Hiệp hội chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) dẫn số liệu của Hải quan cho biết: Năm 2021, Anh đứng thứ 5 trong số các thị trường đơn lẻ nhập khẩu thủy sản Việt Nam, chiếm 3,6%, với giá trị 316 triệu USD, giảm 8,3%. Việt Nam đang là nguồn cung cấp thuỷ sản lớn thứ 4 cho thị trường Anh, chiếm 7% thị phần, đứng sau Na Uy và Iceland – 2 quốc gia có thế mạnh về cung cấp cá thịt trắng.

Sau 1 năm Việt Nam và Anh ký hiệp định thương mại tự do UKVFTA, xuất khẩu thuỷ sản Việt Nam không có sự đột phá vì các cơ chế ưu đãi thuế quan cũng như các quy định, thủ tục liên quan xuất khẩu sang thị trường này là sự tiếp nối của hiệp định EVFTA ký và thực hiện từ tháng 8/2020.

Nguyên nhân chính dẫn đến xuất khẩu sang Anh giảm trong năm 2021 là vì dịch Covid-19 khiến cho cước vận tải biển tăng cao. Nhất là trong quý III, Anh là một trong số các thị trường bị giảm mạnh nhập khẩu từ Việt Nam với gần 30%. Năm 2021, xuất khẩu tôm chiếm vị trí chủ lực 74% giá trị thủy sản sang Anh, nhưng cũng bị giảm 3,5%. Ngoài yếu tố chi phí vận chuyển tăng, tôm Việt Nam cũng bị áp lực cạnh tranh khốc liệt với tôm Ấn Độ tại thị trường Anh vì giá tôm Ấn Độ thấp hơn, nhất là tôm cỡ nhỏ phù hợp bán lẻ trong bối cảnh Covid.

Cũng vì lý do trên, xuất khẩu cá tra, cá ngừ và các loại hải sản khác sang Anh trong năm 2021 đều giảm từ 20 -26% so với năm 2020.

Tuy nhiên, bước sang năm 2022, từ tháng 1, xuất khẩu thuỷ sản sang thị trường này đã hồi phục mạnh mẽ, tăng 45%, sang tháng 2 tiếp tục tăng 25% so với cùng kỳ năm trước.

Hai tháng đầu năm nay, riêng tôm chân trắng chiếm 69% giá trị xuất khẩu thuỷ sản sang Anh với 30,4 triệu USD, tăng 54%. Tôm sú chỉ chiếm 2,7% nhưng so với cùng kỳ năm trước tăng gấp 6 lần cho thấy tín hiệu rất lạc quan đối với mặt hàng này tại thị trường Anh.

Cá tra chiếm 16,4% xuất khẩu sang Anh với 7,2 triệu USD, tăng nhẹ 4%. Sau khi tăng 20% trong tháng 1, xuất khẩu cá tra sang Anh trong tháng 2 lại giảm 16% so với tháng 2/2021.

Xuất khẩu cá ngừ và các loại cá biển khác sang Anh tiếp tục giảm trong 2 tháng qua, giảm lần lượt 44% và 24% so với cùng kỳ năm trước. 

Hai tháng đầu năm 2021, có 47 doanh nghiệp Việt xuất khẩu thuỷ sản sang thị trường Anh. Một số doanh nghiệp đứng đầu về kim ngạch xuất khẩu thuỷ sản sang thị trường này gồm Công ty CP thuỷ sản Thông Thuận – Cam Ranh, Công ty CP Chế biến Thuỷ sản Tài Kim Anh, Công ty CP Vĩnh Hoàn…Top 3 công ty này chiếm gần 30% doanh số xuất khẩu sang Anh.

Trước tình hình xung đột Nga – Ukraine, hệ thống bán lẻ tại Anh đã có động thái tẩy chay sản phẩm thuỷ sản từ Nga. Các siêu thị bán lẻ Asda và Wm Morrison đang loại bỏ một số sản phẩm cá của Nga khỏi kệ bán hàng. Một số dòng cá nguyên con đang bị loại bỏ như cá hồi hồng đông lạnh và sản phẩm thăn cá tuyết tươi....

Nga nằm trong top 11 nhà cung cấp cá thịt trắng cho thị trường Anh, nên phản ứng tẩy chay hàng Nga của người Anh có thể là cơ hội cho doanh nghiệp cá tra Việt Nam tăng thị phần trong những tháng tới. Việt Nam là nguồn cung cá thịt trắng lớn thứ 6 tại Anh, chiếm 6% thị phần trong năm 2021.