Thứ năm, 09/07/2026

Doanh Nhân Trẻ

  • Click để copy

Sẽ có một mô hình phục hồi kinh tế khác xa lịch sử?

Quỳnh Nguyễn
- 13:45, 05/12/2020

(DNTO) - Nhờ có vaccine đưa vào sử dụng đại trà trong năm tới, sự phục hồi kinh tế có thể sẽ do nhu cầu về dịch vụ dẫn dắt, chứ không phải hàng hóa, như sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu... 

Sản lượng xuất khẩu (% so với năm trước) 

Sản lượng xuất khẩu (% so với năm trước) 

Ông Frederic Neumann, Kinh tế trưởng khối Nghiên cứu Kinh tế châu Á, Ngân hàng HSBC cho rằng, hầu hết các nền kinh tế vẫn chịu tác động rất lớn liên quan đến nhu cầu về hàng hóa được sản xuất trên toàn thế giới. Và đây là một trong những lý do chính giúp khu vực châu Á trong năm 2020 hoạt động tốt hơn rất nhiều so với nhiều thị trường khác.

Cuối cùng, vaccine cho đại dịch COVID-19 đang trong quá trình đưa vào sử dụng. Nếu không có những trục trặc về mặt kỹ thuật hoặc trở ngại nào về mặt phân phối, hàng trăm triệu người sẽ được tiêm ngừa trong những tháng tới. Điều đó sẽ khiến các hoạt động kinh tế được bình thường hóa nhanh chóng và đưa chúng ta thoát ra khỏi một cuộc suy thoái kinh tế sâu rộng. 

Sẽ có một mô hình phục hồi kinh tế khác xa lịch sử?

Thật thú vị khi nghĩ đến việc sẽ chứng kiến các kịch bản phục hồi thông thường, theo đó, sản xuất tăng vọt đi trước thúc đẩy các hoạt động thương mại theo sau với nhiều nền kinh tế ở châu Á đang dẫn đầu đà tăng trưởng toàn cầu. Chắc chắn đó chính là mô hình hồi phục sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu và nhiều lần suy thoái trước đây. Tuy nhiên lần này sẽ có một mô hình phục hồi thật khác xuất hiện trong năm 2021 với mảng dịch vụ sẽ dẫn dắt chứ không phải do sản xuất.

Và điều đó có ý nghĩa quan trọng đối với các nước châu Á  - nơi mà sản xuất thường đóng vai trò lớn hơn. Hơn nữa, chắc chắn sẽ có một vài 'đền đáp' cho hoạt động xuất khẩu rất kiên cường của các nước châu Á trong năm nay. Điều đó không có nghĩa là sự phục hồi của các nền kinh tế trong khu vực sẽ không thực sự tốt trong những quý tới. Ngay cả khi vaccine tiếp cận tới các nước châu Á muộn hơn so với các nước phương Tây thì những quốc gia này vẫn sẽ tạo nên sự khác biệt (đặc biệt là đối với du lịch). Tuy nhiên, sự phục hồi lần này chắc hẳn sẽ không 'rực rỡ' như những lần trước. Ngoài ra, còn một lý do khác là các ngân hàng trung ương châu Á đang được đánh giá sẽ phản ứng rất chậm trong năm 2021.

"Hãy bắt đầu mọi thứ với Hoa Kỳ với một số dữ liệu khá tin cậy và kịp thời về mô hình chi tiêu của người tiêu dùng trong năm nay. Điều này sẽ giúp chúng ta phác họa một quan điểm rộng hơn có thể áp dụng cho hầu hết các thị trường đang bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi đại dịch COVID-19" - ông Frederic Neumann nhấn mạnh.

Chi tiêu tiêu dùng của hộ gia đình Hoa Kỳ (% năm)

Chi tiêu tiêu dùng của hộ gia đình Hoa Kỳ (% năm)

Tăng trưởng chi tiêu của hộ gia đình được phân chia thành hai mảng dịch vụ và hàng hóa. Không có gì đáng ngạc nhiên, nhu cầu về dịch vụ - được đánh dấu bằng hình vuông xanh, mặc dù có sự phục hồi nhẹ, nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với mức của năm ngoái. Ngược lại, nhu cầu hàng hóa đã tăng vọt trong những tháng gần đây, và hiện cao hơn 7% mức của năm trước.

Sự khác biệt như vậy là rất bất thường: chẳng hạn như trong thời kỳ khủng hoảng tài chính toàn cầu, nhu cầu hàng hóa đã giảm nhiều hơn (trong khi dịch vụ thậm chí không bao giờ giảm; hình vuông màu xanh dương).

