Trước tình hình thực hiện đấu giá quyền sử dụng đất trong thời gian qua, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Công điện 1767, chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương.

Theo đó, vừa qua, nhiều địa phương đã tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất đạt kết quả, góp phần bổ sung nguồn thu lớn cho ngân sách địa phương.

Tuy nhiên, một số trường hợp giá trúng đấu giá cao gấp nhiều lần so với giá khởi điểm (có trường hợp cao bất thường) đang thu hút sự quan tâm rất lớn của dư luận xã hội, có thể tạo ra hiệu ứng đối với phát triển kinh tế - xã hội và thị trường nhà ở, bất động sản.

Để công tác quản lý đất đai, bất động sản, nhà ở trong thời gian tới hiệu quả, phù hợp với thực tiễn và quy định của pháp luật, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương rà soát công tác tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất trên địa bàn đảm bảo đúng pháp luật, công khai, minh bạch; kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm các quy định pháp luật trong đấu giá đất, ngăn chặn hành vi lợi dụng đấu giá để gây nhiễu loạn thị trường, trục lợi.

Bộ Tài nguyên và Môi trường chủ trì, phối hợp với các Bộ: Tư pháp, Tài chính, Xây dựng, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương khẩn trương rà soát, kiểm tra hoạt động tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất đối với những trường hợp có biểu hiện bất thường, xử lý theo thẩm quyền những trường hợp vi phạm các quy định pháp luật về đấu giá quyền sử dụng đất, kịp thời phát hiện các bất cập trong quy định pháp luật để tham mưu, đề xuất cấp thẩm quyền sửa đổi, điều chỉnh, bổ sung, không để xảy ra trục lợi, đồng thời xử lý nghiêm hành vi lợi dụng đấu giá gây nhiễu loạn thị trường.

Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với Bộ Tài nguyên và Môi trường, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương nghiên cứu, đánh giá cụ thể các tác động của kết quả đấu giá quyền sử dụng đất vừa qua, nhất là các trường hợp có kết quả đấu giá cao bất thường, gấp nhiều lần giá khởi điểm đến mặt bằng giá đất, nhà ở, đến thị trường (cung, cầu) nhà ở, bất động sản; đề xuất các giải pháp để hạn chế các tác động tiêu cực (nếu có), báo cáo Thủ tướng Chính phủ.

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chỉ đạo rà soát các tổ chức tín dụng cho các nhà đầu tư vay tiền tham gia đấu giá đất đảm bảo đúng quy định của pháp luật, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm quy định về cho vay vốn tín dụng.

Cùng với đó, Bộ Công an chỉ đạo công an các địa phương tăng cường nắm tình hình, kịp thời phát hiện, ngăn chặn, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm quy định pháp luật trong việc đấu giá quyền sử dụng đất.

Liên quan đến vấn đề đấu giá đất, mới đây nhất, một cuộc đấu giá đất được coi là "vô tiền khoáng hậu" tại Thủ Thiêm (TP.HCM) với mức giá 2,4 tỷ đồng/m2 lập kỷ lục trên thị trường bất động sản vượt xa giá đất "kim cương" quận 1 (TP.HCM) hay quận Hoàn Kiếm (Hà Nội) thậm chí "vượt mặt" cả Mỹ, Hong Kong…

Hay tại Bắc Giang, mới đây tại phiên đấu giá 98 lô đất ở tại khu dân cư trung tâm xã Tân Hưng (huyện Lạng Giang) thu hút đến 1.788 hồ sơ đăng ký. Được biết, khu đất rộng 12.900 m2 có tổng giá khởi điểm là hơn 137 tỷ đồng; các lô có diện tích khoảng 126 -180m2/ lô, giá khởi điểm từ 1,2 – 2,85 tỷ đồng/lô.

Kết thúc phiên đấu giá, 98 lô đất đều có khách hàng trúng, tổng giá trúng là 338 tỷ đồng, chênh lệch so với mức khởi điểm hơn 201 tỷ đồng; đặc biệt 2 lô góc rộng 180m2 có giá trúng chênh lệch so với giá khởi điểm từ 3,35 – 2,4 tỷ đồng.

Theo các chuyên gia, sau đợt đấu giá đất cao gấp 7 lần so với khởi điểm này, các dự án bất động sản khác sẽ bị đẩy lên cao và người dân khó có cơ hội mua nhà.

TS Lê Xuân Nghĩa trong một hội nghị gần đây cho rằng, nguồn cung hiện tại khan hiếm nghiêm trọng. Trong đó, nguyên nhân lớn nhất là doanh nghiệp mua gom, đầu cơ dự án. Theo ông, Rất nhiều doanh nghiệp lớn thu gom đất phát triển dự án. Tuy nhiên, việc phát triển chỉ cho… có lệ. Dự án không hoàn thiện. Trong khi các doanh nghiệp khác đang cần thì lại thiếu đất, thiếu dự án. Thực tế, những doanh nghiệp lớn đầu cơ thường có ngân hàng hậu thuẫn. Điều này tác động tiêu cực tới thị trường bất động sản. 

Do đó, cần tránh tình trạng “kích giá ảo” trên thị trường. Bên cạnh đó, cần hoàn chỉnh pháp luật một cách chặt chẽ về đấu giá quyền sử dụng đất. Nhà đầu tư đã tham gia đấu giá thì phải đảm bảo trách nhiệm tài chính.