Ngày 4/2, sau khi kiểm tra công tác thi công các dự án cao tốc Mai Sơn - Quốc lộ 45 và cao tốc Nghi Sơn - Diễn Châu qua địa phận các tỉnh Ninh Bình - Thanh Hóa - Nghệ An, thuộc tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã chủ trì họp kiểm điểm tiến độ Dự án cao tốc Bắc - Nam phía Đông, giai đoạn 2017 – 2020.

Theo Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải Nguyễn Văn Thể, trên địa bàn các tỉnh từ Ninh Bình đến Hà Tĩnh có 5 dự án đường bộ cao tốc thuộc Dự án cao tốc Bắc-Nam phía Đông giai đoạn 2017-2020, gồm: Cao Bồ-Mai Sơn, Mai Sơn-Quốc lộ 45, Quốc lộ 45-Nghi Sơn, Nghi Sơn - Diễn Châu và Diễn Châu-Bãi Vọt.

Trong số đó dự án Cao Bồ-Mai Sơn đạt tiến độ và khánh thành; dự án Mai Sơn-Quốc lộ 45 đạt 59% tiến độ và các dự án còn lại đạt từ 10-14%, riêng dự án Diễn Châu-Bãi Vọt mới đạt 1,5%. Tiến độ các dự án chậm một phần do công tác giải phóng mặt bằng chậm; một phần do chủ đầu tư chưa ký được hợp đồng tín dụng để đầu tư; năng lực một số nhà thầu chưa đáp ứng được năng lực trên thực tế; nguồn vật liệu đất đắp nền đường khó khăn...

Kết luận cuộc làm việc, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu Bộ Giao thông Vận tải tiếp tục nghiên cứu, tập trung chỉ đạo, để thúc đẩy các dự án trọng điểm quốc gia hoàn thành đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng, tránh khiếu kiện của người dân.

Đồng thời, tiếp tục sửa đổi, bổ sung các quy định, thể chế, cơ chế, chính sách qua thực tiễn điều hành.

Các chủ đầu tư phải đa dạng hóa các nhà tư vấn, bảo đảm cạnh tranh lành mạnh, có tư vấn tốt thì mới có dự án tốt, công trình tốt. Các ban quản lý dự án phải rút kinh nghiệm, tính toán, tổ chức thực hiện dự án hợp lý, hiệu quả, theo đúng quy định, tránh tiêu cực, tránh tình trạng quá nhiều nhà thầu tham gia dẫn tới lặt vặt, manh mún, kéo dài.

Các nhà thầu nâng cao năng lực, bảo đảm nghiêm túc về kỹ thuật, tiến độ, chất lượng dự án.

Các địa phương phải làm tốt công tác quản lý các mỏ vật liệu, rà soát lại, chấn chỉnh ngay nếu việc giao các mỏ vật liệu không đúng; bảo đảm mặt bằng thi công; đồng thời quy hoạch, khai thác hiệu quả nhất không gian phát triển mới từ các tuyến đường.

Thủ tướng đề nghị các cơ quan, đơn vị tích cực thực hiện công tác tuyên truyền, vận động để người dân đồng lòng, ủng hộ các dự án. Ai vi phạm phải xử lý nghiêm.

Thủ tướng Phạm Minh Chính mong muốn các chủ thể, mỗi người cùng cố gắng, đặt lợi ích của quốc gia, dân tộc, của nhân dân lên trên hết, trước hết để giải quyết công việc, không lợi dụng chính sách để trục lợi, không làm méo mó chủ trương, chính sách, đường lối rất đúng đắn của Đảng và Nhà nước.

Qua kiểm tra thực tế và làm việc, Thủ tướng lưu ý có hai vấn đề nổi lên cần giải quyết liên quan tới các dự án cao tốc.

Đầu tiên là mỏ vật liệu thông thường cho các dự án cao tốc. Theo quy định, các cơ quan chức năng giao các mỏ này cho các thể nhân và pháp nhân đáp ứng đủ điều kiện, nhưng thực tiễn kiểm tra cho thấy pháp nhân được giao rất ít mà chủ yếu là giao cho thể nhân. Điều này không sai so với quy định, nhưng đã nảy sinh vướng mắc lớn khi nhiều thể nhân găm hàng vật liệu trong lúc cần đẩy nhanh tiến độ các dự án cao tốc, khiến cản trở tiến độ, nâng giá, gây cạnh tranh không lành mạnh và nảy sinh nhiều tiêu cực.

Theo Thủ tướng, các nghị quyết của Chính phủ đã giải quyết được một phần vấn đề nhưng chưa giải quyết được tận gốc. Việc này có lỗi của cơ quan nhà nước đã không kiểm tra, giám sát tổng thể, toàn diện, quyết liệt để đề xuất các cấp có thẩm quyền sửa đổi quy định liên quan, cần rút kinh nghiệm sâu sắc.

Người đứng đầu Chính phủ yêu cầu các địa phương tập trung làm đúng tinh thần Nghị quyết 60 và 133 của Chính phủ. Bộ Tài nguyên và Môi trường khẩn trương rà soát các quy định, quy định nào không sát thực tiễn cuộc sống thì phải đề xuất sửa ngay. Không để đất, đá, sỏi, cát thuộc sở hữu toàn dân nhưng do cách quản lý không tốt khiến thất thoát tài sản, giá trị chênh lệch rơi vào túi tư nhân, không để thêm một khâu trung gian nữa cản trở sự phát triển, không gây phiền hà cho doanh nghiệp và người dân, chống tiêu cực, tham nhũng.

Các địa phương kiểm tra, giám sát theo chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cùng các nhà thầu, các chủ đầu tư bám sát thực tế, báo cáo cấp có thẩm quyền các vấn đề vướng mắc.

Về khâu giải phóng mặt bằng, Thủ tướng muốn giải phóng mặt bằng tốt, cả hệ thống chính trị phải vào cuộc để làm thật tốt công tác tuyên truyền, vận động giúp người dân hiểu rõ về tầm quan trọng, ý nghĩa của dự án, đồng thời có chính sách đền bù thỏa đáng.

Thủ tướng yêu cầu các địa phương tiếp tục quan tâm, chăm lo đời sống vật chất và tinh thần cho người dân đã nhường mặt bằng cho các dự án; kiểm tra, rà soát lại để thực hiện bằng được chủ trương của Đảng, Nhà nước là bảo đảm người dân tại nơi ở mới có đời sống có bằng hoặc hơn nơi ở cũ, hướng tới cuộc sống năm sau phải hơn năm trước, nếu kém hơn thì phải có giải pháp ngay.

Phải kiểm tra, rà soát lại để thực hiện bằng được chủ trương của Đảng, Nhà nước là bảo đảm người dân tại nơi ở mới có đời sống có bằng hoặc hơn nơi ở cũ, hướng tới cuộc sống năm sau phải hơn năm trước, nếu kém hơn thì phải có giải pháp ngay.

"Không phải người dân bàn giao mặt bằng xong, vỗ tay, hoan hô là hết trách nhiệm với người dân", Thủ tướng nêu rõ và nhấn mạnh, có như vậy, người dân mới tin tưởng và tiếp tục ủng hộ các dự án khác trong tương lai.