Từ góc độ này cho thấy, sự phục hồi nhờ vào việc có vaccine trong năm tới có thể sẽ do nhu cầu về dịch vụ dẫn dắt, chứ không phải hàng hóa, như sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu.

Có ý nghĩa quan trọng với châu á?

Ông Frederic Neumann cho rằng, hầu hết các nền kinh tế vẫn chịu tác động rất lớn liên quan đến nhu cầu về hàng hóa được sản xuất trên toàn thế giới. Và đây là một trong những lý do chính giúp khu vực châu Á trong năm 2020 hoạt động tốt hơn rất nhiều so với nhiều thị trường khác.

Mặc dù tốc độ tăng trưởng GDP trên toàn thế giới đều giảm nhưng sự chuyển dịch từ nhu cầu dịch vụ sang nhu cầu hàng hóa đã hỗ trợ hoạt động xuất khẩu từ nhiều nền kinh tế châu Á.

Tin nên đọc

Tăng trưởng sản lượng xuất khẩu theo thời gian của các nền kinh tế tiên tiến và các nước châu Á mới nổi. Lưu ý đến việc giảm sản lượng xuất khẩu ban đầu của các nước châu Á hồi đầu năm nay (hình vuông màu xanh lá cây) nông hơn và ngắn hơn nhiều so với thời kỳ khủng hoảng tài chính tòa cầu (hình vuông màu xanh dương).

Hơn nữa, xuất khẩu hiện đang tăng trở lại so với năm ngoái. Điều này phù hợp với sức mạnh tương ứng của nhu cầu hàng hóa được thể hiện trong biểu đồ Chi tiêu tiêu dùng của hộ gia đình Hoa Kỳ (% năm).

Tuy nhiên, không giống như hậu quả của thời kỳ khủng hoảng tài chính toàn cầu, khi thương mại tăng vọt, việc chúng ta sẽ chứng kiến một mức tăng tương tự vào khoảng thời gian này thật sự không rõ ràng khi sự phục hồi vào năm 2021 sẽ do nhu cầu dịch vụ dẫn đắt, và hoạt động xuất khẩu sẽ giảm nhẹ hơn nhiều so với thời điểm bắt đầu. Hoạt động xuất khẩu sản xuất của châu Á khó có thể được hưởng lợi nhiều như những đợt phục hồi trước đây.

Vaccine tạo ra nét khác biệt trong phát triển

Tất nhiên, vaccine cũng sẽ tạo ra nét khác biệt cho sự phát triển của mỗi địa phương trên toàn khắp châu Á một khi chúng được phổ biến rộng khắp, các hạn chế về khoảng cách xã hội được nới lỏng, sự tự tin sẽ quay trở lại, và cuối cùng, biên giới được mở cửa cho việc đi lại.

Mở cửa biên giới đặc biệt quan trọng đối với các nền kinh tế phụ thuộc vào du lịch, chẳng hạn như Thái Lan, Hồng Kông, Singapore, Malaysia và Việt Nam (mặc dù người ta cho rằng việc khôi phục du lịch xuyên biên giới đại trà sẽ cần nhiều thời gian hơn so với việc nối lại các dịch vụ địa phương).

Điều đó cho thấy, nhiều nền kinh tế châu Á vẫn còn khá thích thú với sản xuất. Biểu đồ cuối cùng của chúng tôi cho thấy sản xuất theo tỷ trọng GDP cho các thị trường riêng lẻ trong khu vực và trung bình của một thị trường phát triển và mới nổi toàn cầu.

Đài Loan, Trung Quốc đại lục, Hàn Quốc, Thái Lan và Malaysia là những nền kinh tế đặc biệt phụ thuộc vào lĩnh vực sản xuất, nhưng nhiều thị trường khác trong khu vực cũng tập trung vào lĩnh vực này nhiều hơn so với các thị trường mới nổi nói chung.

Thị phần của sản xuất trong tăng trưởng GDP (%)

Thị phần của sản xuất trong tăng trưởng GDP (%)

Tất nhiên, điều đó có thể giải thích tại sao châu Á đã thực hiện khá tốt trong năm nay, nhưng cũng có thể thấy khu vực này sẽ không có sự phục hồi mạnh mẽ hơn các khu vực khác trong năm tới.

