Theo báo cáo mới nhất từ Hội đồng Vàng Thế giới (WGC) công bố ngày 30/1/2026, nhu cầu vàng toàn cầu trong năm qua đã lần đầu tiên chạm ngưỡng kỷ lục 5.002 tấn. Tổng giá trị giao dịch toàn thế giới đạt mức 555 tỷ USD, tăng vọt 45% so với năm 2024. Đáng chú ý, động lực tăng trưởng không đến từ tiêu dùng xa xỉ mà xuất phát từ "phản xạ sợ hãi" của thị trường.

Trong bối cảnh rủi ro địa chính trị trở thành "trạng thái bình thường mới", các ngân hàng trung ương đã gom mua thêm 863 tấn vàng để củng cố dự trữ quốc gia, giảm sự phụ thuộc vào các đồng ngoại tệ mạnh. Việc giá vàng tăng phi mã tới 67% trong năm qua nhưng nhu cầu vàng trang sức chỉ giảm nhẹ 18% cho thấy một tâm lý bám rễ sâu: Người tiêu dùng sẵn sàng chấp nhận mức giá cao kỷ lục để sở hữu một "bảo hiểm kinh tế" thay vì chỉ là món đồ làm đẹp thuần túy.

Nhìn vào bức tranh năm 2026, các chuyên gia phân tích cho rằng vàng vẫn sẽ giữ vị thế chủ đạo. Sức ép từ các chính sách thuế quan mới của Mỹ đối với các đối tác thương mại lớn như Canada, Mexico và Trung Quốc đang tạo ra một bóng đen lên triển vọng tăng trưởng toàn cầu. Khi thương mại quốc tế bị xáo trộn, dòng tiền có xu hướng tìm về những tài sản có tính thanh khoản cao và không đi kèm rủi ro tín dụng như vàng.

WGC nhận định, dù giá vàng có thể đối mặt với những nhịp điều chỉnh kỹ thuật sau giai đoạn tăng nóng, nhưng sự bất ổn kinh tế duy trì sẽ khiến kim loại quý này khó có thể giảm sâu. Vàng đang thiết lập một nền giá mới, phản ánh niềm tin của nhà đầu tư vào vai trò "kênh tránh bão" bền vững.

Tại Việt Nam, thị trường vàng những ngày đầu năm 2026 đang trải qua những đợt sóng dữ dội. Ngay sát kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, giá vàng miếng trong nước đã chứng kiến những phiên lao dốc bất ngờ, có thời điểm giảm tới hơn 5 triệu đồng/lượng chỉ trong một buổi sáng. Điều này cho thấy sự nhạy cảm cực độ của thị trường nội địa trước các tín hiệu từ thế giới và sự điều tiết của cơ quan quản lý.

Khác với những năm trước, cơn sốt vàng hiện nay tại Việt Nam không chỉ mang tính mùa vụ "mua vàng cầu may". Nó phản ánh một sự chuyển dịch trong tư duy tích lũy của người dân khi các kênh đầu tư truyền thống như bất động sản hay tiết kiệm ngân hàng chưa thực sự mang lại mức lợi nhuận kỳ vọng trong bối cảnh lạm phát tiềm ẩn.

Tuy nhiên, bài toán đặt ra cho các nhà hoạch định chính sách là làm sao để thu hẹp khoảng cách giữa giá vàng trong nước và thế giới, đồng thời ngăn chặn tình trạng "vàng hóa" có thể gây áp lực lên tỷ giá và ổn định kinh tế vĩ mô. Sự biến động mạnh của giá vàng miếng SJC và vàng nhẫn trong những ngày qua là lời nhắc nhở đối với các nhà đầu tư cá nhân về rủi ro "đu đỉnh" khi tâm lý đám đông lấn át các phân tích cơ bản.

Thị trường vàng năm 2026 sẽ là một năm của sự thận trọng. Với thế giới, vàng là lá chắn địa chính trị; với Việt Nam, vàng là phép thử cho sự kiên định trong điều hành tiền tệ và tâm lý tiêu dùng. Trong một thế giới đầy biến động, vàng có thể vẫn là "vịnh tránh bão" an toàn nhất, nhưng nhà đầu tư cần tỉnh táo để không bị cuốn vào những vòng xoáy đầu cơ đầy rủi ro.