Thứ hai, 25/05/2026

Doanh Nhân Trẻ

  • Click để copy

Sẽ có một mô hình phục hồi kinh tế khác xa lịch sử?

Quỳnh Nguyễn
- 13:45, 05/12/2020

(DNTO) - Nhờ có vaccine đưa vào sử dụng đại trà trong năm tới, sự phục hồi kinh tế có thể sẽ do nhu cầu về dịch vụ dẫn dắt, chứ không phải hàng hóa, như sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu... 

Sản lượng xuất khẩu (% so với năm trước) 

Sản lượng xuất khẩu (% so với năm trước) 

Ông Frederic Neumann, Kinh tế trưởng khối Nghiên cứu Kinh tế châu Á, Ngân hàng HSBC cho rằng, hầu hết các nền kinh tế vẫn chịu tác động rất lớn liên quan đến nhu cầu về hàng hóa được sản xuất trên toàn thế giới. Và đây là một trong những lý do chính giúp khu vực châu Á trong năm 2020 hoạt động tốt hơn rất nhiều so với nhiều thị trường khác.

Cuối cùng, vaccine cho đại dịch COVID-19 đang trong quá trình đưa vào sử dụng. Nếu không có những trục trặc về mặt kỹ thuật hoặc trở ngại nào về mặt phân phối, hàng trăm triệu người sẽ được tiêm ngừa trong những tháng tới. Điều đó sẽ khiến các hoạt động kinh tế được bình thường hóa nhanh chóng và đưa chúng ta thoát ra khỏi một cuộc suy thoái kinh tế sâu rộng. 

Sẽ có một mô hình phục hồi kinh tế khác xa lịch sử?

Thật thú vị khi nghĩ đến việc sẽ chứng kiến các kịch bản phục hồi thông thường, theo đó, sản xuất tăng vọt đi trước thúc đẩy các hoạt động thương mại theo sau với nhiều nền kinh tế ở châu Á đang dẫn đầu đà tăng trưởng toàn cầu. Chắc chắn đó chính là mô hình hồi phục sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu và nhiều lần suy thoái trước đây. Tuy nhiên lần này sẽ có một mô hình phục hồi thật khác xuất hiện trong năm 2021 với mảng dịch vụ sẽ dẫn dắt chứ không phải do sản xuất.

Và điều đó có ý nghĩa quan trọng đối với các nước châu Á  - nơi mà sản xuất thường đóng vai trò lớn hơn. Hơn nữa, chắc chắn sẽ có một vài 'đền đáp' cho hoạt động xuất khẩu rất kiên cường của các nước châu Á trong năm nay. Điều đó không có nghĩa là sự phục hồi của các nền kinh tế trong khu vực sẽ không thực sự tốt trong những quý tới. Ngay cả khi vaccine tiếp cận tới các nước châu Á muộn hơn so với các nước phương Tây thì những quốc gia này vẫn sẽ tạo nên sự khác biệt (đặc biệt là đối với du lịch). Tuy nhiên, sự phục hồi lần này chắc hẳn sẽ không 'rực rỡ' như những lần trước. Ngoài ra, còn một lý do khác là các ngân hàng trung ương châu Á đang được đánh giá sẽ phản ứng rất chậm trong năm 2021.

"Hãy bắt đầu mọi thứ với Hoa Kỳ với một số dữ liệu khá tin cậy và kịp thời về mô hình chi tiêu của người tiêu dùng trong năm nay. Điều này sẽ giúp chúng ta phác họa một quan điểm rộng hơn có thể áp dụng cho hầu hết các thị trường đang bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi đại dịch COVID-19" - ông Frederic Neumann nhấn mạnh.

Chi tiêu tiêu dùng của hộ gia đình Hoa Kỳ (% năm)

Chi tiêu tiêu dùng của hộ gia đình Hoa Kỳ (% năm)

Tăng trưởng chi tiêu của hộ gia đình được phân chia thành hai mảng dịch vụ và hàng hóa. Không có gì đáng ngạc nhiên, nhu cầu về dịch vụ - được đánh dấu bằng hình vuông xanh, mặc dù có sự phục hồi nhẹ, nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với mức của năm ngoái. Ngược lại, nhu cầu hàng hóa đã tăng vọt trong những tháng gần đây, và hiện cao hơn 7% mức của năm trước.

Sự khác biệt như vậy là rất bất thường: chẳng hạn như trong thời kỳ khủng hoảng tài chính toàn cầu, nhu cầu hàng hóa đã giảm nhiều hơn (trong khi dịch vụ thậm chí không bao giờ giảm; hình vuông màu xanh dương).

Từ góc độ này cho thấy, sự phục hồi nhờ vào việc có vaccine trong năm tới có thể sẽ do nhu cầu về dịch vụ dẫn dắt, chứ không phải hàng hóa, như sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu.

Có ý nghĩa quan trọng với châu á?

