Giá thép tương lai vẫn phụ thuộc vào yếu tố thị trường nước ngoài

Trong cuộc họp nhằm tìm các biện pháp thúc đẩy tăng năng lực sản xuất thép thành phẩm hướng tới đáp ứng được cơ bản nhu cầu trong nước, Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên cho rằng, thời gian qua, ngành thép trong nước đã phát triển nhưng mới chỉ đáp ứng nhu cầu xây dựng, còn thép trong lĩnh vực chế tạo, chế biến, cơ khí, công nghiệp hỗ trợ vẫn chưa đáp ứng được.

Trong khi đó, nhu cầu thép của Việt Nam đều tăng ở mức 2 con số mỗi năm. Để đáp ứng nhu cầu, sản lượng phôi thép liên tục tăng từ năm 2010 đã đạt khoảng 4,3 triệu tấn, và đến năm 2016 đạt 7,8 triệu tấn, năm 2020 đạt 19,9 triệu tấn (năm 2020, năng lực sản xuất toàn ngành đạt khoảng 24 triệu tấn/năm).

Mặc dù năng lực sản xuất của các nhà máy trong nước đã đáp ứng đủ nhu cầu thép xây dựng thông thường và đã có một số sản phẩm xuất khẩu cao như: tôn mạ, ống thép, thép cuộn cán nguội. Tuy nhiên, các chủng loại thép khác phục vụ ngành chế biến chế tạo và công nghiệp hỗ trợ như: thép cuộn cán nóng, thép hợp kim, thép chế tạo cơ khí, thép tấm cán nóng, thép tấm cán nguội…, còn phải nhập khẩu.

Đánh giá về những thách thức của ngành sản xuất thép thời gian tới, Cục trưởng Cục Công nghiệp Trương Thanh Hoài cho rằng, nguồn nguyên liệu sản xuất đầu vào của ngành này đa phần phải nhập khẩu, như quặng sắt, thép phế liệu, than mỡ luyện cốc, điện cực graphite… Do đó, giá thành sản phẩm sẽ phụ thuộc rất nhiều vào yếu tố thị trường nước ngoài.

Việc phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu khiến giá thép trong nước những tháng đầu năm liên tục tăng “phi mã”. Đầu tháng 5 vừa qua, giá thép trong nước đã chạm ngưỡng kỉ lục trên 17.000 đồng/kg, tăng lên đến 40-50% so với quý IV/2020. Trong khi đó, chi phí thép đầu vào chiếm khoảng 10-15% giá trị toàn công trình xây dựng tùy theo từng dự án. Giá thép tăng chóng mặt khiến các nhà thầu xây dựng cả nước có thể đang đứng trước nguy cơ vỡ trận, phá sản.

Do vậy, ông Trương Thanh Hoài đề xuất xây dựng Nhà sản xuất thép thương hiệu Việt xứng tầm với quy mô trong khu vực cũng như trên thế giới; khuyến khích các nhà đầu tư mới đầu tư khu liên hợp sản xuất gang thép tại các vùng duyên hải, có cảng nước sâu (đảm bảo nguồn cung thép HRC cho tiêu thụ trong nước)...

Giải pháp “cứu” ngành thép ra sao?

Đưa ra giải pháp thúc đẩy ngành thép trong nước, Bộ trưởng Bộ Công thương cho biết, ngành thép Việt Nam sẽ phải đẩy mạnh phát triển theo hướng “đi tắt đón đầu”, ứng dụng những công nghệ mới, đáp ứng nhu cầu trong xây dựng, vừa đáp ứng nguyên liệu đầu vào quan trọng cho các ngành công nghiệp cơ khí chế tạo…

Để giữ ổn định thị trường thép, Bộ trưởng Bộ Công thương cho biết sẽ nghiên cứu, cân nhắc việc hình thành quỹ bình ổn giá thép trong tương lai.

Đặc biệt, Hiệp hội Thép phải vươn lên làm vai trò “bà đỡ” cho các doanh nghiệp sản xuất thép trong nước, đồng thời đóng vai trò trọng tài để góp phần bình ổn thị trường thép, bảo đảm quyền lợi của 3 bên: Nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng.

Để đáp ứng được nguyên liệu đầu vào phục vụ cho ngành thép, Bộ Công thương cho biết sẽ tập trung phát triển công nghiệp khai thác, chế biến quặng và hình thành thị trường nguyên liệu thép lành mạnh. Từng bước hình thành chuỗi doanh nghiệp sản xuất sản phẩm sau thép, đặc biệt không chỉ dừng lại nguyên liệu mà còn có thể là thành phẩm.

Từng bước hình thành quỹ đầu tư từ nguồn ngân sách nhà nước, nguồn xã hội hóa, sự đóng góp của các doanh nghiệp trong ngành thép để nghiên cứu đầu tư vào các phòng thí nghiệm, sản xuất ra những mặt hàng thép đặc biệt, đáp ứng được nguyên liệu đầu vào của các ngành công nghiệp chế tạo khác.

Để tạo cơ chế cho ngành thép phép triển, Bộ Công thương cho biết sẽ tập trung nghiên cứu, xây dựng chiến lược, quy hoạch và chính sách đủ mạnh, đồng bộ, khả thi để thực hiện cho được các mục tiêu phát triển ngành thép, tạo tiền đề cho quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.