Vào thứ Sáu vừa qua, 11/4, đã có tin chính quyền Mỹ sẽ miễn áp dụng chính sách thuế quan nặng tay đối với các sản phẩm điện thoại smartphone, máy tính và thiết bị điện tử. Nhưng vào Chủ nhật (rạng sáng thứ Hai, 14/4), trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Donald Trump cảnh báo, ông vẫn sẽ áp dụng thuế quan đối với các sản phẩm trên. 

Donald Trump nói việc miễn trừ thuế chỉ là một bước thủ tục trong nỗ lực chung của ông để tái thiết hoạt động thương mại của Hoa Kỳ.

“KHÔNG AI sẽ thoát khỏi”, Trump nói trong bài đăng trên mạng xã hội, được đăng tải ngay sau khi ông kết thúc trận đấu golf vào ngày Chủ nhật. Các sản phẩm được miễn thuế “chỉ đang chuyển sang một ‘nhóm’ thuế quan khác” và chính quyền sẽ “xem xét chất bán dẫn và TOÀN BỘ CHUỖI CUNG ỨNG ĐIỆN TỬ”, ông nói thêm.

Nhìn chung, những bình luận từ Trump và các giới chức lãnh đạo thương mại hàng đầu của ông vào Chủ nhật là lời nhắc nhở rõ ràng về phạm vi và tính chất khó đoán của chính sách thuế quan mà chính quyền Mỹ tung ra. Nhưng ít nhất, động thái này có nghĩa là trong một thời gian không nhất định, từ nhiều tuần hay tháng sắp tới, sẽ không có thêm thuế quan đối với một loạt sản phẩm như điện thoại và máy tính trước khi mức thuế được lên kế hoạch trước đó đi vào  hiệu lực. Điều này mở ra một cơ hội cho các công ty, những người vận động hành lang cũng như chính phủ các quốc gia khác thúc đẩy tiến trình đàm phán.

Các miễn trừ cho sản phẩm điện tử lần đầu được công bố trong một tài liệu của Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Hoa Kỳ vào cuối ngày thứ Sáu. Nhưng cuối cùng, hiện được xem là một bước để chuyển những sản phẩm đó sang một khoản thuế khác - rất có thể là nằm trong chính sách đánh thuế sản phẩm chất bán dẫn mà Trump đe dọa từ lâu.

Trump nói với các phóng viên trên chuyên cơ Air Force One rằng quyết định thuế cho sản phẩm bán dẫn sẽ sớm được đưa ra trong tuần tới.

Tuy nhiên, Trump cũng ra tín hiệu sẵn sàng mở cửa đàm phán với các công ty về phạm vi thuế quan theo ngành đối với chất bán dẫn và các sản phẩm như iPhone và máy tính bảng. 

Lệnh tạm dừng vào thứ Sáu vẫn là một chiến thắng tạm thời cho Apple và các nhà sản xuất khác phụ thuộc nhiều vào hoạt động sản xuất tại Trung Quốc. Bắc Kinh cũng đã hoan nghênh sự miễn trừ này và thúc giục Trump tiến xa hơn.

“Đây là một bước nhỏ của Hoa Kỳ hướng tới việc sửa chữa hành động sai trái của mình là thuế đối ứng đơn phương”, Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết trong một tuyên bố được đăng trên tài khoản WeChat chính thức của họ vào Chủ nhật. Bộ này kêu gọi Hoa Kỳ “thực hiện một bước tiến lớn hơn trong việc xóa bỏ hoàn toàn hành động sai trái này và quay trở lại con đường đúng đắn là giải quyết các bất đồng thông qua đối thoại bình đẳng dựa trên sự tôn trọng lẫn nhau”.

Nhưng Bộ trưởng Thương mại Hoa Kỳ, Howard Lutnick, và các quan chức chính quyền khác cho biết hôm Chủ nhật rằng đây chỉ là một sự tạm dừng trước khi chuyển sang các loại thuế khác, mặc dù những loại thuế này chắc chắn sẽ thấp hơn mức 125% đối với Trung Quốc mà Trump đã đặt ra vào tuần trước, và có thể cao hơn mức 10% áp dụng cho các quốc gia khác.

Theo dữ liệu từ Gerard DiPippo, Phó giám đốc Trung tâm nghiên cứu Rand Trung Quốc biên soạn, các miễn trừ mới nhất của Trump bao gồm gần 390 tỷ đô la hàng nhập khẩu của Hoa Kỳ, trong đó có hơn 101 tỷ đô la hàng hoá đến từ Trung Quốc.

Nhà Trắng từ lâu đã tuyên bố sẽ không áp dụng thuế quan quốc gia, 125% đối với Trung Quốc, 10% đối với hầu hết các quốc gia khác, đối với các ngành sẽ phải chịu mức thuế riêng biệt. Trump đã ban hành các mức thuế riêng đối với thép, nhôm và ô tô, đồng thời áp dụng thêm các mức thuế đối với phụ tùng ô tô, đồng thời áp dụng thêm các mức thuế khác đối với chip bán dẫn, thuốc dược phẩm, gỗ xẻ và có thể là các khoáng sản quan trọng.

Lutnick cho biết thuế bán dẫn "có thể sẽ có hiệu lực trong vòng một hoặc hai tháng nữa". Ông cho biết một thông báo sẽ được công bố trên sổ đăng ký liên bang tuần này liên quan đến chất bán dẫn, nhưng ông không giải thích thêm. Chính quyền có thể sẽ cần phải tiến hành một cuộc điều tra và nhiều bước để đưa thuế quan vào hiệu lực.

Danh sách loại trừ vào thứ Sáu cũng được xem là lần đầu tiên chính quyền Trump công bố danh sách những sản phẩm mà họ cho là nằm trong phạm vi của chất bán dẫn, vốn được sử dụng trong các thiết bị điện tử.

Không rõ chính quyền Mỹ sẽ áp dụng mức thuế suất nào cho chất bán dẫn và các sản phẩm điện tử, nhưng cho đến nay, mức thuế chung là 25% đối với các ngành công nghiệp khác.