Ông Frederic Neumann cho rằng, hầu hết các nền kinh tế vẫn chịu tác động rất lớn liên quan đến nhu cầu về hàng hóa được sản xuất trên toàn thế giới. Và đây là một trong những lý do chính giúp khu vực châu Á trong năm 2020 hoạt động tốt hơn rất nhiều so với nhiều thị trường khác.

Mặc dù tốc độ tăng trưởng GDP trên toàn thế giới đều giảm nhưng sự chuyển dịch từ nhu cầu dịch vụ sang nhu cầu hàng hóa đã hỗ trợ hoạt động xuất khẩu từ nhiều nền kinh tế châu Á.

Tin nên đọc

Tăng trưởng sản lượng xuất khẩu theo thời gian của các nền kinh tế tiên tiến và các nước châu Á mới nổi. Lưu ý đến việc giảm sản lượng xuất khẩu ban đầu của các nước châu Á hồi đầu năm nay (hình vuông màu xanh lá cây) nông hơn và ngắn hơn nhiều so với thời kỳ khủng hoảng tài chính tòa cầu (hình vuông màu xanh dương).

Hơn nữa, xuất khẩu hiện đang tăng trở lại so với năm ngoái. Điều này phù hợp với sức mạnh tương ứng của nhu cầu hàng hóa được thể hiện trong biểu đồ Chi tiêu tiêu dùng của hộ gia đình Hoa Kỳ (% năm).

Tuy nhiên, không giống như hậu quả của thời kỳ khủng hoảng tài chính toàn cầu, khi thương mại tăng vọt, việc chúng ta sẽ chứng kiến một mức tăng tương tự vào khoảng thời gian này thật sự không rõ ràng khi sự phục hồi vào năm 2021 sẽ do nhu cầu dịch vụ dẫn đắt, và hoạt động xuất khẩu sẽ giảm nhẹ hơn nhiều so với thời điểm bắt đầu. Hoạt động xuất khẩu sản xuất của châu Á khó có thể được hưởng lợi nhiều như những đợt phục hồi trước đây.

Vaccine tạo ra nét khác biệt trong phát triển

Tất nhiên, vaccine cũng sẽ tạo ra nét khác biệt cho sự phát triển của mỗi địa phương trên toàn khắp châu Á một khi chúng được phổ biến rộng khắp, các hạn chế về khoảng cách xã hội được nới lỏng, sự tự tin sẽ quay trở lại, và cuối cùng, biên giới được mở cửa cho việc đi lại.

Mở cửa biên giới đặc biệt quan trọng đối với các nền kinh tế phụ thuộc vào du lịch, chẳng hạn như Thái Lan, Hồng Kông, Singapore, Malaysia và Việt Nam (mặc dù người ta cho rằng việc khôi phục du lịch xuyên biên giới đại trà sẽ cần nhiều thời gian hơn so với việc nối lại các dịch vụ địa phương).

Điều đó cho thấy, nhiều nền kinh tế châu Á vẫn còn khá thích thú với sản xuất. Biểu đồ cuối cùng của chúng tôi cho thấy sản xuất theo tỷ trọng GDP cho các thị trường riêng lẻ trong khu vực và trung bình của một thị trường phát triển và mới nổi toàn cầu.

Đài Loan, Trung Quốc đại lục, Hàn Quốc, Thái Lan và Malaysia là những nền kinh tế đặc biệt phụ thuộc vào lĩnh vực sản xuất, nhưng nhiều thị trường khác trong khu vực cũng tập trung vào lĩnh vực này nhiều hơn so với các thị trường mới nổi nói chung.

Thị phần của sản xuất trong tăng trưởng GDP (%)

Thị phần của sản xuất trong tăng trưởng GDP (%)

Tất nhiên, điều đó có thể giải thích tại sao châu Á đã thực hiện khá tốt trong năm nay, nhưng cũng có thể thấy khu vực này sẽ không có sự phục hồi mạnh mẽ hơn các khu vực khác trong năm tới.

