Bảo hiểm xã hội là chính sách an sinh của Chính phủ nhằm mục đích chăm sóc sức khỏe, đảm bảo thu nhập cho người tham gia khi xảy ra các biến cố do ốm đau, bệnh tật, thai sản, già yếu...

Có 2 hình thức tham gia BHXH: Đăng ký tự nguyện hoặc tham gia bắt buộc. Với BHXH tự nguyện, người tham gia sẽ được hưởng 2 quyền lợi: hưu trí và tử tuất. Với BHXH bắt buộc được pháp luật quy định, hiện nay người tham gia BHXH sẽ được hưởng 6 chế độ tương ứng với 6 quyền lợi như sau: Quyền lợi BHXH khi ốm đau, bệnh tật; Quyền lợi BHXH khi mang thai và sinh con; Quyền lợi BHXH khi tai nạn lao động, mắc bệnh nghề nghiệp; Quyền lợi BHXH khi về hưu; Quyền lợi BHXH khi mất; Quyền lợi rút Bảo hiểm xã hội một lần.

Tuy nhiên, thời gian gần đây số lượng người rút BHXH một lần gia tăng bất thường đang là mối quan tâm lớn đối với người tham gia BHXH lẫn các cơ quan thực hiện BHXH  

Vì sao số người rút BHXH một lần có xu hướng gia tăng?

Sau đại dịch, tình trạng thất nghiệp, giảm thu nhập, đặc biệt xảy ra với tuổi trung niên khiến người lao động phải đối mặt với nhu cầu tài chính trước mắt là rất lớn. Việc phải duy trì chuyện học tập cho con cái, cần vốn để chuyển đổi công việc… khiến họ không thể bảo lưu thời gian đóng BHXH để chờ tiếp tục tham gia hoặc đủ điều kiện hưởng lương hưu.     

Cũng qua đại dịch, do bị quá nhiều tổn thương, nhiều người thay đổi cách nhìn nhận về cuộc sống, về lẽ vô  thường, về bệnh tật và tuổi thọ… nhiều người lung lay niềm tin về các kế hoạch dài hơi mà họ không chủ động được.

Một số ít trường hợp, thấy người ta đổ xô đi rút, mình cũng rút theo với tâm lý, tiền mình để trong túi mình cho chắc “biết ra sao ngày sau”.

Một số người lại trăn trở, cầm lên để xuống không biết có nên rút BHXH “một cục” hay không.

Rút bảo hiểm xã hội một lần có nên không?

Tất nhiên, rút BHXH một lần là một quyền lợi được chính phủ quy định, tất cả mọi người tham gia đều có quyền rút BHXH một lần khi họ không có nhu cầu tiếp tục tham gia. Không ai có quyền tước quyền lợi này của họ. Người tham gia BHXH muốn rút BHXH một lần chỉ cần gửi yêu cầu đến cơ quan BHXH, nếu đủ điều kiện họ có thể lãnh tiền BHXH bất cứ lúc nào.  

Tuy nhiên, nghe có vẻ mâu thuẫn khi trong thực tế các chuyên gia BHXH không khuyến khích người tham gia rút BHXH một lần nếu không quá bắt buộc. Theo tính toán của các tổ chức quốc tế và cơ quan BHXH, người tham gia đóng BHXH càng nhiều và thời gian càng lâu thì quyền lợi mà họ nhận được sẽ càng lớn; Cùng một thời gian đóng BHXH thì tổng lợi ích bằng tiền khi hưởng lương hưu hằng tháng sẽ cao hơn nhiều khi hưởng BHXH một lần.  

Đó là lời khuyên của chuyên gia, còn trong thực tế cuộc sống, rất nhiều đúc kết khiến cho chúng ta cần ngẫm nghĩ.

Nói rằng cuộc sống là vô thường, còn mất không thể lường trước, vậy thì chắc chắn chúng ta cũng không thể lường trước việc chúng ta có thể sống đến 100 tuổi. Bởi theo thống kê tuổi thọ trung bình của người Việt hiện nay đang đạt 74,5 tuổi và cũng như nhiều nước khác trên thế giới Việt Nam đang trong giai đoạn tiến tới “dân số già”. Với người già, việc không có lương hưu là một hệ lụy nếu không muốn nói là “bi kịch”. Người già phải ra đường bươn chải kiếm sống hoặc phụ thuộc tài chính vào con cái tạo ra nhiều cảnh đời bi đát trong thực tế là có thật.

Cho nên lời khuyên vẫn là không khuyến khích người tham gia rút bảo hiểm xã hội một lần nếu không thật sự quá cần thiết, thật sự không còn con đường nào khác. Cần cân nhắc thật kỹ, thật cẩn thận trước khi quyết định rút BHXH một lần, để không phải hối tiếc giá như… vì không thể sửa sai. Nhất là khi chúng ta bỏ qua Quyền lợi BHXH khi về hưu và Quyền lợi BHXH khi mất.