Thứ hai, 23/02/2026
Doanh Nhân Trẻ

Doanh Nhân Trẻ

  • Click để copy

Sẽ có một mô hình phục hồi kinh tế khác xa lịch sử?

Quỳnh Nguyễn
- 13:45, 05/12/2020

(DNTO) - Nhờ có vaccine đưa vào sử dụng đại trà trong năm tới, sự phục hồi kinh tế có thể sẽ do nhu cầu về dịch vụ dẫn dắt, chứ không phải hàng hóa, như sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu... 

Sản lượng xuất khẩu (% so với năm trước) 

Sản lượng xuất khẩu (% so với năm trước) 

Ông Frederic Neumann, Kinh tế trưởng khối Nghiên cứu Kinh tế châu Á, Ngân hàng HSBC cho rằng, hầu hết các nền kinh tế vẫn chịu tác động rất lớn liên quan đến nhu cầu về hàng hóa được sản xuất trên toàn thế giới. Và đây là một trong những lý do chính giúp khu vực châu Á trong năm 2020 hoạt động tốt hơn rất nhiều so với nhiều thị trường khác.

Cuối cùng, vaccine cho đại dịch COVID-19 đang trong quá trình đưa vào sử dụng. Nếu không có những trục trặc về mặt kỹ thuật hoặc trở ngại nào về mặt phân phối, hàng trăm triệu người sẽ được tiêm ngừa trong những tháng tới. Điều đó sẽ khiến các hoạt động kinh tế được bình thường hóa nhanh chóng và đưa chúng ta thoát ra khỏi một cuộc suy thoái kinh tế sâu rộng. 

Sẽ có một mô hình phục hồi kinh tế khác xa lịch sử?

Thật thú vị khi nghĩ đến việc sẽ chứng kiến các kịch bản phục hồi thông thường, theo đó, sản xuất tăng vọt đi trước thúc đẩy các hoạt động thương mại theo sau với nhiều nền kinh tế ở châu Á đang dẫn đầu đà tăng trưởng toàn cầu. Chắc chắn đó chính là mô hình hồi phục sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu và nhiều lần suy thoái trước đây. Tuy nhiên lần này sẽ có một mô hình phục hồi thật khác xuất hiện trong năm 2021 với mảng dịch vụ sẽ dẫn dắt chứ không phải do sản xuất.

Và điều đó có ý nghĩa quan trọng đối với các nước châu Á  - nơi mà sản xuất thường đóng vai trò lớn hơn. Hơn nữa, chắc chắn sẽ có một vài 'đền đáp' cho hoạt động xuất khẩu rất kiên cường của các nước châu Á trong năm nay. Điều đó không có nghĩa là sự phục hồi của các nền kinh tế trong khu vực sẽ không thực sự tốt trong những quý tới. Ngay cả khi vaccine tiếp cận tới các nước châu Á muộn hơn so với các nước phương Tây thì những quốc gia này vẫn sẽ tạo nên sự khác biệt (đặc biệt là đối với du lịch). Tuy nhiên, sự phục hồi lần này chắc hẳn sẽ không 'rực rỡ' như những lần trước. Ngoài ra, còn một lý do khác là các ngân hàng trung ương châu Á đang được đánh giá sẽ phản ứng rất chậm trong năm 2021.

"Hãy bắt đầu mọi thứ với Hoa Kỳ với một số dữ liệu khá tin cậy và kịp thời về mô hình chi tiêu của người tiêu dùng trong năm nay. Điều này sẽ giúp chúng ta phác họa một quan điểm rộng hơn có thể áp dụng cho hầu hết các thị trường đang bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi đại dịch COVID-19" - ông Frederic Neumann nhấn mạnh.

Chi tiêu tiêu dùng của hộ gia đình Hoa Kỳ (% năm)

Chi tiêu tiêu dùng của hộ gia đình Hoa Kỳ (% năm)

Tăng trưởng chi tiêu của hộ gia đình được phân chia thành hai mảng dịch vụ và hàng hóa. Không có gì đáng ngạc nhiên, nhu cầu về dịch vụ - được đánh dấu bằng hình vuông xanh, mặc dù có sự phục hồi nhẹ, nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với mức của năm ngoái. Ngược lại, nhu cầu hàng hóa đã tăng vọt trong những tháng gần đây, và hiện cao hơn 7% mức của năm trước.

Sự khác biệt như vậy là rất bất thường: chẳng hạn như trong thời kỳ khủng hoảng tài chính toàn cầu, nhu cầu hàng hóa đã giảm nhiều hơn (trong khi dịch vụ thậm chí không bao giờ giảm; hình vuông màu xanh dương).

Từ góc độ này cho thấy, sự phục hồi nhờ vào việc có vaccine trong năm tới có thể sẽ do nhu cầu về dịch vụ dẫn dắt, chứ không phải hàng hóa, như sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu.

Có ý nghĩa quan trọng với châu á?

