có thể ngược lại với các ngân hàng có mức tăng trưởng nhanh hơn", ông Vũ nhận định.   

Nhìn vào tốc độ tăng trưởng tín dụng hiện nay, bà Bùi Thị Thao Ly, Giám đốc phân tích CTCK Shinhan Việt Nam (SSV) nhìn nhận, nếu muốn đạt được mục tiêu tăng trưởng tín dụng 15% cho cả năm 2024, trong nửa cuối năm sẽ phải đẩy mạnh tăng trưởng tín dụng. Tuy nhiên, việc đẩy mạnh tín dụng trong bối cảnh thị trường bất động sản còn nhiều khó khăn cũng là vấn đề lớn.

Bà Ly nhận định, việc giảm lãi suất là điều các ngân hàng có thể sẽ cân nhắc trong nửa cuối năm, dù hiện nay áp lực tăng lãi suất huy động đang rất cao. Trong tháng 6 vừa qua, gần như các ngân hàng thương mại đều đồng loạt tăng lãi suất tiền gửi, tuy nhiên chỉ tăng nhẹ ở mức 0.5%.

"So với thời điểm cuối năm 2023, lãi suất cho vay bình quân trên thị trường giảm khoảng 1%. Nếu lãi suất cho vay giảm được như vậy trong nửa cuối năm, sẽ là động lực thúc đẩy tăng trưởng tín dụng trong bối cảnh nền kinh tế nói chung và thị trường bất động sản nói riêng còn khó khăn", vị chuyên gia nêu quan điểm.

Thêm cơ hội khơi thông dòng tiền 

Thông tin từ Tổng cục Thống kê, lĩnh vực sản xuất có những tín hiệu phục hồi khi chỉ số sản xuất công nghiệp 6 tháng qua ước tăng 7,54% so với cùng kỳ năm 2023, riêng ngành chế biến chế tạo tăng 8,67%. Về xuất nhập khẩu, trong nửa đầu năm, trị giá xuất khẩu đạt 190,73 tỷ USD, tăng 14,9% (tương ứng tăng 24,74 tỷ USD), trị giá nhập khẩu đạt 178,88 tỷ USD, tăng 17,3% (tương ứng tăng 26,34 tỷ USD).

“Những số liệu trên cho thấy dấu hiệu phục hồi của các ngành sản xuất, đồng thời mở ra tín hiệu tích cực đối với khả năng hấp thụ vốn của doanh nghiệp,” chuyên gia kinh tế Nguyễn Trí Hiếu nhận xét.

Đáng chú ý, tại báo cáo ngành ngân hàng mới công bố, Chứng khoán Vietcombank (VCBS) kỳ vọng nhu cầu tín dụng sẽ tăng tốc trong nửa cuối năm 2024 khi thị trường bất động sản hồi phục rõ nét hơn. Các quy định mới liên quan tới bất động sản quan trọng đã được thông qua, dù chưa đến thời điểm áp dụng tuy nhiên đã hỗ trợ tâm lý thị trường, từ đó kéo theo tăng trưởng tín dụng các phân khúc cho vay doanh nghiệp bất động sản, xây dựng, cho vay mua nhà. 

"Hiện nay, tín dụng tiêu dùng bất động sản chiếm hơn 62% tổng dư nợ tín dụng bất động sản toàn hệ thống. Tại nhóm các ngân hàng lớn, con số này lên tới 70-80%. Do đó, cầu vay mua nhà tăng sẽ "cứu" tín dụng bất động sản nói riêng cũng như tín dụng nói chung của ngân hàng tăng theo", VCBS nhận định.  

Rủi ro thanh khoản của các doanh nghiệp bất động sản đã giảm bớt khi nhiều doanh nghiệp chủ động mua lại trước hạn trái phiếu doanh nghiệp và cơ cấu lại nợ. Đặc biệt, tín dụng bất động sản đang có thêm cơ hội để khởi sắc khi ngày 15/7, Vụ Dự báo, Thống kê, NHNN vừa công bố kết quả cuộc “Điều tra xu hướng tín dụng của các tổ chức tín dụng”, trong đó nhấn mạnh, xu hướng "thắt chặt" cho vay đầu tư kinh doanh bất động sản sẽ được thu hẹp hơn so với 6 tháng đầu năm 2024.  

Thực tế, bất động sản vẫn là kênh đẩy vốn quan trọng nhất hiện nay của các ngân hàng, nhất là phân khúc nhà ở giá rẻ. Tuy nhiên, phân khúc nhà ở xã hội vẫn đang đối mặt với những rào cản quy định về đối tượng, thủ tục…, khiến người có khả năng mua nhà không mua được nhà, còn người nằm trong đối tượng mua loại hình này lại không có khả năng thanh toán.

"Các tổ chức tín dụng dự kiến nới lỏng điều kiện cho vay với khách hàng cá nhân theo hướng tập trung thu hẹp chênh lệch giữa lãi suất cho vay và chi phí vốn bình quân đối với lĩnh vực cho vay tiêu dùng, vay mua bất động sản để ở nhằm kích cầu tín dụng...", Vụ Dự báo thông tin. 

Cùng với đó, NHNN tuyên bố sẽ "mạnh tay" với những ngân hàng tăng trưởng thấp. Cụ thể, NHNN cho biết sẽ rà soát lại khả năng tăng trưởng tín dụng của từng ngân hàng và điều hòa trong toàn hệ thống. Từ đó chuyển room tín dụng từ ngân hàng không có nhu cầu sang các ngân hàng có khả năng tăng trưởng để chủ động tạo điều kiện cho những ngân hàng có khả năng phát triển tín dụng trong thời gian tới.