Thời đại của các công ty khởi nghiệp công nghệ

Năm ngoái, khi đại dịch xảy ra, các nhân viên công nghệ lo lắng cổ phiếu của các công ty khởi nghiệp có thể không bao giờ thành công. Sự bất thường trong ngành, cộng với sự bất ổn chung của nền kinh tế đã khiến họ không thể thực hiện các loại động cơ phô trương đi kèm với vận may, thay vào đó là “biết ơn nhiều hơn” và có nhiều kế hoạch cho từ thiện hơn.

Các đợt chào bán công khai ban đầu của các triệu phú hái ra tiền (millionaire-minting) ở Thung lũng Silicon trở nên lớn hơn và rầm rộ hơn bao giờ hết. Nhưng trong đại dịch, những người mới giàu không ăn mừng bằng những bữa tiệc náo loạn thông thường và nghỉ hưu sớm để đi du lịch vòng quanh thế giới. Những bữa tiệc trên Zoom, các cuộc thảo luận về thuế diễn ra trên Slack, việc mua nhà ít nhu cầu hơn và cảm xúc trở nên thận trọng hơn. Một thời điểm kỳ lạ để trở thành người giàu có.

Ông Riley Newman, người từng là nhân viên thời kỳ đầu của Airbnb, công ty vừa niêm yết vào tháng 12/2020 và ngay lập tức đạt giá trị 100 tỷ USD, hiện đang điều hành công ty đầu tư mạo hiểm Wave Capital cho biết: “Tư duy của con người không phải là chỗ để phô trương. Mọi người đã chuyển sự tập trung của họ từ những ngôi nhà nghỉ dưỡng và những chiếc xe hào nhoáng sang những ngôi nhà ở ngoại ô và học hành. Đó là sự khác biệt”.

Theo thống kê của Thời báo New York, trong sáu tháng qua có ít nhất 35 công ty được thành lập ở Khu vực Vịnh San Francisco - bao gồm Airbnb, DoorDash và công ty lưu trữ dữ liệu Snowflake - đã lên sàn chứng khoán với tổng giá trị thị trường là 446 tỷ đô la. Trong giai đoạn lock-up, các công ty đó ngăn việc bán cổ phiếu đang nắm giữ ngay sau khi I.P.O. (Initial public offering: phát hành công khai lần đầu) đang tạo ra một làn sóng giàu có.

Trong một cuộc khảo sát của Blind, một ứng dụng dành cho các cuộc thảo luận ẩn danh của nhân viên, khoảng ¼ nhân viên tại 7 công ty đại chúng cho biết họ thận trọng với những kế hoạch chi tiêu vì đại dịch Covid-19. Sự giàu có mới nổi chính là một phần của sự cách biệt ngày càng gia tăng giữa ngành công nghệ và phần còn lại của nền kinh tế. Hàng chục chuỗi cửa hàng bán lẻ thất bại, nhiều nhà hàng được yêu thích bị đóng cửa và tỷ lệ thất nghiệp tăng vọt. Nhưng trong lĩnh vực công nghệ, việc chuyển sang làm việc, mua sắm và giao lưu qua màn hình máy tính hay điện thoại đã gia tăng việc áp dụng các sản phẩm kỹ thuật số và thúc đẩy tăng trưởng.

Người giàu sẽ nhiều hơn. Có thể kể đến Roblox, một công ty khởi nghiệp về trò chơi dành cho trẻ em đã tăng trưởng mạnh trong đại dịch và định giá khoảng 30 tỷ đô la; nhà cung cấp phân tích AppLovin; trang web quần áo đã qua sử dụng thredUP và công ty khởi nghiệp tiền điện tử Coinbase… đang có kế hoạch niêm yết cổ phiếu trong tháng này. Các nhà đầu tư dự đoán Coinbase có thể đạt giá trị 100 tỷ đô.

Thay đổi lối sống và hình thức chi tiêu

Trước đại dịch Covid-19, các công ty công nghệ mới niêm yết trên sàn chứng khoán thường ăn mừng bằng cách tạo ra các tác phẩm điêu khắc trên băng hình tên lửa và rất nhiều ban nhạc chơi những bản nhạc của thập niên 80. Giờ đây, các công ty tổ chức tiệc trên ứng dụng Zoom.