Ông Frederic Neumann cho rằng, hầu hết các nền kinh tế vẫn chịu tác động rất lớn liên quan đến nhu cầu về hàng hóa được sản xuất trên toàn thế giới. Và đây là một trong những lý do chính giúp khu vực châu Á trong năm 2020 hoạt động tốt hơn rất nhiều so với nhiều thị trường khác.

Mặc dù tốc độ tăng trưởng GDP trên toàn thế giới đều giảm nhưng sự chuyển dịch từ nhu cầu dịch vụ sang nhu cầu hàng hóa đã hỗ trợ hoạt động xuất khẩu từ nhiều nền kinh tế châu Á.

Tin nên đọc

Tăng trưởng sản lượng xuất khẩu theo thời gian của các nền kinh tế tiên tiến và các nước châu Á mới nổi. Lưu ý đến việc giảm sản lượng xuất khẩu ban đầu của các nước châu Á hồi đầu năm nay (hình vuông màu xanh lá cây) nông hơn và ngắn hơn nhiều so với thời kỳ khủng hoảng tài chính tòa cầu (hình vuông màu xanh dương).

Hơn nữa, xuất khẩu hiện đang tăng trở lại so với năm ngoái. Điều này phù hợp với sức mạnh tương ứng của nhu cầu hàng hóa được thể hiện trong biểu đồ Chi tiêu tiêu dùng của hộ gia đình Hoa Kỳ (% năm).

Tuy nhiên, không giống như hậu quả của thời kỳ khủng hoảng tài chính toàn cầu, khi thương mại tăng vọt, việc chúng ta sẽ chứng kiến một mức tăng tương tự vào khoảng thời gian này thật sự không rõ ràng khi sự phục hồi vào năm 2021 sẽ do nhu cầu dịch vụ dẫn đắt, và hoạt động xuất khẩu sẽ giảm nhẹ hơn nhiều so với thời điểm bắt đầu. Hoạt động xuất khẩu sản xuất của châu Á khó có thể được hưởng lợi nhiều như những đợt phục hồi trước đây.

Vaccine tạo ra nét khác biệt trong phát triển

Tất nhiên, vaccine cũng sẽ tạo ra nét khác biệt cho sự phát triển của mỗi địa phương trên toàn khắp châu Á một khi chúng được phổ biến rộng khắp, các hạn chế về khoảng cách xã hội được nới lỏng, sự tự tin sẽ quay trở lại, và cuối cùng, biên giới được mở cửa cho việc đi lại.

Mở cửa biên giới đặc biệt quan trọng đối với các nền kinh tế phụ thuộc vào du lịch, chẳng hạn như Thái Lan, Hồng Kông, Singapore, Malaysia và Việt Nam (mặc dù người ta cho rằng việc khôi phục du lịch xuyên biên giới đại trà sẽ cần nhiều thời gian hơn so với việc nối lại các dịch vụ địa phương).

Điều đó cho thấy, nhiều nền kinh tế châu Á vẫn còn khá thích thú với sản xuất. Biểu đồ cuối cùng của chúng tôi cho thấy sản xuất theo tỷ trọng GDP cho các thị trường riêng lẻ trong khu vực và trung bình của một thị trường phát triển và mới nổi toàn cầu.

Đài Loan, Trung Quốc đại lục, Hàn Quốc, Thái Lan và Malaysia là những nền kinh tế đặc biệt phụ thuộc vào lĩnh vực sản xuất, nhưng nhiều thị trường khác trong khu vực cũng tập trung vào lĩnh vực này nhiều hơn so với các thị trường mới nổi nói chung.

Thị phần của sản xuất trong tăng trưởng GDP (%)

Thị phần của sản xuất trong tăng trưởng GDP (%)

Tất nhiên, điều đó có thể giải thích tại sao châu Á đã thực hiện khá tốt trong năm nay, nhưng cũng có thể thấy khu vực này sẽ không có sự phục hồi mạnh mẽ hơn các khu vực khác trong năm tới.

