Mức thuế 50% mới của Mỹ và phản ứng từ Ottawa

Vào ngày 4/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chính thức tăng thuế nhập khẩu đối với thép và nhôm lên mức 50%, cao hơn nhiều so với mức 25% trước đây. Lý do được đưa ra là nhằm bảo vệ ngành công nghiệp thép và nhôm trong nước của Mỹ khỏi tình trạng "bán phá giá dư thừa" và vì lý do an ninh quốc gia.

Trước động thái này, Thủ tướng đương nhiệm Mark Carney của Canada đã lên tiếng chỉ trích mạnh mẽ, gọi mức thuế 50% của Mỹ là "bất hợp pháp, vô căn cứ và phi lý".

Ông Carney cho biết chính phủ của ông sẽ không vội vàng đáp trả mà sẽ "dành thời gian" để cân nhắc phản ứng của mình, đồng thời khẳng định rằng các cuộc đàm phán "chuyên sâu" về quan hệ thương mại giữa hai nước đang diễn ra và có những tiến triển tích cực.

Phản ứng của Canada dưới thời Thủ tướng Justin Trudeau

Đây không phải là lần đầu tiên Canada đối mặt với mức thuế thép và nhôm từ Mỹ. Trước đây, dưới thời Thủ tướng Justin Trudeau, Canada đã thể hiện lập trường kiên quyết đối với các biện pháp tương tự.

Vào tháng 3/2025, khi Mỹ áp thuế 25% đối với các sản phẩm thép và nhôm của Canada, chính phủ của Thủ tướng Justin Trudeau đã nhanh chóng đáp trả bằng các mức thuế đối ứng tương đương. Canada đã áp đặt thuế trả đũa 25% đối với danh mục hàng hóa nhập khẩu từ Mỹ trị giá 29,8 tỷ USD, bao gồm 12,6 tỷ USD sản phẩm thép, 3 tỷ USD sản phẩm nhôm và 14,2 tỷ USD hàng hóa nhập khẩu khác.

Trong các phát biểu vào tháng 2/2025, Thủ tướng Justin Trudeau đã nhiều lần khẳng định rằng các mức thuế như vậy là "hoàn toàn vô căn cứ" và "không thể chấp nhận được". Ông đã cảnh báo rằng các biện pháp thuế quan sẽ gây tổn hại cho cả nền kinh tế Mỹ và Canada do tính hội nhập sâu sắc của chúng.

Áp lực trong nước và những cảnh báo về tác động

Mặc dù chính phủ Canada tuyên bố sẽ cân nhắc kỹ lưỡng, áp lực từ các ngành công nghiệp và chính quyền địa phương đang gia tăng đòi hỏi một phản ứng quyết liệt hơn.

Hiệp hội các nhà sản xuất thép Canada đã kêu gọi chính phủ liên bang áp đặt mức thuế đối phó 50% tương tự đối với thép và nhôm của Mỹ. Thủ hiến Ontario Doug Ford cũng thúc giục chính phủ Canada đáp trả bằng cách tăng thêm 25% thuế đối với thép nhập khẩu từ Mỹ, đưa tổng mức thuế lên 50%.

Các mức thuế mới được dự báo sẽ gây ra những hậu quả nghiêm trọng. Hiệp hội Nhôm Canada ước tính rằng mức thuế 50% sẽ làm tăng thêm gần 75 triệu USD mỗi tuần vào chi phí xuất khẩu kim loại của Canada sang Mỹ.

Các hiệp hội ngành công nghiệp cảnh báo rằng việc tăng thuế sẽ làm giảm nhu cầu trên toàn Bắc Mỹ, ảnh hưởng đến người lao động ở cả hai bên biên giới và làm gián đoạn các lĩnh vực quan trọng như quốc phòng, xây dựng và ô tô.

Marty Warren, Giám đốc quốc gia của United Steelworkers Canada, nhấn mạnh rằng hàng ngàn việc làm của người Canada đang bị đe dọa.

Đối với Mỹ, mức thuế này cũng sẽ khiến chi phí cho người tiêu dùng tăng lên và gây khó khăn cho các doanh nghiệp, từ sản xuất ô tô đến xây dựng nhà cửa.

Việc Mỹ tăng thuế thép và nhôm lên 50% là một diễn biến mới trong cuộc chiến thương mại đã kéo dài. Canada, với vị thế là nhà cung cấp lớn nhất cả thép và nhôm cho Mỹ, đang đứng trước sức ép lớn.

Chính sách trì hoãn trả đũa ngay lập tức của Ottawa cho thấy mong muốn đàm phán để đạt được một thỏa thuận lâu dài. Tuy nhiên, nếu các cuộc đàm phán không mang lại kết quả, Canada chắc chắn sẽ áp dụng các biện pháp trả đũa tương xứng, đẩy hai nền kinh tế vốn đã hội nhập sâu sắc vào một cuộc đối đầu thương mại căng thẳng hơn.

Tình hình này không chỉ ảnh hưởng đến Canada và Mỹ mà còn có thể tạo tiền lệ cho các quốc gia khác, gây ra những làn sóng bảo hộ thương mại trên toàn cầu. Các bên liên quan cần tìm kiếm giải pháp mang tính xây dựng để tránh gây tổn hại lâu dài cho chuỗi cung ứng và nền kinh tế thế giới.