Theo Vneconomy

Tin khác

Tài chính - Thị Trường
Giữa bối cảnh căng thẳng địa chính trị vẫn chực chờ bùng phát, Bắc Kinh vừa quyết định nới lỏng lệnh cấm xuất khẩu nhiên liệu đối với các nhà máy lọc dầu tư nhân. Động thái này không chỉ giải quyết cục diện dư thừa công suất nội địa do sự bùng nổ của xe điện, mà còn tạo ra hiệu ứng hạ nhiệt tức thì cho toàn bộ thị trường năng lượng châu Á.
29 phút
Tài chính - Thị Trường
Thoát khỏi tình trạng giảm sàn nhiều phiên liên tiếp, cổ phiếu PNJ của CTCP Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận tăng 2,3% trong phiên ngày 8/7với lượng cổ phiếu cao dịch lịch sử đạt hơn 25 triệu cổ phiếu theo phương thức khớp lệnh.
19 giờ
Tài chính - Thị Trường
Lãi suất huy động của các nhà băng có xu hướng giảm trong quý 2 vừa qua trong bối cảnh tỷ giá ổn định và lạm phát hạ nhiệt.
2 ngày
Bất động sản
Nhờ kỹ thuật can thiệp ít xâm lấn tại Vinmec, nhiều khách hàng đã lấy lại sự tự tin và cảm thấy sức khỏe trở lại bình thường.
3 ngày
Bất động sản
Một căn biệt thự đẹp chưa đủ nếu thiếu sự riêng tư. Một khu đô thị hiện đại cũng chưa đủ nếu thiếu những người hàng xóm đồng điệu. Đẳng cấp mới của tầng lớp tinh hoa Hải Phòng giờ đây là chuyển về Vinhomes Royal Island trên đảo Vũ Yên, sở hữu hai đặc quyền hiếm có, gồm không gian sống biệt lập và cộng đồng cư dân cùng đẳng cấp.
4 ngày
Doanh nhân - Doanh nghiệp
Từ nay đến 22/7/2026, Saigon Co.op triển khai chương trình "Lễ hội Việt – 34 sắc màu tự hào" với 800 điểm bán trên cả nước.
5 ngày
Tài chính - Thị Trường
Chứng khoán Maybank cho biết, vi phạm của lãnh đạo P-Lab hiện không có dấu hiệu mở rộng ra ngoài phạm vi cá nhân và cũng chưa đủ cơ sở để điều chỉnh dự báo lợi nhuận hoặc luận điểm đầu tư của PNJ.
5 ngày
Tài chính - Thị Trường
Cơn khát năng lượng toàn cầu đang được xoa dịu một phần nhờ sự trở lại đột ngột của một trong những nguồn cung lớn nhất khu vực Trung Đông. Dòng chảy thương mại này không chỉ giải quyết bài toán thiếu hụt cục bộ mà còn định hình lại cấu trúc giá trị trên thị trường năng lượng quốc tế.
1 tuần
Bất động sản
Đánh giá về thị trường bất động sản quý 2, các chuyên gia từ Công ty Cổ phần Chứng khoán MBS (MBS) cho biết, nền lãi suất cao đang trở thành lực cản lớn với thị trường. Ngoài ra, nguồn mở bán yếu trong quý khiến các doanh nghiệp bất động giảm đối mặt với việc suy giảm lợi nhuận so với cùng kỳ.
1 tuần
Tài chính - Thị Trường
VN-Index mất hơn 16 điểm, dòng tiền tiếp tục yếu trong bối cảnh nhóm cổ phiếu họ Vin giảm sâu trong phiên.
1 tuần
Tài chính - Thị Trường
Đợt bốc hơi hàng trăm tỷ USD của các tập đoàn công nghệ lớn không chỉ đơn thuần là phản ứng hoảng loạn nhất thời của thị trường. Ẩn sau đà lao dốc này là sự đứt gãy cấu trúc của chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu trong bối cảnh kỷ nguyên tiền rẻ đã chính thức khép lại.
1 tuần
Tài chính - Thị Trường
Cổ phiếu ngân hàng nhận được nhiều đánh giá tích cực từ phía các chuyên gia.
1 tuần
Bất động sản
Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp và Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp. Điểm nhấn quan trọng là việc điều chỉnh quy định về đối tượng chịu thuế và không chịu thuế sử dụng đất phi nông nghiệp nhằm bảo đảm thống nhất với Luật Đất đai năm 2024.
1 tuần
Tài chính - Thị Trường
Tham gia chương trình 'Tick xanh trách nhiệm' do Sở Công thương TP.HCM phát động, VISSAN tiếp tục cam kết đồng hành cùng thành phố, nỗ lực mang đến những bữa ăn ngon, chuẩn sạch và có trách nhiệm với cộng đồng.
1 tuần
Tài chính - Thị Trường
Khi đội quân xe điện thay thế hàng triệu xe chạy xăng mỗi năm, sức mạnh chi phối thị trường dầu toàn cầu của Liên minh OPEC+ đang đứng trước phép thử lớn nhất lịch sử.
2 tuần
Xem thêm