Theo Vneconomy

Tin khác

Tài chính - Thị Trường
Loạt cổ phiếu PVS, PLX, GVR, VTP, GAS, BSR hút mạnh dòng tiền ngay trong phiên đầu năm, tạo lực đẩy mạnh mẽ giúp VN-Index tăng hơn 36 điểm ngay phiên đầu tiên đầu xuân năm mới.
4 giờ
Tài chính - Thị Trường
Những biến động của thị trường trong năm qua đã khiến các nhà đầu tư phải tìm cách đa dạng hóa và củng cố danh mục đầu tư bằng các tài sản trú ẩn an toàn như vàng.
1 tuần
Tài chính - Thị Trường
Nhà đầu tư ngoại mua ròng hơn 954 tỷ đồng trên cả ba sàn trong bối cảnh xu hướng bán ròng chiếm ưu thế suốt thời gian dài vừa qua.
1 tuần
Văn hoá - Xã hội
Nhằm tạo cơ hội cho sinh viên có điều kiện tiếp cận nguồn thông tin, BTC chương trình Workshop “APEC Innovation: Khai phóng ý tưởng khởi nghiệp sinh viên” đã được tổ chức tại Trường Đại học Công Thương TP.HCM, mở ra nhiều vấn đề thiết thực và sâu sắc.
1 tuần
Tài chính - Thị Trường
Ngân hàng Trung ương Trung Quốc (PBoC) tiếp tục chuỗi mua ròng vàng kéo dài từ cuối năm 2024, khẳng định chiến lược đa dạng hóa dự trữ ngoại hối trong bối cảnh địa chính trị toàn cầu đầy biến động. Động thái này không chỉ củng cố vị thế của Bắc Kinh trên thị trường kim loại quý mà còn tạo ra những xung lực đáng kể đến tâm lý đầu tư tại khu vực, bao gồm cả Việt Nam.
2 tuần
Tài chính - Thị Trường
Đối với một nền kinh tế có độ mở lớn như Việt Nam, việc Mỹ đe dọa tấn công các cơ sở năng lượng của Iran - nhà sản xuất dầu lớn thứ tư của OPEC - tạo ra hiệu ứng "lạm phát chi phí đẩy" (cost-push inflation) vô cùng phức tạp.
2 tuần
Tài chính - Thị Trường
Nhằm thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về việc chuẩn bị các điều kiện phục vụ nhân dân đón Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, Bộ Công Thương đã ban hành yêu cầu đảm bảo nguồn cung hàng hóa thiết yếu và năng lượng. Các đơn vị được lệnh giám sát chặt chẽ thị trường để ngăn chặn tình trạng thiếu hàng hoặc tăng giá bất hợp lý trong giai đoạn cao điểm.
2 tuần
Tài chính - Thị Trường
Thị trường chìm trong sắc đỏ khi đồng loạt các nhóm ngành rơi vào cảnh giảm điểm. VN-index mất hơn 27 điểm khi thị trường chỉ còn một tuần nữa là nghỉ Tết Nguyên đán.
2 tuần
Tài chính - Thị Trường
Nhờ đơn hàng cải thiện và số ngày làm việc tăng, chỉ số sản xuất công nghiệp tháng 1/2026 ước tính tăng trưởng mạnh mẽ 21,5% so với cùng kỳ năm trước.
2 tuần
Tài chính - Thị Trường
Chuyên gia của VPBankS Research nhận định, việc lãi suất liên ngân hàng bất ngờ tăng sốc chỉ mang tính chất thời vụ. Khả năng tuần tới, thậm chí tuần sau tết, lãi suất liên ngân hàng có thể giảm nhanh khi áp lực thanh khoản ngắn hạn qua đi.
2 tuần
Tài chính - Thị Trường
Ngành nông nghiệp Việt Nam ghi nhận sự khởi đầu đầy ấn tượng trong tháng đầu năm 2026 với kim ngạch xuất khẩu tăng mạnh ở hầu hết các nhóm hàng chủ lực. Những số liệu khả quan được công bố tại họp báo thường kỳ của Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang tạo kỳ vọng cho mục tiêu kỷ lục 74 tỷ USD trong năm nay.
2 tuần
Tài chính - Thị Trường
Thị trường tài chính ngày 5/02/2026 chứng kiến những nhịp rung lắc dữ dội khi giá vàng đảo chiều giảm sâu sau khi chạm đỉnh, cùng lúc với áp lực từ kỳ điều hành xăng dầu. Sự cộng hưởng này đang tạo ra một kịch bản lạm phát chi phí đẩy phức tạp, thách thức nỗ lực duy trì ổn định kinh tế vĩ mô trong quý I.
2 tuần
Tài chính - Thị Trường
Quý 4, sản lượng tiêu thụ của doanh nghiệp tăng thêm 25kg vàng; bạc tăng thêm 85kg; kẽm thỏi tăng 29 tấn so vói cùng kỳ năm ngoái. Trong bối cảnh giá cả các kim loại quý không ngừng bật tăng đã giúp lợi nhuận sau thuế của doanh nghiệp tăng gần 60% so với cùng kỳ đạt gần 2 ngàn tỷ đồng.
2 tuần
Tài chính - Thị Trường
Sau những ngày giảm sâu gây rúng động thị trường, bước sang ngày 3/02, giá vàng trong nước đã có màn lội ngược dòng ngoạn mục.
2 tuần
Tài chính - Thị Trường
Trong những phiên giao dịch đầu tháng 2/2026, thị trường năng lượng thế giới chứng kiến một cú "đảo chiều" ngoạn mục. Từng bị đẩy lên mức cao nhất trong nhiều tháng do bóng ma xung đột tại Trung Đông, giá dầu thô bất ngờ lao dốc mạnh khi những tín hiệu ngoại giao mới từ Washington và Tehran làm tan biến "phí rủi ro địa chính trị".
2 tuần
Xem thêm