Tuyên bố này, theo ông Trump, nhằm mục đích "bảo vệ ngành thép tốt hơn nữa". "Chúng ta sẽ nâng mức thuế từ 25% lên 50% đối với thép nhập khẩu vào Mỹ. Việc này sẽ bảo vệ tốt hơn nữa ngành thép của chúng ta", Trump nhấn mạnh.

Từ "Nước Mỹ trên hết" đến "thép 50%": Một cam kết quen thuộc

Việc tăng cường bảo hộ ngành công nghiệp trong nước không phải là một chính sách mới lạ dưới thời ông Donald Trump. Trong nhiệm kỳ đầu tiên, ông đã áp dụng mức thuế 25% đối với thép và 10% đối với nhôm vào năm 2018 theo Mục 232 của Đạo luật Mở rộng Thương mại năm 1962, viện dẫn lý do an ninh quốc gia. Quyết định này khi đó đã gây ra làn sóng tranh cãi mạnh mẽ và châm ngòi cho các biện pháp trả đũa từ nhiều quốc gia.

Giờ đây, với cam kết nâng mức thuế lên gấp đôi, ông Trump dường như muốn gửi một thông điệp rõ ràng rằng các biện pháp hiện tại chưa đủ để tạo ra một sân chơi bình đẳng cho ngành thép Mỹ.

Theo quan điểm của ông, thép giá rẻ từ nước ngoài, đặc biệt là từ Trung Quốc, vẫn đang tràn ngập thị trường, đe dọa sự tồn vong và việc làm trong ngành thép nội địa. Việc tăng thuế lên 50% được kỳ vọng sẽ tạo ra một "bức tường thành" vững chắc hơn, giúp các nhà sản xuất thép Mỹ lấy lại thị phần và tạo động lực cho các khoản đầu tư mới.

Ngành thép Mỹ đón nhận, các ngành khác lo âu

Đối với các nhà sản xuất thép Mỹ và các công đoàn lao động trong ngành, tuyên bố của ông Trump là một tin tức đáng hoan nghênh. Từ lâu họ đã kêu gọi các biện pháp bảo hộ mạnh mẽ hơn để đối phó với tình trạng dư thừa công suất và cạnh tranh không lành mạnh từ các nước sản xuất lớn. Mức thuế 50% có thể giúp các doanh nghiệp này tăng giá bán, cải thiện lợi nhuận và tiềm năng mở rộng sản xuất, qua đó bảo vệ và tạo thêm việc làm cho người lao động.

Tuy nhiên, bức tranh không hoàn toàn tươi sáng khi nhìn từ góc độ của các ngành công nghiệp sử dụng thép làm nguyên liệu đầu vào. Ngành ô tô, xây dựng, sản xuất máy móc thiết bị... sẽ phải đối mặt với chi phí đầu vào tăng vọt. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến giá thành sản phẩm cuối cùng, có thể làm giảm sức cạnh tranh của hàng hóa Mỹ trên thị trường quốc tế và gây áp lực lên lạm phát trong nước.

Cuối cùng, người tiêu dùng sẽ phải gánh chịu một phần gánh nặng này thông qua giá cả hàng hóa leo thang.

Rủi ro địa chính trị và làn sóng trả đũa thương mại

Hệ quả đáng lo ngại nhất từ tuyên bố của ông Trump chính là nguy cơ châm ngòi cho một làn sóng trả đũa thương mại toàn cầu. Các đối tác thương mại lớn của Mỹ, bao gồm Liên minh Châu Âu, Canada, Mexico, Brazil và Hàn Quốc – những quốc gia xuất khẩu thép đáng kể sang Mỹ – chắc chắn sẽ không ngồi yên.

Trong nhiệm kỳ trước của ông Trump, việc áp thuế thép đã dẫn đến các cuộc chiến thương mại với Trung Quốc và căng thẳng với EU, kéo theo việc áp thuế lẫn nhau đối với nhiều mặt hàng khác, gây thiệt hại cho cả hai phía.

Nếu kịch bản tương tự lặp lại với mức thuế 50%, chuỗi cung ứng toàn cầu sẽ đứng trước nguy cơ đổ vỡ, các hiệp định thương mại có thể bị đình trệ, và quan hệ kinh tế giữa các quốc gia sẽ trở nên căng thẳng hơn bao giờ hết.

Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), vốn đang nỗ lực khôi phục vai trò của mình trong việc điều tiết thương mại quốc tế, sẽ phải đối mặt với một thách thức lớn khi các nguyên tắc thương mại tự do bị xói mòn.

Thêm vào đó, dù Trung Quốc thường là mục tiêu chính của các chính sách thuế quan từ Mỹ, nhưng các nhà phân tích cho rằng tác động thực sự đến quốc gia này có thể không như kỳ vọng.

Trung Quốc đã chủ động đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và tìm kiếm các đối tác thương mại mới kể từ khi các biện pháp thuế quan đầu tiên được áp dụng. Hơn nữa, thép Trung Quốc đã bị hạn chế đáng kể vào thị trường Mỹ bởi các biện pháp chống bán phá giá và chống trợ cấp trước đó.

Một canh bạc rủi ro

Tuyên bố của ông Donald Trump về việc tăng thuế nhập khẩu thép lên 50% là một tín hiệu mạnh mẽ cho thấy định hướng chính sách "bảo hộ cực đoan" trong nhiệm kỳ thứ hai của ông. Dù có thể mang lại lợi ích cục bộ cho ngành thép Mỹ trong ngắn hạn, nhưng nó ẩn chứa những rủi ro khổng lồ về một cuộc chiến thương mại mới, gây bất ổn cho nền kinh tế toàn cầu, làm tăng chi phí sản xuất, và căng thẳng quan hệ quốc tế.

Giới phân tích đang theo dõi sát sao những hệ quả mà chính sách này sẽ mang lại trong thời gian tới.