Ngày 12/7, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì cuộc làm việc của Thường trực Chính phủ với Đảng ủy Khối doanh nghiệp Trung ương về lãnh đạo, chỉ đạo công tác cơ cấu lại, nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp nhà nước (DNNN), trọng tâm là các tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước.

Báo cáo tại buổi làm việc, Đảng ủy Khối các doanh nghiệp Trung ương (DNTW), cho biết, Đảng bộ Khối DNTW gồm có 38 đảng bộ trực thuộc, trong đó có 36 đảng bộ tập đoàn kinh tế, tổng công ty, ngân hàng thương mại nhà nước và 2 đảng bộ cơ quan. 

Các doanh nghiệp trong Khối gồm 9 tập đoàn kinh tế, 20 tổng công ty, 6 ngân hàng, 1 tổ chức tài chính nhà nước với tổng số 930 doanh nghiệp trực thuộc. Tổng vốn điều lệ của các doanh nghiệp tính đến hết quý I/2022 là 1,1 triệu tỷ đồng; tổng vốn chủ sở hữu đạt trên 1,64 triệu tỷ đồng; tổng tài sản của các doanh nghiệp đạt trên 9,93 triệu tỷ đồng.

Phát biểu kết luận, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh: Đảng ủy Khối có vai trò rất quan trọng trong công tác cơ cấu lại DNNN, nhất là trong việc phát huy tối đa các nguồn lực mà khối DNNN đang nắm giữ.

Thủ tướng nêu rõ, thời gian qua, Đảng ủy Khối đạt được những kết quả rất đáng trân trọng trong công tác xây dựng Đảng, lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị, sản xuất kinh doanh, quản lý đội ngũ cán bộ, góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức Đảng và đảng viên trong khối DNNN.

Trong giai đoạn 2016-2020 đã hoàn thành cổ phần hóa 39 doanh nghiệp; xây dựng lộ trình và tổ chức bán phần vốn nhà nước tại công ty cổ phần và công ty trách nhiệm hữu hạn 2 thành viên trở lên. Trong giai đoạn này, đã thoái vốn và nộp về ngân sách nhà nước 221,7 nghìn tỷ đồng. Về cơ cấu lại, đã chú trọng sắp xếp lại, nâng cao năng lực tài chính, đổi mới công tác quản trị, công nghệ, đổi mới tổ chức, quản lý nguồn nhân lực... của khu vực DNNN.

Trong năm 2021, Chính phủ đã trình Bộ Chính trị thông qua phương án xử lý 5/12 dự án chậm tiến độ, kém hiệu quả và đang tiếp tục chỉ đạo hoàn thiện phương án xử lý đối với 7 doanh nghiệp còn lại. Ban Cán sự Đảng Ngân hàng Nhà nước đã hoàn thiện, trình Bộ Chính trị xem xét, quyết định phương án xử lý đối với 4 tổ chức tín dụng yếu kém.

Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ cũng đã tích cực chỉ đạo xử lý đối với các dự án lớn như nhiệt điện Thái Bình 2, nhiệt điện Long Phú I, lọc hóa dầu Nghi Sơn, vốn cho Vadifi, chuỗi dự án khí lô B và Trung tâm điện lực Ô Môn, các vấn đề liên quan đến các sân bay...

Những kết quả chung của cả nước đạt được thời gian qua có sự đóng góp quan trọng của các DNNN và Đảng ủy Khối. Thủ tướng đánh giá cao sự chủ động, trách nhiệm và phối hợp chặt chẽ của Đảng ủy Khối với các cơ quan của Chính phủ, nổi bật là trong xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng, từng bước nâng cao bản lĩnh chính trị, trình độ trí tuệ, ý chí phấn đấu của tổ chức đảng, cấp ủy đảng, cán bộ, đảng viên, trước hết là cán bộ lãnh đạo, quản lý chủ chốt.

Cùng với đó, lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện chủ trương cơ cấu lại, nâng cao hiệu quả để DNNN giữ vững vai trò nòng cốt và dẫn dắt trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Bám sát thực tiễn để tham mưu, đề xuất Chính phủ giải quyết các khó khăn, ách tắc, góp phần xử lý các khó khăn, ách tắc của cả nền kinh tế.

Hầu hết các doanh nghiệp trong Khối vẫn duy trì tốc độ tăng trưởng hằng năm. Năm 2021, tổng doanh thu vượt 43,3% kế hoạch, tăng 7,8% so với năm 2020; lợi nhuận trước thuế vượt 41,7% kế hoạch, tăng 22,5% so với năm 2020, hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh sau khi cơ cấu lại được nâng lên, nộp ngân sách chiếm 17-23% tổng thu ngân sách nhà nước...

