Chính phủ đang triển khai nhiều giải pháp giúp khơi thông dòng vốn trong nước, đáng chú ý là việc cơ cấu lại phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp. Ngày 5/8 vừa qua, Thủ tướng đã ban hành Quyết định 40/2026/QĐ-TTg quy định tiêu chí phân loại để thực hiện cơ cấu lại vốn nhà nước tại doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp có vốn nhà nước. 

Theo đó, khung tỷ lệ vốn nhà nước tại doanh nghiệp theo Quyết định 40 sẽ được chia làm ba nhóm: nhóm Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ sẽ bao gồm các lĩnh vực then chốt của nền kinh tế, dịch vụ công ích thiết yếu, lĩnh vực độc quyền tự nhiên...; nhóm từ 65% trở lên gồm hàng không, bến cảng, khai thác khoáng sản, tài chính, ngân hàng... và nhóm từ 50-65% với đầu mối nhập khẩu xăng dầu chiếm thị phần từ 30% trở lên, dịch vụ viễn thông quan trọng với hạ tầng viễn thông quốc gia...

Trong 5 phiên gần nhất, nhóm cổ phiếu doanh nghiệp nhà nước đã bật tăng mạnh mẽ và hút mạnh dòng tiền, tạo lực đẩy lớn cho thị trường, đặc biệt cổ phiếu dẫn đầu các ngành dầu khí, cao su, ngân hàng. Cụ thể, GAS tăng 10,8%; PLX tăng 9,4%; GVR 10,8%, BCM 11,2% chỉ sau một tuần giao dịch.

Mở thêm dư địa cho thị trường vốn

Trước đó, giai đoạn 2016-2017, hoạt động thoái vốn tại doanh nghiệp Nhà nước đã được thực thi và tạo cú hích với thị trường chứng khoán. Tuy nhiên ở hiện tại, theo ông Trần Hoàng Sơn, Giám đốc Chiến lược thị trường, Chứng khoán VPBank (VPBankS), động thái trên sẽ tạo thành con sóng thoái vốn lớn, khác nhiều ở giai đoạn trước và thị trường sẽ có diễn biến tích cực.

"Chu kỳ kinh tế vĩ mô 2026-2030 đã giai đoạn mới. Mục tiêu tăng trưởng của Việt Nam là hai con số. Mục tiêu đầu tư toàn xã hội lên đến 38,5 triệu tỷ đồng, lớn chưa từng có trong lịch sử, tỉ lệ đầu tư trên quy mô vốn của nền kinh tế tăng lên mức 40% từ mức khoảng 33% và tập trung vào đầu tư công", ông Sơn chia sẻ với nhà đầu tư vào ngày 10/8.

Trong bối cảnh thanh khoản hệ thống ngân hàng căng thẳng, lãi suất huy động và lãi suất cho vay đều có xu hướng tăng, Quyết định 40 được thực thi hiệu quả kỳ vọng sẽ tháo gỡ khó khăn cho thị trường vốn. Bên cạnh đó, tạo dư địa tăng nguồn hàng cho thị trường chứng khoán cùng triển vọng tích cực cho các cổ phiếu nằm trong danh sách thoái vốn.

"Chủ trương này có thể giúp tối ưu hóa nguồn vốn của nhà nước, giúp tập trung vốn vào các lĩnh vực trọng yếu như năng lượng, ngân hàng. Ngành năng lượng hiện tại đang trong giai đoạn đầu tư mở rộng khai thác, đặc biệt các ngân hàng quốc doanh cần vốn để cho vay phục vụ tăng trưởng cho nền kinh tế trong giai đoạn đến năm 2030. Các ngân hàng quốc doanh hiện tại đang chậm chân trong cuộc đua tăng vốn của ngành ngân hàng nên nếu được bổ sung thêm vốn từ phía nhà nước là điều rất tốt", ông Huỳnh Anh Huy, Giám đốc phân tích ngành Chứng khoán Kafi chia sẻ với Doanhnhantre.

Cổ phiếu nào hưởng lợi?

Cơ cấu lại vốn nhà nước sẽ bao gồm nhiều hoạt động như tăng, giữ nguyên hoặc giảm tỷ lệ sở hữu nhà nước chứ không chỉ là thoái vốn. Theo góc nhìn của ông Huy, các doanh nghiệp có khả năng nằm trong diện thoái vốn có thể kể đến PLX, ACV, BSR, PHP; một số doanh nghiệp năng lượng nhóm dầu khí như GAS; ngoài ra có thể kể đến như CTG, DPM, DDV. Đây là các cổ phiếu đáng chú ý tuy nhiên cũng cần theo dõi thêm.

"Hiện tại có cổ phiếu đã tăng mạnh, thanh khoản cũng tăng. Tham gia sau các phiên tăng mạnh, rủi ro của nhà đầu tư cũng tương đối cao", ông Huy khuyến nghị.

Kỳ vọng chính sách có thể tạo động lực cho nhóm cổ phiếu nhà nước tuy nhiên mức độ hưởng lợi được cho sẽ không đồng đều. Theo chuyên gia từ VPBankS, nhà đầu tư cần lưu ý, hiện tại Quyết định số 40 mới dừng ở tiêu chí phân loại, chưa phải danh mục doanh nghiệp sẽ thoái vốn và cũng chưa có lộ trình hay phương án thực hiện. Từ khung tiêu chí đến một thương vụ hoàn tất còn phải qua nhiều bước khác nhau từ xác định tỷ lệ mục tiêu, định giá, chọn phương thức bán, phê duyệt... quá trình có thể kéo dài đến đầu năm sau chứ không chỉ ngày một, ngày hai.

Mức giá và điều kiện của từng thương vụ thoái vốn cũng sẽ là yếu tố quyết định với độ hấp dẫn và triển vọng của nhóm cổ phiếu doanh nghiệp nhà nước. Dù vậy, các chuyên gia vẫn kỳ vọng về sóng tăng mạnh trong trung hạn với nhóm cổ phiếu này.

Kết thúc phiên giao dịch ngày 11/8, VN-Index mất hơn 3 điểm dừng tại 1.773 điểm, thanh khoản duy trì ở mức thấp với 17 ngàn tỷ đồng trên cả ba sàn. Theo đánh giá từ Chứng khoán Mirae Asset (Việt Nam), thị trường phải đối mặt với các yếu tố rủi ro từ bên ngoài như địa chính trị, chính sách từ FED, xu hướng bán mạnh của khối ngoại, đáng chú ý là tâm lý chờ đợi của nhà đầu tư về hiệu quả rõ ràng từ các chính sách thúc đẩy kinh tế, đặc biệt là về khơi thông dòng vốn.