Sông Hồng sẽ trở thành trục cảnh quan, văn hóa, dịch vụ

Tại Talkshow “Luật Thủ đô 2024: Hiện thực khát vọng vươn mình của Thủ đô” hôm 31/12, các chuyên gia kì vọng chính sách đặc thù dành cho Hà Nội sẽ giúp thành phố vươn mình trong kỷ nguyên mới.

Là người trực tiếp chủ trì lập Quy hoạch Thủ đô và tham gia góp ý trực tiếp trong quá trình xây dựng và thông qua Luật Thủ đô 2024, GS.TS Hoàng Văn Cường, đại biểu Quốc hội Đoàn đại biểu Quốc hội TP Hà Nội, Phó Chủ tịch Hội đồng Giáo sư Nhà nước nhiệm kỳ 2024 – 2029 cho biết, các đô thị lớn trên thế giới đều phát triển đô thị hai bên sông. 

Có thể nói, những đại đô thị ven sông sẽ trở thành xu hướng của thời đại mới, giúp phát huy những giá trị văn hóa, sinh thái và khơi dậy tiềm năng phát triển kinh tế dịch vụ.

Tuy nhiên với sông Hồng chưa làm được như vậy, trong khi đây là khu vực đắc địa, có thể phát triển kinh tế. Hay như đối với phố cổ, nơi giá trị kinh tế rất cao, nhưng có nhược điểm là chật hẹp, chen chúc, ảnh hưởng đến chất lượng đời sống của người dân, cũng như vấn đề về môi trường...

Với Luật Thủ đô 2024, ông Cường nhận định đây là bước tiến quan trọng về mặt thể chế, tạo khuôn khổ pháp lý để giải quyết vấn đề này.

Ông Cường ví dụ, đối với quy hoạch sông Hồng, trong Luật Thủ đô 2024 đã cho phép khai thác 2 bên bờ sông Hồng để phát triển công nghiệp văn hóa nhưng vẫn tuân thủ những yêu cầu về an toàn thoát lũ.

Đặc biệt, cho phép phát triển phía Tây sông Hồng trở thành con đường di sản. Ở đó sẽ tái hiện toàn bộ câu chuyện lịch sử, văn hóa, con người của đất nước, tập trung thành một không gian văn hóa, lễ hội truyền thống của 63 tỉnh, thành phố.

“Chúng ta vẫn được phép xây dựng, khai thác những công trình thương mại, dịch vụ kèm theo đó là những hoạt động kinh doanh, dịch vụ để phục vụ người dân và du khách tham qua, du lịch...”, ông Cường nhấn mạnh.

Đặc biệt, thông qua công tác quy hoạch lần này, sông Hồng có thể cung cấp nước cho các hệ thống sông trong nội đô (sông Tô Lịch, sông Sét...) sẽ giúp làm sạch và làm sống lại những dòng “sông chết” tại nội đô.

“Như vậy, chúng ta đã có cơ chế rõ ràng để khai thác tiềm năng của sông Hồng. Trong tương lai, sông Hồng sẽ trở thành trục cảnh quan, văn hóa, dịch vụ, khi đó chúng ta sẽ thực sự có thành phố bên sông”, ông Cường kỳ vọng.

Thay đổi bộ mặt đô thị

Bên cạnh khai thác tiềm năng sông Hồng, Luật Thủ đô 2024 dành riêng Điều 31 để quy định về phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD).

Thạc sĩ Đặng Huy Đông - Nguyên Thứ trưởng Bộ Kế hoạch & Đầu tư, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quy hoạch và Phát triển cho biết cơ chế này giao quyền cho TP Hà Nội được làm chủ, quyết định toàn bộ dự án đường sắt đô thị, giúp đẩy nhanh tiến độ. Hà Nội có thể chủ động hoàn thành toàn bộ hệ thống đường sắt đô thị.

“Luật Thủ đô được áp dụng, Hà Nội có thể hoàn thành được mục tiêu phát triển đường sắt đô thị đã đề ra”, ông Đông bày tỏ.

Theo vị này, ở những nơi có giao thông công cộng đi qua mới có thể phát triển khu đô thị nén. Bất động sản từ các khu đô thị nén này sẽ được tăng giá trị, tạo nguồn vốn để phát triển giao thông công cộng. Nếu đô thị từ 3 triệu dân số trở lên mà phát triển giao thông hỗn hợp sẽ dẫn đến ùn tắc giao thông. Do vậy, cần đáp ứng được nhu cầu đi lại cho người dân bằng phương tiện công cộng để tiến tới giảm phương tiện cá nhân. 

“Tôi đi đường sắt đô thị, từ Ga Cát Linh đến Ga Hà Đông chỉ mất hơn 10 phút, điều này chứng minh đường sắt đô thị trên cao rất tiện lợi. Tuy nhiên, cần có hệ thống giao thông công cộng đồng bộ. Các tầng giao thông công cộng là đường sắt đô thị, xe buýt, xe taxi và xe điện nhỏ sẽ đảm bảo phủ kín nhu cầu đi lại của người dân”, ông Đông nói.

Luật Thủ đô 2024 gồm 7 chương, 54 điều, hướng đến việc phân quyền, phân cấp mạnh mẽ trên các lĩnh vực cùng nhiều giải pháp chính sách đặc thù, vượt trội, phù hợp với tình hình thực tiễn, định hướng phát triển đất nước, và của Thủ đô Hà Nội trong giai đoạn mới.

Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2025 (trừ 5 nội dung có hiệu lực thi hành từ 1/7/2025) thay thế Luật Thủ đô số 25/2012/QH13.

UBND TP Hà Nội đang tích cực phối hợp với các bộ, ban, ngành tham mưu dự thảo các nghị định, nghị quyết, quyết định hướng dẫn thực hiện để cụ thể hóa các nội dung, điều luật.