Dòng người vỡ òa trên các con phố vì chiến tranh kết thúc, vì đất nước, sau bao năm chia cắt, cuối cùng đã thống nhất. Sài Gòn, trong thời khắc ấy, không còn là một địa danh mà trở thành biểu tượng - biểu tượng của ý chí hòa bình và khát vọng, của việc khép lại chia cắt, của hòa hợp và thống nhất, của độc lập, tự do và hạnh phúc. 

Và rồi, từ chính biểu tượng ấy, một hành trình mới bắt đầu. Sài Gòn mang trong mình ký ức của lịch sử, đã bước tiếp với một tên gọi mới- Thành phố Hồ Chí Minh- một tên gọi không chỉ đánh dấu sự thay đổi về hành chính, mà còn thể hiện một sự tiếp nối về lý tưởng: từ khát vọng độc lập, thống nhất đến khát vọng xây dựng và phát triển đất nước. Nếu Sài Gòn là nơi lịch sử khép lại một thời kỳ, thì Thành phố Hồ Chí Minh (TP. HCM) là nơi lịch sử mở ra một chương mới.

Thành phố Hồ Chí Minh - động lực phát triển của một Việt Nam thống nhất

Hơn năm mươi năm sau, trên chính không gian ấy, một siêu đô thị năng động đã hình thành-một cực tăng trưởng hàng đầu, một trung tâm kinh tế năng động bậc nhất, nơi hội tụ các dòng chảy kinh tế, tài chính và đổi mới sáng tạo, và là đầu mối kết nối Việt Nam với khu vực và thế giới. Những đại lộ rực sáng, những khu công nghệ cao, những không gian sáng tạo đang hình thành… tất cả đang kể một câu chuyện khác: câu chuyện của một Việt Nam không chỉ thống nhất, mà đang vươn lên mạnh mẽ, hùng cường, thịnh vượng.

Từ nơi khép lại chiến tranh, một hành trình mới đã được khởi động- hành trình chuyển hóa thống nhất thành sức mạnh phát triển. Nếu 30/4 đã nối liền đất nước về địa lý, thì TP.HCM hôm nay đang góp phần nối liền các không gian phát triển.

Nhưng ý nghĩa sâu hơn nằm ở khả năng tự làm mới. TP.HCM không chỉ tăng trưởng nhanh, mà liên tục tìm kiếm những cách phát triển mới. Từ mô hình chính quyền đô thị, phân cấp mạnh mẽ hơn, đến các sáng kiến về trung tâm tài chính, kinh tế số- thành phố đang không ngừng mở rộng biên độ phát triển của mình.

Ở đây, một chân lý ngày càng hiện rõ: hòa bình không tự sinh ra thịnh vượng; thịnh vượng phải được kiến tạo bằng thể chế phù hợp và năng lực thực thi hiệu quả.

Thành phố Hồ Chí Minh - "phòng thí nghiệm thể chế" của đổi mới

Vai trò đặc biệt của TP.HCM không chỉ nằm ở tăng trưởng, mà ở khả năng thử nghiệm những cách phát triển mới cho cả quốc gia.

Từ những năm đầu đổi mới, nhiều sáng kiến xuất phát từ Thành phố này đã trở thành chính sách quốc gia. Ngày nay, với các cơ chế đặc thù, TP.HCM tiếp tục đóng vai trò "phòng thí nghiệm thể chế"- nơi những ý tưởng mới được kiểm nghiệm trong thực tiễn.

Tại đây, những vấn đề cốt lõi của phát triển hiện đại đang được đặt ra và giải quyết: quản trị một siêu đô thị hiệu quả, phân quyền gắn với trách nhiệm, chuyển từ quản lý bằng giấy phép sang quản trị bằng dữ liệu. Những vấn đề này không chỉ của riêng TP.HCM, mà của cả Việt Nam.

Mỗi bước cải cách của Thành phố, dù thành công hay còn vướng mắc, đều mang giá trị tham chiếu cho cả nước. Điều đó đòi hỏi một tư duy quản trị mới: chấp nhận thử nghiệm, chấp nhận khác biệt có kiểm soát, và chấp nhận rủi ro trong giới hạn để tạo ra đổi mới.

TP.HCM vì thế không chỉ đi trước về kinh tế, mà còn đi trước về tư duy thể chế- từ quản lý sang kiến tạo, từ kiểm soát sang dẫn dắt phát triển.

