Rào cản lớn nhất ở khu vực kinh tế tư nhân là tư duy quản lý bằng mọi giá

Chiều nay 12/3, tại Hội thảo “Đổi mới toàn diện quản lý nhà nươc trong phát triển kinh tế tư nhân tại Việt Nam”, do Bộ Kế hoạch và Đầu tư tổ chức, đánh giá về Đề án này, ông Phan Đức Hiếu, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM), cho biết, kinh tế tư nhân là động lực quan trọng phát triển kinh tế trong giai đoạn hiện nay.

Đề án chỉ rõ, kinh tế tư nhân có vai trò rất lớn, đóng góp 43% GDP; 85% tổng số lao động đang làm việc; 49% vốn đầu tư xã hội, 8.9% tốc độ tăng GDP…

Kinh tế tư nhân ngày càng lớn mạnh về số lượng, chất lượng, xuất hiện công ty có sức cạnh tranh khu vực, quốc tế, trở thành mũi nhọn trong một số ngành, lĩnh vực, góp phần quan trọng vào phát triển kinh tế, an sinh xã hội.

Tuy nhiên, công tác định hướng, quy hoạch khu vực kinh tế tư nhân vẫn còn hạn chế. Đại diện CIEM chỉ ra: Vẫn còn khoảng cách giữa chủ trương chính sách và thực tiễn triển khai thi hành. Định hướng còn mang tính chất dàn trải, chung chung trong nhiều ngành, lĩnh vực, dẫn đến hiệu quả thấp trong huy động và phân bổ nguồn lực.

“Ví dụ, tính ra ngành nào cũng là mũi nhọn và chủ lực thì có khá nhiều các ngành công nghiệp ưu tiên, mũi nhọn khác nhau. Nhiều chiến lược chỉ dừng lại ở mục tiêu số lượng, chưa chú trọng đến phát triển chiều sâu, nâng cao chất lượng…”, ông Hiếu nói.

Về khung khổ thể chế, nhiều doanh nghiệp vẫn có phản ánh, kiến nghị về khó khăn trong thực hiện thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh, sự mâu thuẫn, không rõ ràng giữa các quy định pháp lý, nhiều quy định không hợp lý, không tương thích, tạo ra chi phí tuân thủ cao, can thiệp hành chính sâu vào quản trị nội bộ của doanh nghiệp…

“Rào cản lớn nhất ở khu vực kinh tế tư nhân là tư duy quản lý bằng mọi giá. Nghĩa là nhìn thấy hiện tượng mới ngoài xã hội là ban hành luật để quản lý. Thứ nữa, chất lượng thể chế chưa đạt được mục tiêu mà Chính phủ đã đặt ra. Chúng ta bắt đầu thiết lập thể chế để thúc đẩy mô hình kinh doanh mới. Nhưng cái tồn tại hiện nay là cải thiện về thể chế còn chậm”, ông Hiếu cho hay.

Doanh nghiệp tư nhân vẫn phàn nàn bị đối xử kém với doanh nghiệp Nhà nước và doanh nghiệp FDI. Chính sách phân bổ nguồn lực cho các ngành, lĩnh vực, địa bàn chưa hiệu quả và đúng mục tiêu. Đặc biệt, công tác kiểm tra, giám sát còn bất cập. Vẫn còn gần 20% doanh nghiệp được khảo sát gần đây cho biết vẫn bị thanh, kiểm tra 2 lần/năm, đặc biệt trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 cũng vẫn bị kiểm tra, công tác thanh, kiểm tra đang tạo nhiều rủi roc ho doanh nghiệp.

“Thanh, kiểm tra nên là nội dung trọng tâm để cải cách trong thời gian tới. Thanh, kiểm tra để giúp doanh nghiệp phát triển chứ không phải đào thải doanh nghiệp”, ông Hiếu nhấn mạnh.

Cần có hệ sinh thái khởi nghiệp toàn diện để hỗ trợ khu vực kinh tế tư nhân

Chỉ ra thực trạng của khu vực kinh tế tư nhân hiện nay, bà Phạm Chi Lan, thành viên Tổ tư vấn của Thủ tướng Chính phủ cho rằng, bên cạnh những kết quả đạt được, chất lượng phát triển của khu vực này vẫn còn hạn chế ở nhiều mặt. Sự hạn chế thể hiện ở năng suất và tốc độ tăng năng suất của khu vực kinh tế tư nhân còn thấp và có nhiều hạn chế. Trình độ quản trị doanh nghiệp còn thấp. Đặc biệt, tính liên kết, hợp tác giữa các doanh nghiệp Việt còn yếu. Các doanh nghiệp chủ yếu hoạt động đơn độc, thiếu sự liên kết.

“Những hạn chế này của khu vực kinh tế tư nhân có một phần nguyên nhân xuất phát từ hệ thống cơ chế, chính sách về phát triển kinh tế tư nhân còn nhiều bất cập, thiếu đồng bộ, chưa sát thực tế. Môi trường đầu tư kinh doanh còn nhiều hạn chế, tiềm ẩn rủi ro, thiếu minh bạch. Tiếp cận cơ hội kinh doanh, nguồn lực phát triển chưa thực sự bình đẳng, phát sinh nhiều chi phí trung gian, chi phí không chính thức…”, bà Lan nói.

Đưa ra giải pháp cho tình trạng này, bà Lan cho rằng, Nhà nước cần tạo môi trường kinh doanh bình đẳng, lành mạnh. Phải tạo sự liên kết giữa doanh nghiệp trong nước và quốc tế.

“Không nên hỗ trợ tràn lan, không có mục tiêu rõ ràng. Nhà nước cần tin tưởng, dựa vào doanh nghiệp để thực hiện, tạo lập môi trường cạnh tranh. Nếu cơ quan nhà nước chỉ thiết kế chính sách với nhau, không đặt lòng tin vào doanh nghiệp thì sẽ khó phát triển”, bà Lan nêu ý kiến.

Tin nên đọc

Xăng Ron95 chạm ngưỡng 18.881 đồng/lít

Dệt may xuất khẩu sang EAEU có nguy cơ áp thuế MFN tới 9 tháng

Tạm giữ gần 1 tấn phân bón hết hạn sử dụng đang được bày bán

Alibaba có thể dính phạt kỷ lục tại Trung Quốc

Theo bà Lan, cần có hệ sinh thái khởi nghiệp toàn diện để hỗ trợ khu vực kinh tế tư nhân, đừng để người trẻ tìm cơ hội ở nước ngoài.

Đặc biệt, bà có tham vọng chuyển đổi số cho toàn bộ doanh nghiệp Việt. Đổi mới tư duy và hành động, xóa bỏ cơ chế xin cho. Hoàn thiện cơ chế, chính sách khuyến khích tạo thuận lợi phát triển mạnh kinh tế tư nhân ở hầu hết các ngành, lĩnh vực; hoàn thiện pháp luật, cơ chế chính sách để doanh nghiệp tư nhân tiếp cận bình đẳng mọi cơ hội, nguồn lực, nhất là về vốn, đất đai, tài nguyên…, góp phần xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, có sức chống chịu cao.