Động thái này diễn ra ngay sau thông báo gây chấn động từ Tổng thống Mỹ về việc Israel và Iran đã đạt được một thỏa thuận ngừng bắn, chấm dứt nhiều tuần đối đầu căng thẳng.

Rủi ro địa chính trị hạ nhiệt, thị trường phản ứng tức khắc

Sự hạ nhiệt đột ngột của hai mặt hàng chiến lược này không chỉ phản ánh sự nhẹ nhõm của giới đầu tư trước nguy cơ một cuộc xung đột quy mô lớn ở Trung Đông được tháo gỡ, mà còn báo hiệu những tác động đa chiều đến nền kinh tế toàn cầu, trong đó có Việt Nam.

Động lực chính đằng sau cú sụt giảm là sự tan biến của "phần bù rủi ro địa chính trị" (geopolitical risk premium) đã được cộng vào giá của cả vàng và dầu trong suốt thời gian căng thẳng.

Vàng mất hào quang "trú ẩn", dầu trút bỏ "phí rủi ro"

Khi căng thẳng dâng cao, giới đầu tư đã đổ xô vào vàng để bảo toàn tài sản. Tuy nhiên, khi tin tức ngừng bắn được công bố, nỗi lo sợ lắng xuống, dòng vốn bắt đầu chảy ngược từ vàng sang các tài sản rủi ro hơn như cổ phiếu. Theo các nhà phân tích từ Goldman Sachs, "khi nguy cơ chiến tranh giảm đi, khoản phí bảo hiểm rủi ro trong giá vàng cũng bốc hơi, khiến giá điều chỉnh mạnh".

Tương tự, giá dầu cực kỳ nhạy cảm với các sự kiện ở Trung Đông. Mối đe dọa lớn nhất là nguy cơ Iran đóng cửa Eo biển Hormuz, tuyến hàng hải vận chuyển 20% lượng tiêu thụ dầu toàn cầu. Thỏa thuận ngừng bắn đã loại bỏ gần như ngay lập tức mối đe dọa này.

"Phần bù rủi ro khoảng 10-15 USD mỗi thùng đã được gỡ bỏ khỏi giá dầu Brent chỉ trong vài giờ", một chuyên gia phân tích năng lượng của Reuters cho biết. Thị trường giờ đây sẽ tập trung trở lại vào các yếu tố cung-cầu cơ bản.

Phản ứng mạnh mẽ của thị trường còn được khuếch đại bởi các hệ thống giao dịch theo thuật toán và làn sóng thanh lý vị thế mua ồ ạt của các nhà đầu cơ, tạo ra một cú bán tháo trên diện rộng.

Kinh tế Việt Nam đón "cơn gió thuận"

Sự thay đổi đột ngột của giá vàng và dầu thế giới được dự báo sẽ tạo ra những tác động đáng kể đến kinh tế Việt Nam.

Bình ổn thị trường vàng: Giá vàng quốc tế giảm sâu sẽ tạo áp lực lớn, buộc giá vàng SJC trong nước phải điều chỉnh giảm theo, hỗ trợ nỗ lực thu hẹp khoảng cách chênh lệch và bình ổn thị trường của Ngân hàng Nhà nước. Điều này giúp giảm bớt tình trạng đầu cơ, buôn lậu vàng và mang lại lợi ích cho người dân có nhu cầu mua tích trữ.

"Liều thuốc" cho bài toán lạm phát: Việt Nam là một nước nhập khẩu ròng xăng dầu, việc giá dầu Brent giảm sâu sẽ trực tiếp làm giảm giá xăng dầu thành phẩm. Chi phí vận tải và sản xuất của nhiều ngành nghề sẽ giảm theo, từ đó giúp kiềm chế lạm phát hiệu quả. Đây là một tin rất tích cực trong bối cảnh Chính phủ đang nỗ lực kiểm soát lạm phát theo mục tiêu.

Thúc đẩy tăng trưởng: Khi giá xăng giảm, người dân sẽ có thêm tiền để chi tiêu, kích thích tổng cầu của nền kinh tế. Doanh nghiệp được giảm chi phí đầu vào sẽ có điều kiện để hạ giá thành sản phẩm, tăng tính cạnh tranh và mở rộng sản xuất. Ở chiều ngược lại, nguồn thu ngân sách từ xuất khẩu dầu thô sẽ bị ảnh hưởng, nhưng các chuyên gia đánh giá tác động tích cực đến tăng trưởng và lạm phát sẽ lớn hơn nhiều.

Cơ hội lớn nhưng không thiếu thách thức

Thỏa thuận ngừng bắn Israel-Iran (được truyền thông của cả hai nước đồng loạt đưa tin) là một yếu tố tích cực cho sự ổn định toàn cầu. Đối với Việt Nam, đây là một "cơn gió thuận", giúp giải quyết đồng thời bài toán lạm phát và ổn định thị trường vàng.

Tuy nhiên, giới chuyên gia vẫn tỏ ra thận trọng. Tình hình Trung Đông vốn phức tạp và khó lường. Bất kỳ sự vi phạm nào đối với thỏa thuận cũng có thể khiến "phần bù rủi ro" quay trở lại và đẩy giá cả leo thang một lần nữa. Do đó, các doanh nghiệp và nhà hoạch định chính sách cần tiếp tục theo dõi sát sao các diễn biến địa chính trị để có những đối sách kịp thời, tận dụng tốt cơ hội và phòng ngừa rủi ro.