Theo báo cáo của công ty xử lý thanh toán và ngân hàng có trụ sở tại Hoa Kỳ, Fidelity National Information Services (FIS), trong tổng giá trị giao dịch trực tiếp của châu Á năm 2022, tỷ lệ sử dụng tiền mặt cao nhất ở Thái Lan, đạt mức 56%, tiếp theo là Nhật Bản với con số 51% và Việt Nam ở mức 47%.

Mỗi năm, FIS tung ra báo cáo theo dõi xu hướng giao dịch khi mua bán qua mạng và trực tiếp khắp 40 quốc gia và nền kinh tế khác nhau.

Tại Thái Lan, mặc dù nước này đã đạt nhiều bước tiến tăng cường dân số sử dụng ngân hàng trong các năm qua, nhưng tỷ lệ người tiêu dùng thanh toán bằng thẻ còn thấp. "Thông thường, tỷ lệ người tiêu dùng không sử dụng ngân hàng cao có nghĩa là ứng dụng thanh toán bằng thẻ vẫn chưa xâm nhập đáng kể”, theo ghi chú trong bản báo cáo của FIS.

Trong giao dịch trực tiếp tại Thái Lan, tỷ lệ sử dụng ứng dụng ví tiền điện tử đứng sau tiền mặt, ở mức 23%, trong khi mức sử dụng thẻ tín dụng và thẻ ghi nợ chỉ đạt 11% và 7%.

Theo định nghĩa của FIS, ứng dụng ví tiền tệ điện tử là các loại ứng dụng di động lưu trữ bảo mật thông tin thanh toán, cho phép người dùng chi trả qua mạng hay trực tiếp. Các loại ví điện tử này có thể nhận lưu trữ giá trị nhận vào từ tiền mặt, thẻ tín dụng hay thẻ ghi nợ, gửi tiền từ ngân hàng hay từ các dịch vụ thanh toán của các nhà cung cấp mạng di động.

Tại Nhật Bản, nơi có một nền kinh tế mạnh mẽ và dân số già cỗi, tiền mặt vẫn được sử dụng rộng rãi. Lý do chủ đạo là một hệ thống ATM trải rộng khắp nơi cùng phí giao dịch qua thẻ tín dụng cao, khiến các loại hình kinh doanh cỡ nhỏ ngại sử dụng phương thức thanh toán không tiền mặt.

Trong khu vực châu Á, Nhật Bản được dự đoán là sẽ có tỷ lệ thanh toán tiền mặt cao nhất, đạt 37% vào 2026, theo dữ liệu của FIS, trong khi các quốc gia khác dần chuyển sang sử dụng các tiện ích ví tiền điện tử.

Tại Đông Nam Á, hãng hậu cần Singapore, Grab, và đối thủ từ Indonesia, GoTo, đã liên tiếp mở rộng thị phần trong phân khúc thanh toán số, cho phép người dùng sử dụng các phương thức thanh toán số không chỉ cho dịch vụ mướn xe, vận chuyển thực phẩm mà còn cả thanh toán cho các cửa tiệm. Các dịch vụ phổ biến khác là MoMo ở Việt Nam, GoPay tại Indonesia và Gcash ở Phillipines.

Đại dịch Covid-19, cùng với xu hướng lan rộng của thương mại điện tử, đã góp phần đẩy mạnh ứng dụng dịch vụ chi trả điện tử ở châu Á. Đặc biệt, Đông Nam Á đang chứng kiến sự tăng trưởng của ví điện tử do có số lượng cao trong dân số chưa sử dụng ngân hàng.

FIS cho biết: “Chúng tôi đang chứng kiến những nền kinh tế ở Đông Nam Á "nhảy cóc", bỏ qua bước sử dụng thẻ thanh toán và chuyển trực tiếp sang thanh toán điện tử, đặc biệt là khi cơ sở hạ tầng cho thanh toán số trở nên dễ dàng hơn thông qua mã QR”.

Tại Việt Nam, trong khoảng thời gian giữa 2019 đến 2022, chi trả bằng tiền mặt đã giảm dữ dội từ 85% xuống còn 42%. Tuy vậy, sau đại dịch, người dân đã nhanh chóng quay trở lại với chi trả bằng tiền mặt. Các tiểu thương tại những địa điểm mua bán trực tiếp như chợ vẫn chưa mặn mà với các phương thức chi trả điện tử.

Khu vực Châu Á-Thái Bình Dương được dự đoán sẽ dẫn đầu trong việc ứng dụng phương thức thanh toán điện tử cho các giao dịch trực tiếp, chiếm đến 59% trong tổng số 36,7 triệu đô la giao dịch trong vùng cho đến 2026. Con số này vượt xa dữ liệu từ Trung Đông và châu Phi, ở mức 24% và châu Âu ở mức 20%, trong khi tại Mỹ là 16% - theo FIS.

Thị phần của ví điện tử trong thanh toán qua mạng của khu vực Châu Á-Thái Bình Dương cũng được dự đoán sẽ tăng lên thành 73% trong 2026, tăng từ mức 69% đã được dự đoán hồi 2022.

Yvonne Szeto, Phó giám đốc của công ty xử lý thanh toán Worldpay, được FIS mua lại, lưu ý rằng châu Á dẫn đầu trong các đột phá của ngành thanh toán kỹ thuật số, bao gồm phát triển trong lĩnh vực thanh toán xuyên biên giới và tiền tệ kỹ thuật số của ngân hàng trung ương.

Szeto cho biết: “Đây cũng là khu vực đầu tiên mà thanh toán điện tử trở thành phương thức thanh toán hàng đầu và xu hướng đó không có dấu hiệu suy giảm”.