Giờ đây, khi ngước nhìn các tòa cao ốc san sát nhô cao ở Thâm Quyến vào những ngày tháng 3 năm 2022, nhiều người sẽ khó tin khi biết trước đây nơi này chỉ là một… làng chài. Thế mà hiện nay, thành phố đã là một trung tâm công nghệ được mệnh danh “Thung lũng Silicon của Trung Quốc”, cùng với Bắc Kinh và Thượng Hải trở thành ba điểm sáng hàng đầu thế giới dành cho các tỷ phú. Trong năm nay, cái tên Thâm Quyến cũng lần đầu tiên vượt qua New York về số lượng những người sở hữu gia sản 10 chữ số trở lên.

Ba năm trước, doanh nhân người Mỹ Raj Oswal đã lần đầu đặt chân đến Thâm Quyến. Không biết nơi đây ấn tượng đến mức nào mà ông đã quyết định lưu lại và thành lập công ty công nghệ của riêng mình. Lời khen Oswal dành cho nơi đây là “Bạn khó thể tìm thấy quá nhiều thành phố khác ở Trung Quốc, thậm chí khắp châu Á, thực sự đón nhận sự đổi mới cách tân như Thâm Quyến”. Là một “di dân”, có lẽ Oswal không quá ngoa ngôn với việc rời California đến đây của mình. Bởi ông cũng từng quyết định rời đất tổ Ấn Độ đến Mỹ vào những năm 1970 để thuận tiện theo đuổi việc học, cũng như kỳ vọng về một sự nghiệp ở xứ Cờ Hoa.

Theo lời Oswal mô tả, Thâm Quyến, thành phố 17,5 triệu dân ở biên giới phía nam giữa Trung Quốc với Hồng Kông, là một nơi tràn ngập “sự lạc quan của tuổi trẻ”. Dần dần theo từng ngày, làng chài trước đây đã trở thành chỗ trũng cho tiền đổ vào. Theo danh sách người giàu toàn cầu Hurun, một bảng xếp hạng hàng năm do một công ty tư nhân có trụ sở tại Thượng Hải tổng hợp, Bắc Kinh là nơi có số lượng tỷ phú nhiều nhất thế giới với 144 cái tên, tiếp theo là Thượng Hải với danh sách 121 người. Riêng Thâm Quyến có 113 tỷ phú so với 110 ở New York, trong khi London đứng thứ 5 với 101 người.

Số lượng người giàu bạc tỷ ngày càng tăng ở Thâm Quyến phản ánh một xu hướng lớn là thu hút nhiều doanh nhân trẻ đổ đến đây trong những năm tới. Lợi thế đó đang cho phép thành phố thử nghiệm chủ nghĩa tư bản thị trường trong nỗ lực thu hút đầu tư nước ngoài.

Từ năm 1979 đến 2021, tổng sản phẩm quốc nội của Thâm Quyến đã tăng từ dưới 28 triệu đô la lên gần 475 tỷ USD. Ngày nay, nơi đây là địa điểm đặt trụ sở của một số công ty công nghệ lớn nhất xứ Hoa, bao gồm cả gã khổng lồ viễn thông Huawei và tập đoàn Internet Tencent, một sức bật lan truyền cảm hứng cho những tên tuổi kinh doanh khác đi theo. Chỉ trong năm ngoái đã có đến 2.500 công ty công nghệ cao mới được nhà nước công nhận đến thành lập ở Thâm Quyến, nâng tổng số lên 17.000 cái tên. 

Nơi đây cũng là một phần của khu vực mà Trung Quốc gọi là Greater Bay Area (Khu vực Vịnh Lớn), một trung tâm kinh tế và kinh doanh tổng hợp nhằm kết nối Thâm Quyến với 8 thành phố khác ở tỉnh Quảng Đông, cùng với các lãnh thổ nội địa là Hồng Kông và Ma Cao. Nhiều định kiến về thành phố này trong não trạng doanh nhân nước ngoài đã bị dần dần phá vỡ trước sự thay đổi lớn đến từ cảnh quan đô thị xanh và hiện đại. Lợi thế cơ cấu dân số vẫn còn rất trẻ so với các siêu thành phố hoặc thành phố hạng nhất khác ở đất nước Vạn Lý Trường Thành cũng là một trong những lý do khiến Thâm Quyến trở nên rất hấp dẫn. Bên cạnh đó, các cam kết dành nhiều nguồn lực tài chính để thu hút nhân tài hàng đầu từ phần còn lại của thế giới, cũng khiến mảnh đất này trở thành thứ “nam châm” khó cưỡng.

Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, Thâm Quyến cũng phải đối mặt với những thách thức lớn vì đại dịch Covid-19, đặc biệt là trong những tuần gần đây khi Trung Quốc phải đối mặt với đợt bùng phát tồi tệ nhất kéo dài suốt hai năm. Chiến lược không khoan nhượng với dịch bệnh qua việc đóng cửa biên giới, kiểm tra hàng loạt và “bế quan tỏa cảng” nghiêm ngặt… cũng gây ra ách tắc, chậm trễ tại các nhà máy cũng như bến cảng của Thâm Quyến, nơi kinh doanh năng động thuộc hàng đầu thế giới lúc này.

Gần đây, vào tháng trước, nhà cung cấp Foxconn Technology Group của Apple đã được phép khởi động lại một số hoạt động sản xuất qua việc sử dụng một hệ thống khép kín, yêu cầu nhân viên phải ở lại công trường. Bù lại các công ty công nghệ cao được hưởng các chính sách thuận lợi để phát triển song hành với chống dịch, chẳng hạn như được giảm thuế.

Theo báo cáo của Hurun, tính đến giữa tháng 1 vừa qua, có 3.381 tỷ phú trên thế giới, tăng ròng 153 cái tên so với năm ngoái, và tổng tài sản của họ tăng 4%, lên 15,2 nghìn tỷ USD. Trong số đó có 1.133 người ở Trung Quốc – dù họ đã “mất” 160 tỷ phú trong năm qua - và 716 tại Mỹ.

Pony Ma của Tencent và Jack Ma của gã khổng lồ công nghệ Alibaba, hai trong số những tên tuổi lớn nhất trong lĩnh vực kinh doanh của Trung Quốc, đều lần đầu tiên lọt khỏi top ba người giàu nhất đất nước này kể từ năm 2015. Như thế đã không có tỷ phú Trung Quốc nào lọt vào top 10 toàn cầu, dẫn đầu là CEO Elon Musk của SpaceX với giá trị tài sản ròng hơn 200 tỷ USD. Điều đó xảy ra một phần là do các tỷ phú Trung Quốc có xu hướng điều hành các doanh nghiệp tập trung vào nội địa thay vì vươn mức toàn cầu.