Daniel Figone, chủ sở hữu của Handheld Catering and Events, gần đây đã giao bữa tối và đồ ăn nhẹ đóng hộp đến tận nhà cho một số công nhân tại các công ty niêm yết ở Thung lũng Silicon. Các hộp đồ ăn có giá từ 45 đô đến 100 đô bao gồm chà bông tự làm, muối ăn trực tiếp, hỗn hợp cacao nóng, bánh, pho mai loại ngon, trái cây và rượu sâm banh. Bên trong còn có những tấm thiệp đẹp như thiệp cưới ghi chi tiết mã đăng nhập cho một cuộc tụ họp trên Zoom.

Theo ông Figone, thậm chí, các giám đốc điều hành hàng đầu còn nhận được nhiều hơn thế: hoa trang trí, bữa ăn ba món và một đầu bếp tại chỗ để nấu nướng và bày biện ra đĩa. Tại một số cuộc tụ họp nhỏ ngoài trời, ông còn cung cấp những “món cuộn hình nón” (grazing cones) riêng biệt với đồ ăn nhẹ, thay vì tiệc buffets và bỏ qua các món khai vị.

Theo Jay Siegan, người điều hành Jay Siegan Presents, một công ty giải trí ở San Francisco, nhưng lễ kỷ niệm trên Zoom của toàn công ty có thể giống như các cuộc họp toàn công ty trên Zoom. Vì vậy, các công ty cũng bổ sung thêm phần hỏi đáp với các tác giả nổi tiếng hoặc dàn diễn viên "Saturday Night Live", các bài nói chuyện đầy cảm hứng từ các diễn giả TED và thậm chí cả các buổi thiền nhóm do huấn luyện viên nổi tiếng dẫn dắt.

Trên thực tế, giới triệu phú công nghệ mới nổi đang chi tiêu theo những cách rất khác nhau. Theo Jackie Conlin, một nhà tư vấn về phong cách cá nhân cho các giám đốc điều hành công nghệ, cho biết cô đã tạo ra “tủ quần áo van” bao gồm “những bộ quần áo thoải mái trông giống nhau nhưng lại mang đến cảm giác “thư thái” trong kỳ nghỉ cho những khách hàng đang tham gia loại hình du lịch mới.

Thay vì những bộ váy được thiết kế riêng, họ đang săn lùng những bộ trang phục trông đẹp mắt cho những cuộc gọi trên Zoom, các bài học chỉnh sửa hình ảnh và trang trí hình nền Zoom. Cô Conlin cho biết việc trang trí phòng Zoom "để làm cho bất kỳ thứ gì mà những người tham dự cuộc họp cảm thấy gắn kết hơn, phong cách hơn và dễ chịu hơn”.

Và thay vì những căn hộ sang trọng, họ tập trung vào những ngôi nhà có không gian ngoài trời, phòng tập thể dục tại nhà và “phòng Zoom” tốt. Joel Goodrich, một nhà môi giới bất động sản với Coldwell Banker Global Luxury tại San Francisco cho biết, giới công nghệ mới giàu đang di cư từ những căn hộ “hộp trắng” (white box) hiện đại đến những “ngôi nhà có tiếng” (trophy homes) truyền thống ở các khu vực lâu đời hơn. Ông nói: “Sau một biến động lớn trên thế giới hoặc trong phạm vi một quốc gia, người ta chuyển sang những phong cách truyền thống hơn. Mọi người muốn có một cảm giác bình yên và bền vững".

J.T. Forbus, giám đốc thuế tại Bogdan & Frasco, một công ty kế toán thuế ở San Francisco, cho biết khách hàng của ông chủ yếu tránh phô trương. Ngoài việc mua một căn nhà thì chi phí lớn nhất của họ là thuê một cố vấn tài chính. Ông nói: “Nếu họ nổi cơn điên chi tiêu, thì đó là đầu tư vào tiền kỹ thuật số”.

Ngoài ra, các cựu nhân viên Airbnb cũng bắt đầu dịch vụ Equity for Impact, một chương trình cam kết đóng góp một phần không xác định trong cổ phần I.P.O để làm từ thiện. Cho đến nay, hơn 400 người đã cam kết đóng góp khoảng 50 triệu đô la cổ phần, tức là đã đạt được một nửa mục tiêu của nhóm là 100 triệu đô la đến Airbnb hết hạn bị khóa giao dịch vào tháng 6 tới.

Ông Forbus nói: “Trọng tâm của hoạt động từ thiện vào thời điểm may mắn là một sự thay đổi của những người giàu mới so với trước đây. Cứ cho là họ sẽ được khấu trừ thuế”.