Thách thức lạm phát năng lượng và kịch bản thắt chặt của Fed
(DNTO) - Áp lực từ giá dầu thô vượt ngưỡng 106 USD/thùng đang làm dấy lên lo ngại về một chu kỳ lạm phát đình trệ (stagflation) mới, buộc các thị trường tài chính phải định giá lại lộ trình lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) trong phiên giao dịch sáng ngày 16/3/2026.
Xác suất Fed giữ nguyên lãi suất ở mức 3,50% - 3,75% đang chiếm ưu thế tuyệt đối. Ảnh: Reuters
Diễn biến tại thị trường chứng khoán châu Á sáng nay phản ánh sự thận trọng cực độ khi các chỉ số chính như Nikkei 225 và Hang Seng đồng loạt nhuộm đỏ. Nguyên nhân trực tiếp đến từ đà tăng phi mã của giá dầu Brent do những bất ổn địa chính trị tại Trung Đông.
Việc eo biển Hormuz - nơi lưu thông 25% lượng dầu và khí hóa lỏng toàn cầu - trở thành điểm nghẽn nghiêm trọng đã đẩy chi phí năng lượng lên cao, đe dọa trực tiếp đến biên lợi nhuận của các doanh nghiệp sản xuất và đẩy chỉ số giá tiêu dùng (CPI) toàn cầu rời xa mục tiêu 2%. IMF ước tính cứ mỗi 10% giá dầu tăng bền vững sẽ kéo giảm 0,1-0,2% GDP toàn cầu, tạo nên một kịch bản lạm phát đình trệ điển hình khi giá cả tăng cao trong khi tăng trưởng suy yếu.
Tâm điểm của giới đầu tư hiện đổ dồn vào cuộc họp chính sách của Fed dự kiến diễn ra vào ngày 17 và 18/3/2026. Trước đó, thị trường từng kỳ vọng vào một đợt cắt giảm lãi suất để hỗ trợ tăng trưởng, nhưng dữ liệu lạm phát năng lượng hiện tại đang đảo ngược hoàn toàn kịch bản này.
Các chuyên gia tài chính quốc tế nhận định xác suất Fed giữ nguyên lãi suất ở mức 3,50% - 3,75% đang chiếm ưu thế tuyệt đối. Thậm chí, một số kịch bản cực đoan đang tính đến việc Fed phải duy trì lãi suất cao lâu hơn dự kiến để ngăn chặn rủi ro lạm phát vòng hai thẩm thấu sâu vào nền kinh tế thông qua chi phí vận tải và dịch vụ.
Sự phân cực tại các thị trường đầu tàu châu Á sáng nay cho thấy mức độ tổn thương khác nhau giữa các nền kinh tế. Tại Nhật Bản, chỉ số Nikkei 225 chịu áp lực nặng nề nhất do sự suy yếu của đồng Yên khi giao dịch quanh mức 159,44 JPY/USD. Là quốc gia nhập khẩu năng lượng ròng, Nhật Bản đang rơi vào thế khó khi đồng nội tệ mất giá kết hợp với giá dầu cao, buộc ngân hàng trung ương nước này phải cân nhắc thắt chặt chính sách sớm hơn dự kiến.
Trong khi đó, tại Hàn Quốc, các tập đoàn công nghệ lớn như Samsung hay SK Hynix cũng đang đối mặt với chi phí logistics tăng vọt và rủi ro đứt gãy chuỗi cung ứng linh kiện qua các vùng biển bất ổn.
Diễn biến này cũng tạo ra áp lực kép lên điều hành chính sách tiền tệ và tỷ giá của Việt Nam. Chỉ số USD-Index mạnh lên khiến tỷ giá USD/VND chịu sức ép lớn, buộc Ngân hàng Nhà nước phải thận trọng hơn trong việc duy trì mặt bằng lãi suất thấp để hỗ trợ doanh nghiệp nội địa.
Nếu Fed tiếp tục trì hoãn việc nới lỏng định lượng, dòng vốn ngoại tại thị trường chứng khoán Việt Nam có thể tiếp tục xu hướng rút ròng từ các mã ngân hàng trụ cột để tìm kiếm lợi suất cao hơn tại các tài sản định giá bằng đồng USD. Việc đồng USD mạnh lên không chỉ phản ánh nhu cầu trú ẩn an toàn mà còn cho thấy sự lệch pha chính sách khi Fed ưu tiên mục tiêu ổn định giá cả bất chấp rủi ro suy thoái toàn cầu.
Sự liên thông giữa giá dầu thế giới và áp lực lạm phát trong nước là bài toán hóc búa cho kinh tế Việt Nam trong quý 2/2026. Khi chi phí nhập khẩu xăng dầu và nguyên liệu đầu vào tăng, các ngành xuất khẩu chủ lực và vận tải sẽ là những đối tượng chịu ảnh hưởng đầu tiên.