Từ Thành phố Hồ Chí Minh nhìn ra Việt Nam 2045

Từ hành trình của TP.HCM, có thể nhìn thấy rõ hơn con đường Việt Nam đang hướng tới: một quốc gia không chỉ thống nhất lãnh thổ, mà trăm triệu người còn chung một khát vọng phát triển.

Mục tiêu đến năm 2045 trở thành quốc gia phát triển chính là "điểm hẹn" của một hành trình thống nhất, hành trình "Độc lập – Tự do – Hạnh phúc" ở tầm cao hơn.

Ở đó, bài toán không còn là có nguồn lực hay không, mà là tổ chức và sử dụng nguồn lực như thế nào. Và câu trả lời nằm ở thể chế và năng lực thực thi. Một Việt Nam phát triển đòi hỏi: thể chế linh hoạt, thích ứng nhanh; quản trị minh bạch, tạo niềm tin; hệ thống thực thi hiệu quả, biến chính sách thành kết quả. Trong quá trình đó, những đô thị như TP.HCM sẽ đóng vai trò mở đường- không chỉ tạo tăng trưởng, mà tạo mô hình phát triển mới. Đồng thời, phát triển không thể là nỗ lực riêng lẻ. Một quốc gia chỉ mạnh khi các địa phương vận hành trong một hệ thống nhất về mục tiêu và phối hợp trong hành động.

Thống nhất trong hành động - chìa khóa của phát triển

Thách thức lớn nhất hiện nay là làm thế nào để biến khát vọng thành hành động có tổ chức và hiệu quả. TP.HCM có thể là đầu tàu, nhưng một đoàn tàu chỉ có thể tăng tốc khi toàn bộ hệ thống vận hành đồng bộ. Vì vậy, vấn đề không phải chỉ là TP.HCM phát triển nhanh đến đâu, mà là sự phát triển ấy lan tỏa thế nào.

Điều đó đòi hỏi ba sự thống nhất:

Thống nhất trong thể chế- các cơ chế đặc thù phải mở đường cho những cách làm mới có thể nhân rộng.

Thống nhất trong phối hợp- phát triển theo vùng, theo chuỗi giá trị, vượt qua tư duy cục bộ địa giới hành chính.

Thống nhất trong trách nhiệm- phân quyền phải đi kèm giải trình, đo lường kết quả và kỷ luật thực thi.

Chỉ khi đó, thống nhất mới trở thành năng lực, và năng lực ấy mới tạo ra phát triển bền vững.

30/4 - từ biểu tượng thống nhất đến mệnh lệnh phát triển

Hơn mươi năm sau ngày đất nước thống nhất, 30/4 không chỉ là ký ức để tri ân, mà còn là một lời nhắc mang tính mệnh lệnh đối với hiện tại.

Sài Gòn năm 1975 khép lại một cuộc chiến. TP.HCM hôm nay mở ra một bài toán phát triển.

Ở cấp độ quốc gia, đó không chỉ là những lựa chọn chính sách, mà là những quyết định chiến lược- quyết định một đất nước sẽ bứt phá hay bị bỏ lại phía sau trong một thế giới đang chuyển động nhanh chưa từng có.

Chính vì vậy, tinh thần "thần tốc, thần tốc hơn nữa; táo bạo, táo bạo hơn nữa" của ngày 30/4 hôm nay cần được hiểu theo một nghĩa sâu sắc hơn: không chỉ là tinh thần chiến thắng trong chiến tranh, mà là tinh thần dám vượt qua những giới hạn của chính mình trong hòa bình. Nếu ngày ấy là vượt qua chia cắt để thống nhất, thì hôm nay phải là vượt qua những rào cản thể chế, những lực cản tư duy và những vùng an toàn quen thuộc để mở ra những khả năng phát triển mới.

Nói cách khác, 30/4 không chỉ là một dấu mốc của lịch sử, mà phải trở thành một điểm tựa của hành động: nhắc chúng ta rằng những thành tựu lớn lao chỉ có thể đạt được khi một dân tộc dám lựa chọn con đường khó, nhưng đúng; dám chuyển hóa ký ức thành động lực; và dám biến thống nhất thành sức mạnh phát triển thực sự.

Từ nơi khép lại chiến tranh, một tương lai đã được mở ra. Nếu ngày ấy là chiến thắng của ý chí dân tộc, thì hôm nay phải là chiến thắng của sức mạnh quốc gia. Và trách nhiệm của thế hệ hôm nay là đi đến cùng con đường ấy- bằng hành động, bằng cải cách, và bằng những thành tựu phát triển xứng đáng với tầm vóc của một dân tộc đã từng làm nên lịch sử.