Cuộc tấn công quy mô lớn bằng tên lửa và máy bay không người lái tại khu vực vùng Vịnh đã biến bầu trời Trung Đông thành một "vùng cấm bay" khổng lồ. Theo dữ liệu cập nhật từ Flightradar24 tính đến sáng ngày 4/3/2026, lưu lượng chuyến bay qua các vùng thông báo bay (FIR) của Iran, Iraq và các quốc gia lân cận đã sụt giảm hơn 85%.

Việc đóng cửa các "siêu trung tâm" trung chuyển như Dubai và Doha đã khiến hơn 12.000 chuyến bay bị hủy bỏ chỉ trong vòng chưa đầy một tuần, gây gián đoạn hành trình của hàng triệu hành khách trên toàn thế giới.

Phân tích về tác động tài chính, ông Rohit Kumar, Phó Chủ tịch Ratings tại Morningstar DBRS, nhận định rằng rủi ro lớn nhất hiện nay không chỉ là gián đoạn vận hành mà còn là sự biến động của giá nhiên liệu: "Bất kỳ sự gia tăng đáng kể và kéo dài nào của giá dầu cũng sẽ gây áp lực cực lớn lên biên lợi nhuận của các hãng hàng không, đặc biệt là trong bối cảnh tâm lý người tiêu dùng đang yếu dần do lo ngại bất ổn".

Thực tế, giá dầu Brent đã vượt ngưỡng 95 USD/thùng vào ngày 4/3/2026, khiến chi phí nhiên liệu bay Jet A1 tăng vọt, trong khi đây vốn là khoản mục chiếm tới 30-40% tổng chi phí vận hành.

Dưới góc nhìn của các chuyên gia logistics, ông Tony Stanton, Giám đốc chiến lược không vận tại Australia, ví không phận Trung Đông như một "cây cầu cao tốc" kết nối Á - Âu. Khi cây cầu này bị gãy, các hãng hàng không buộc phải bay vòng qua những lộ trình xa hơn, tiêu tốn thêm từ 2 đến 4 giờ bay cho mỗi chặng. Điều này không chỉ làm tăng tiêu hao nhiên liệu mà còn gây áp lực lên định mức giờ bay của phi hành đoàn và kế hoạch bảo trì tàu bay.

Chuyên gia phân tích Henry Harteveldt từ Atmosphere Research Group cảnh báo rằng việc phải điều chỉnh lộ trình có thể khiến một số chuyến bay vượt quá tầm bay tối đa của tàu bay, buộc phải dừng nạp nhiên liệu giữa chừng và làm tăng gấp đôi chi phí mặt đất.

Tại Việt Nam, ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng này đã lan tới các bảng cân đối kế toán của các doanh nghiệp nội địa. Chuyên gia kinh tế Nguyễn Minh Phong nhận định, áp lực trực tiếp nhất đối với kinh tế Việt Nam chính là lạm phát nhập khẩu do giá xăng dầu tăng cao. Khi giá vận tải hàng không tăng, chi phí logistics cho các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam đi châu Âu và Mỹ cũng sẽ bị đẩy lên theo, trực tiếp làm giảm năng lực cạnh tranh của hàng hóa nội địa trên thị trường quốc tế.

Số liệu từ Cục Hàng không Việt Nam chiều ngày 4/3/2026 xác nhận các chuyến bay xuyên lục địa của Vietnam Airlines đã phải điều chỉnh lộ trình bay xa hơn về phía Bắc, tránh hoàn toàn vùng chiến sự. Mặc dù việc điều chỉnh này đảm bảo an toàn tuyệt đối cho hành khách, nhưng nó lại đặt ra thách thức lớn về quản trị chi phí.

Giới phân tích từ MBS dự báo, nếu giá dầu bình quân năm 2026 duy trì ở mức 90-100 USD/thùng do căng thẳng địa chính trị, áp lực lạm phát trong nước có thể chạm mức 4,5%, tạo ra những thách thức mới cho việc điều hành chính sách tiền tệ.

Trong bối cảnh bất định này, các chuyên gia hàng không khuyến cáo người tiêu dùng và doanh nghiệp cần chuẩn bị cho một giai đoạn giá vé máy bay và cước vận chuyển hàng hóa thiết lập mặt bằng mới cao hơn.

Sự phục hồi của ngành hàng không toàn cầu trong năm 2026 hiện đang phụ thuộc hoàn toàn vào tốc độ hạ nhiệt của những "điểm nóng" tại Trung Đông.