Bên cạnh những kết quả đạt được, báo cáo của Đảng ủy Khối và các đại biểu đã nêu rõ các bất cập, hạn chế. Nhấn mạnh thêm một số nội dung, Thủ tướng nêu rõ, vai trò lãnh đạo của cấp ủy, tổ chức Đảng trong thực hiện nhiệm vụ chính trị, sản xuất kinh doanh, quản lý cán bộ có nơi, có lúc còn mờ nhạt, kết quả chưa cao.

Vai trò dẫn dắt, tạo động lực, mở đường, thúc đẩy các thành phần kinh tế khác chưa được phát huy rõ nét. Năng lực đổi mới sáng tạo còn hạn chế, đặc biệt trong các ngành có khả năng dẫn dắt chuyển đổi cơ cấu kinh tế.

Hiệu quả hoạt động của khu vực DNNN chưa tương xứng với nguồn lực nắm giữ. Các DNNN chưa liên kết chặt chẽ với nhau, chưa tạo điều kiện thuận lợi nhất để doanh nghiệp tư nhân, trong đó có các doanh nghiệp nhỏ và vừa cùng tham gia vào chuỗi cung ứng, chuỗi giá trị.

Công tác cổ phần hóa, thoái vốn còn chậm so với tiến độ đề ra. Công tác đổi mới quản trị doanh nghiệp chưa xứng tầm, chưa theo kịp yêu cầu của thị trường. Chế độ đãi ngộ và xử lý trách nhiệm người quản lý doanh nghiệp chưa tạo được động lực gắn với trách nhiệm theo cơ chế thị trường.

Thủ tướng nêu rõ, bên cạnh những nguyên nhân khách quan, thì nguyên nhân chủ quan vẫn là chủ yếu. Thời gian tới, cần xác định có những cơ hội, thuận lợi và khó khăn, thách thức nhưng khó khăn, thách thức nhiều hơn, các DNNN phải nêu cao tinh thần trách nhiệm, quyết  tâm cao hơn, nỗ lực lớn hơn, hành động quyết liệt hơn, có trọng tâm, trọng điểm, "biến nguy thành cơ" để phát triển tốt hơn trong điều kiện khó khăn.

Thủ tướng nêu rõ mục tiêu đến năm 2025, phấn đấu cơ bản hoàn thành việc sắp xếp lại, chuyển đổi sở hữu khối DNNN; xử lý cơ bản xong những yếu kém, thất thoát, những dự án, công trình chậm tiến độ, đầu tư kém hiệu quả, thua lỗ kéo dài của các tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước, DNNN. Vừa phải nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh, vừa khắc phục, xử lý các công việc, nhiệm vụ tồn đọng, vừa giải quyết các vấn đề đột xuất, phát sinh.

Thủ tướng nhấn mạnh, trong bất cứ hoàn cảnh nào, các DNNN cũng phải góp phần quan trọng xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ gắn với chủ động, tích cực hội nhập quốc tế sâu rộng, thực chất, hiệu quả; phòng, chống tham nhũng, tiêu cực; thực hiện nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách hiện nay là ưu tiên ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế, trong đó, thực hiện chính sách tiền tệ linh hoạt, an toàn, thận trọng, chính sách tài khóa mở rộng hợp lý, bảo đảm hiệu quả, quản lý chặt chẽ giá cả, thị trường; phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Thủ tướng yêu cầu cần thực hiện nghiêm kỷ luật, kỷ cương hành chính trong quản lý, sản xuất, kinh doanh, tăng cường kiểm tra giám sát; thực hiện nghiêm các nguyên tắc lãnh đạo của Đảng để thực hiện các nhiệm vụ chính trị được giao; đẩy mạnh hơn nữa việc xây dựng tổ chức Đảng trong sạch vững mạnh, góp phần giữ vững kỷ luật, kỷ cương trong Đảng.

Phối hợp chặt chẽ, hiệu quả giữa các Đảng ủy Khối với Chính phủ, Ban Cán sự Đảng Chính phủ, ban cán sự Đảng các bộ, ngành, cơ quan; cùng nhau hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách phù hợp tình hình, điều kiện mới. Nghiên cứu tổ chức, bộ máy trong DNNN hiện đại, bảo đảm tinh gọn đầu mối hiệu lực, hiệu quả. 

Các cơ quan nhà nước phải phát huy cao độ chủ động, sáng tạo đối với DNNN, kịp thời phát hiện, tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc cho doanh nghiệp, nhất là trong tình hình hiện nay. 

Thủ tướng đề nghị các cấp ủy, tổ chức Đảng trong khối DNNN và Đảng ủy Khối cần tập trung lãnh đạo, chỉ đạo hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách. Tiếp tục cơ cấu lại DNNN, bảo đảm có trọng tâm, trọng điểm, thực chất, hiệu quả. Tăng cường đầu tư, nâng cao năng lực của DNNN về đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, nghiên cứu ứng dụng khoa học công nghệ, kỹ thuật sản xuất hiện đại, sử dụng tiết kiệm năng lượng, thân thiện với môi trường để nâng cao năng suất, hiệu quả và sức cạnh tranh...