Chuỗi cung ứng toàn cầu bị đảo lộn

Ngành công nghiệp ô tô từ lâu đã phát triển dựa trên chuỗi cung ứng toàn cầu hóa, nơi mà các bộ phận và phụ tùng có thể được sản xuất tại nhiều quốc gia khác nhau trước khi được lắp ráp tại một nơi duy nhất. Lấy ví dụ, các nhà máy ở Canada và Mexico đang cung cấp một lượng lớn linh kiện cho các hãng như General Motors và Ford. Sau khi mức thuế này được áp dụng, các công ty này sẽ phải gánh chịu chi phí cao hơn để nhập khẩu các bộ phận từ các nước láng giềng, làm tăng tổng chi phí sản xuất.

Tờ New York Times cho biết, riêng General Motors có thể phải đối mặt với khoản chi phí bổ sung lên đến hàng tỷ USD nếu không chuyển toàn bộ dây chuyền sản xuất về Mỹ. Tương tự, các công ty Nhật Bản như Toyota đã đầu tư lớn vào các cơ sở tại Bắc Mỹ cũng đứng trước nguy cơ suy giảm lợi nhuận nghiêm trọng.

Phản ứng tức thời của thị trường tài chính

Ngay sau khi Tổng thống Donald Trump công bố quyết định áp thuế, thị trường tài chính chứng kiến sự hoảng loạn rõ rệt. Cổ phiếu của General Motors đã giảm 8%, trong khi Ford và Stellantis cũng giảm lần lượt 4,5%. Ở châu Á, cổ phiếu Toyota giảm 3,2% và Honda giảm 3%. Mức giảm này không chỉ phản ánh sự lo ngại của nhà đầu tư về chi phí gia tăng, mà còn dự báo về doanh thu sụt giảm do giảm sức tiêu thụ từ người dùng.

Tesla, hãng ô tô được kỳ vọng sẽ hưởng lợi vì sản xuất hoàn toàn nội địa, lại giảm nhẹ 1,3% do những lo ngại về sự suy giảm niềm tin chung trong ngành.

Người tiêu dùng chịu áp lực lớn hơn

Một trong những hậu quả trực tiếp là giá xe tại Mỹ có khả năng tăng cao, làm giảm sự lựa chọn của người tiêu dùng. Một báo cáo từ CNBC cho thấy, giá xe nhập khẩu từ châu Âu, Nhật Bản và Hàn Quốc có thể tăng trung bình từ 5.000 USD đến 10.000 USD. Điều này không chỉ ảnh hưởng tới tầng lớp trung lưu mà còn làm giảm nhu cầu tổng thể, kéo theo sự sụt giảm doanh thu của ngành.

Trong khi mục tiêu chính trị của Tổng thống Donald Trump - thúc đẩy sản xuất nội địa và tạo thêm việc làm - có thể mang lại lợi ích ngắn hạn, cái giá phải trả là rất lớn. Một số chuyên gia kinh tế, trong đó có Giáo sư Alan Blinder từ Đại học Princeton, đã cảnh báo rằng mức thuế này có thể làm suy yếu các hiệp định thương mại tự do như USMCA và KORUS. Việc này không chỉ dẫn tới các hành động trả đũa từ đối tác thương mại mà còn làm suy giảm niềm tin vào vai trò lãnh đạo kinh tế toàn cầu của Mỹ.

Bên cạnh đó, mục tiêu thu hút các công ty quay lại sản xuất tại Mỹ cũng không khả thi nếu không có các chính sách hỗ trợ tài chính mạnh mẽ, chẳng hạn như giảm thuế doanh nghiệp hoặc cung cấp các ưu đãi đặc biệt. Ngược lại, nhiều công ty sẽ cân nhắc rời khỏi thị trường Mỹ để tránh những chi phí không cần thiết, gây ra nguy cơ mất việc làm lớn hơn.

Quyết định áp dụng mức thuế nhập khẩu 25% của Tổng thống Mỹ là một ví dụ rõ ràng về việc những chính sách mang tính bảo hộ có thể dẫn đến những tác động ngược lại, không chỉ đối với chuỗi cung ứng toàn cầu mà còn với thị trường tài chính và người tiêu dùng. Để giải quyết vấn đề, cần có sự hợp tác quốc tế và những chính sách kinh tế dài hạn nhằm đạt được cân bằng giữa lợi ích của sản xuất nội địa và sự ổn định của ngành công nghiệp toàn cầu.