Theo Vneconomy

Tin khác

Bất động sản
Đại diện Ngân hàng Nhà nước đã đưa ra thông điệp rõ ràng, hạ mục tiêu tăng trưởng tín dụng xuống 15%, bảo vệ an toàn hệ thống. Lập lại trật tự dòng vốn, chấm dứt thời kỳ dòng tiền tăng nóng làm "bà đỡ" cho bất động sản bằng mọi giá.
19 giờ
Tài chính - Thị Trường
Khối ngoại bán ròng hơn 3,2 ngàn tỷ đồng trên cả ba sàn trong bối cảnh thanh khoản thu hẹp và lực bán mạnh vẫn tiếp tục chi phối thị trường.
2 ngày
Tài chính - Thị Trường
Từ ngày 1/6/2026, xăng sinh học E10 sẽ chính thức được triển khai trên toàn quốc theo lộ trình của Chính phủ và Bộ Công Thương. Thông tin này đang thu hút sự quan tâm lớn của người dùng ô tô, xe máy, đặc biệt là những lo ngại liên quan đến khả năng ảnh hưởng tới động cơ, mức tiêu hao nhiên liệu và độ bền phương tiện.
2 ngày
Bất động sản
Ngày 20/5, thị trường bất động sản cả nước “rung chuyển” với siêu sự kiện kick-off lớn nhất lịch sử tại hai đầu cầu Hà Nội và TP.HCM. Hơn 13.000 môi giới thiện chiến đã đồng loạt hội quân, thổi bùng ngọn lửa quyết tâm, cùng nhau hướng về tọa độ vàng của thị trường hiện nay là Vinhomes Sài Gòn Park ở Tây Bắc TP.HCM.
3 ngày
Tài chính - Thị Trường
Giá dầu thế giới chốt phiên 19/5 giảm nhẹ, sau khi Phó Tổng thống J.D. Vance cho biết Mỹ và Iran đã đạt được tiến triển trong các cuộc đàm phán, khi cả hai bên đều không muốn nối lại hành động quân sự.
4 ngày
Bất động sản
Không còn xuất hiện với tâm thế “người quan sát”, nhiều nhà đầu tư ngoại giờ đây đã trực tiếp bước vào dòng chảy của thị trường bất động sản Việt Nam. Thu hút và giữ chân họ chính là những dự án “khổng lồ và phi thường” như Vinhomes Green Paradise (Cần Giờ, TP.HCM).
5 ngày
Tài chính - Thị Trường
Dù đồng loạt nhiều lãnh đạo của CTCP Tập Đoàn PC1 bị khởi tố, cổ phiếu PC1 vẫn ghi nhận dòng tiền lớn tham gia với lượng giao dịch đột biến.
6 ngày
Bất động sản
Trường liên cấp Vinschool tại Vinhomes Green City vừa chính thức hoàn thành phần móng nền, đánh dấu tiến độ xây dựng, đồng thời mở ra hình hài rõ nét hơn cho hệ sinh thái giáo dục chất lượng quốc tế tại Tây Bắc TP.HCM. Cột mốc này thúc đẩy nhiều gia đình trẻ đổ về Vinhomes Green City trong hành trình tìm môi trường sống tốt nhất cho con.
1 tuần
Tài chính - Thị Trường
Diễn biến tăng giảm đan xen và sự vận động tốt của dòng tiền được cho là yếu tố quan trọng giúp xác suất điều chỉnh mạnh và bất ngờ tại vùng đỉnh của VN-Index là khó có thể xảy ra, theo dự báo của Vietcombank Securities (VCBS).
1 tuần
Tài chính - Thị Trường
Việc mở rộng nguồn cung từ khối FDI và cổ phần hóa được kỳ vọng tạo xung lực mới, nâng cao chất lượng hàng hóa cho thị trường chứng khoán trong giai đoạn phát triển mới
1 tuần
Tài chính - Thị Trường
Dù nội lực doanh nghiệp trong nước đang mỗi ngày một lớn mạnh hơn, tuy nhiên làm sao để xây dựng chuỗi liên kết chặt chẽ giữa doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) vẫn còn điểm nghẽn.
1 tuần
Bất động sản
Đối diện chợ Bến Thành – biểu tượng thương mại và ký ức đô thị của Sài Gòn suốt hơn một thế kỷ, Masterise Group vừa ra mắt tòa tháp đôi One Central Saigon. Dự án được kỳ vọng trở thành biểu tượng mới của trung tâm TP.HCM, nối tiếp dòng chảy lịch sử bằng diện mạo hiện đại của một đô thị quốc tế.
1 tuần
Tài chính - Thị Trường
Dòng tiền cuối cùng đã quay trở lại với nhóm cổ phiếu dầu khí sau chuỗi ngày ảm đạm. Khi thanh khoản có dấu hiệu trở lại, liệu đây đơn thuần là cú hồi kỹ thuật hay bước nền chuẩn cho con sóng mới của nhóm ngành này?
1 tuần
Bất động sản
giới đầu tư đang chuyển dòng tiền về vịnh di sản với kỳ vọng tiếp tục thắng lớn tại Vinhomes Global Gate Hạ Long - siêu đô thị hơn 6.200 ha, tổng vốn đầu tư gần 18 tỷ USD, lớn nhất lịch sử thị trường bất động sản, đồng thời hưởng lợi trực tiếp từ tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Hạ Long hơn 5,6 tỷ USD.
1 tuần
Tài chính - Thị Trường
Nắng nóng cực đoan kết hợp cùng sự thắt chặt nguồn cung khí đốt đang đẩy lưới điện châu Á vào tình trạng báo động đỏ. Cơn ác mộng của năm 2022 đang hiện hữu trở lại, đe dọa trực tiếp đến đà phục hồi kinh tế của các quốc gia từ Nhật Bản đến khu vực Nam Á.
1 tuần
Xem thêm